Πολιτισμικό Ημερολόγιο

Έχουμε ενοχλήσει πολύ κόσμο!

2012-02-06T05:17:00.004+02:00

Το 1872 ο φιλοσοφος Φρειδερίκος Νίτσε (15 Οκτωβρίου 1844 - 25 Αυγούστου 1900) που ήταν σημαντικός Γερμανός φιλόσοφος και φιλόλογος, επειδή κανείς δεν μπόρεσε να βρει το δηλητήριο που θα καταστρέφει τους ΄Ελληνες, έγραψε το χαρακτηριστικό απόσπασμα σε βιβλίο του: “Αποδεδειγμένα σε κάθε περίοδο της εξέλιξής του ο δυτικοευρωπαϊκός πολιτισμός προσπάθησε να απελευθερώσει τον εαυτό του από τους Έλληνες. Η προσπάθεια αυτή είναι διαποτισμένη με βαθύτατη δυσαρέσκεια, διότι οτιδήποτε κι αν δημιουργούσαν, φαινομενικά πρωτότυπο και άξιο θαυμασμού, έχανε χρώμα και ζωή στη σύγκρισή του με το ελληνικό μοντέλο, συρρικνωνότανε, κατέληγε να μοιάζει με φθηνό αντίγραφο, με καρικατούρα. Έτσι ξανά και ξανά μια οργή ποτισμένη με μίσος ξεσπάει εναντίον των Ελλήνων, εναντίον αυτού του μικρού και αλαζονικού έθνους, που είχε το νεύρο να ονομάσει βαρβαρικό ότι δεν είχε δημιουργηθεί στο έδαφός του. Κανένας από τους επανεμφανιζόμενους εχθρούς τους δεν είχε την τύχη να ανακαλύψει το κώνειο, με το οποίο θα μπορούσαμε μια για πάντα να απαλλαγούμε απ’ αυτούς. Όλα τα δηλητήρια του φθόνου, της ύβρεως, του μίσους έχουν αποδειχθεί ανεπαρκή να ... διαταράξουν την υπέροχη ομορφιά τους. Έτσι, οι άνθρωποι συνεχίζουν να νιώθουν ντροπή και φόβο απέναντι στους Έλληνες. Βέβαια, πού και πού, κάποιος εμφανίζεται που αναγνωρίζει ακέραιη την αλήθεια, την αλήθεια που διδάσκει ότι οι Έλληνες είναι οι ηνίοχοι κάθε επερχόμενου πολιτισμού και σχεδόν πάντα τόσο τα άρματα όσο και τα άλογα των επερχόμενων πολιτισμών είναι πολύ χαμηλής ποιότητας σε σχέση με τους ηνίοχους, οι οποίοι τελικά αθλούνται οδηγώντας το άρμα στην άβυσσο, την οποία αυτοί ξεπερνούν με αχίλλειο πήδημα».
Αναδημοσίευση από την ανάρτηση της Μαρίας Χρυσοστόμου στο FB.

Απευθύνω πολλούς χαιρετισμούς στους Γερμανούς φίλους μας!

Ο πολιτισμός είναι το κέρδος μας!

2012-02-05T01:55:00.006+02:00

Πραγματοποιήθηκε εκδήλωση για τη διάσωση του Πολιτιστικού μη Κερδοσκοπικού φορέα «Δεσμοί – Κέντρο Αρχαίου Δράματος» υπό τη διεύθυνση της Λυδίας Κονιόρδου στην προσφάτως ανακαινισμένη «Στοά» της οδού Πατησίων την Τετάρτη 8 Φεβρουαρίου.
Το γραφείο ηθοποιών 4actors οργάνωσε την εκδήλωση για την οικονομική στήριξη του πολιτιστικού μη Κερδοσκοπικού φορέα «Δεσμοί – Κέντρο Αρχαίου Δράματος». Με αφορμή την διακοπή της επιχορήγησης και την παντελή έλλειψη στήριξης από το υπουργείο Πολιτισμού, καθώς και τις νέες δράσεις του σημαντικού αυτού φορέα για το αρχαίο δράμα και την τέχνη, που συνεχίζονται, προκειμένου να μη σταματήσει η λειτουργία του. Και επειδή «ό,τι κλείνει στην Ελλάδα δύσκολα ξανανοίγει», όπως αναφέρει η Λυδία Κονιόρδου, πραγματοποιήθηκε η προαναφερθείσα εκδήλωση για την οικονομική στήριξη των «ΔΕΣΜΩΝ», την Τετάρτη, 8 Φεβρουαρίου 2012, στις 9:30μμ.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στη Στοά (Πατησίων 101 & Κοδριγκτώνος), το αγαπημένο καλλιτεχνικό στέκι, το οποίο ξανάνοιξε ανακαινισμένο και μας φιλοξενεί.
Παρευρέθηκαν όλοι οι καθηγητές που διδάσκουν στους «ΔΕΣΜΟΥΣ», πολλοί ηθοποιοί καθώς και σημαντικοί καλλιτέχνες από όλους τους χώρους των τεχνών.
Λίγα λόγια για τους «ΔΕΣΜΟΥΣ»:
Το «Κέντρο Αρχαίου Δράματος - Δεσμοί» είναι διεθνές, με έδρα την Αθήνα. Αντικείμενό του αποτελεί το αρχαίο δράμα και οποιαδήποτε σχετική δραστηριότητα, θεωρητική ή πρακτική στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Παρ' όλες τις δυσκολίες, συνεχίζεται το παραδοσιακό εκπαιδευτικό έργο των «Δεσμών», που απευθύνεται σε ηθοποιούς και καθηγητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καλύπτοντας ένα τεράστιο κενό της εκπαίδευσης στη διδασκαλία και ερμηνεία του αρχαίου δράματος, καθώς και το μεταπτυχιακό όπου διδάσκει η Λ. Κονιόρδου, μαζί με τον πρόεδρο των «Δεσμών» Κώστα Γεωργουσόπουλο και τους Αποστολία Παπαδαμάκη, Σταυρούλα Σιάμου και Τάκη Φαραζή.
Επίσης, σεμινάρια υποκριτικής και σκηνοθεσίας διδάσκουν οι: Α. Μουτούση, Ν. Κουρής, Ν. Καραθάνος, Στ. Γουλιώτη, Γ. Γάλλος, Ακ. Καραζήσης, Κ. Ευαγγελάτου.
(Όλοι οι καθηγητές που διδάσκουν στους «Δεσμούς» δουλεύουν αφιλοκερδώς).
Επειδή το κέρδος είναι ο πολιτισμός για όλους μας.
Για όσους θέλουν να συνεισφέρουν στο «Κέντρο Αρχαίου Δράματος – Δεσμοί», μπορούν να κάνουν κατάθεση στην Εθνική Τράπεζα, αριθμός λογαριασμού 011-4047128972, ΚΕΠΕΑΕΔ ΔΕΣΜΟΙ.
«Κέντρο Αρχαίου Δράματος – ΔΕΣΜΟΙ»)
Πληροφορίες: 210 8839657 – 6974 515181
e-mail: info@4actors.gr

Προσκαλούνται εθελοντές και χορηγοί

2012-01-12T01:35:00.010+02:00

Κέντρο Συμπαράστασης Παιδιών και Οικογένειας
Φίλοι και Φίλες,
Κατορθώσαμε και φέτος με τη δική σας συμπαράσταση να φτάσουμε στον δέκατο τέταρτο χρόνο λειτουργίας του Κέντρου μας. Ο στόχος μας πάντα ήταν να μεγιστοποιήσουμε τη στήριξη και τη φροντίδα προς τα κοινωνικά αποκλεισμένα παιδιά που τόσο το έχουν ανάγκη. Να μπορέσουμε να προσφέρουμε καλύτερη και ουσιαστική συμπαράσταση στις οικογένειές τους. Φέτος οι οικονομικές δυσκολίες μας κάνουν να ανησυχούμε κατά πόσο θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε.
Θέλουμε να σας ευχαριστήσουμε για την κάθε είδους βοήθεια που προσφέρατε όλα αυτά τα χρόνια για να συνεχίσουμε τη λειτουργία του Κέντρου μας.
Κάνουμε έκκληση σε όλους τους φίλους μας να βοηθήσουν οικονομικά για να μην αναγκαστούμε να κλείσουμε το Κέντρο μας. Είναι τα πρώτα Χριστούγεννα που τρομάζουμε με την έλλειψη χρηματικών προσφορών. Ανησυχούμε ότι δεν θα μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στο ενοίκιο του κτιρίου και στα λειτουργικά μας έξοδα.
Το Δ.Σ., τα παιδιά μας, οι Εθελοντές και οι Εργαζόμενοι στο Κέντρο, σας ευχόμαστε Χρόνια Πολλά, με αγάπη και υγεία.
Μυρτώ Λεμού
Πρόεδρος
Οι δραστηριότητες του Κέντρου Συμπαράστασης Παιδιών και Οικογένειας
Πάγια επιδίωξή μας είναι η ένταξη των παιδιών μας στο σχολικό περιβάλλον, ως πρώτο βήμα για την κοινωνική τους ένταξη, ώστε να ελπίζουμε για την αυριανή ομαλή τους συνύπαρξη.
Κατά τη χρονιά που ήδη ξεκίνησε (Σεπτέμβριος 2011) εγγράψαμε 28 νέα παιδιά στα σχολεία, μοιράσαμε σχολικές τσάντες και γραφική ύλη σε 200 παιδιά, που οι οικογένειές τους αδυνατούσαν να αγοράσουν ενώ συνεχίζουν τη σχολική τους πορεία με την παρακολούθηση και την υποστήριξή μας 135 παιδιά καθώς συνεργαζόμαστε με 13 σχολεία της ευρύτερης περιοχής.
Καθημερινά υποστηρίζουμε τα παιδιά στη σχολική τους μελέτη, με τη βοήθεια εθελοντών, παράλληλα δε, είμαστε σε επικοινωνία με τους δασκάλους, τους διευθυντές, αλλά και με τους ίδιους τους γονείς, προσπαθώντας να τους εμπλέξουμε πιο ενεργά στον γονικό τους ρόλο και, κυρίως, να τους πείσουμε για τη σπουδαιότητα του σχολείου για το μέλλον των παιδιών τους.
Τα μικρότερα παιδιά μας, αλλά και τα μεγαλύτερα που είναι ακόμα εκτός σχολείου, τα προετοιμάζει για τη σχολική τους ζωή η εξειδικευμένη νηπιαγωγός μας.
Τα παιδιά που έρχονται καθημερινά για το μεσημεριανό γεύμα -προσφορά του Δημοτικού Βρεφοκομείου του Δήμου- έχουν αυξηθεί τον τελευταίο καιρό.
Προσέχουμε για την αξιοπρεπή εμφάνιση των παιδιών μας στο σχολείο ' προσφέρουμε καλά ρούχα και παπούτσια, προερχόμενα από τις προσφορές σας ' προσφέρουμε ακόμα και λούσιμο σε κάποια παιδιά που δεν έχουν τις προϋποθέσεις να κάνουν μπάνιο στο σπίτι τους.
Η Κοινωνική και Νομική Υπηρεσία του Κέντρου βοήθησε τη χρονιά αυτή να διεκπεραιωθούν 2732 υποθέσεις, που αφορούσαν θέματα νομικών και γραφειοκρατικών θεμάτων. Για την περαίωση των υποθέσεων αυτών πραγματοποιήθηκαν συνολικά περισσότερες από 3398 ενέργειες, εκ των οποίων οι 852 ήσαν τηλεφωνικές επαφές, οι 65 ήσαν συνοδείες και οι υπόλοιπες 2481 άλλες ενέργειες.
Η επισκέπτρια υγείας του Κέντρου απασχολήθηκε εφέτος με την πρόληψη και αντιμετώπιση θεμάτων υγείας που αφορούσαν παιδιά και οικογένειες. Εξυπηρετήθηκαν συνολικά 461 άτομα και διεκπεραιώθηκαν 1249 υποθέσεις, έγιναν 130 συνοδείες και 29 κατ' οίκον επισκέψεις, ενώ στο Κέντρο πραγματοποιήθηκαν 250 εμβολιασμοί.
Ο φορέας μας, έλαβε χορηγία από το Body Shop Foundation της Μ. Βρετανίας για την οργάνωση ετήσιου ψυχοεκπαιδευτικού προγράμματος σε παιδιά.
Επίσης συμμετείχε από κοινού με την ΜΚΟ 'Ρίζες' στο πρόγραμμα Speak Up στο πρόγραμμα Eurochild που είχε ως στόχο τη γνωριμία των αποκλεισμένων παιδιών με τα βασικά τους δικαιώματα.
Η εθελόντρια Ψυχικής Υγείας, οργάνωσε εκπαιδευτικά σεμινάρια για τους Εθελοντές του Κέντρου και συμμετείχε στο Διεθνές Συνέδριο Bacan με ομιλία σχετικά με την Παιδική Κακοποίηση. Τέλος, 5 φοιτητές Ψυχολογίας έλαβαν υπηρεσίες εποπτείας για την πρακτική τους άσκηση στους χώρους της ΜΚΟ.
Σε συνεργασία με το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης εκπονήσαμε εγχειρίδιο για τη δημιουργία Κέντρων Παιδικής Φροντίδας για τους Δήμους Ξάνθης, Α. Λιοσίων, Γαστούνης και Κερατσινίου.
Τέλος, συνεργαστήκαμε με οργανώσεις που προσέφεραν στα παιδιά γιορτές, εισιτήρια και επισκέψεις σε παιδικές θεατρικές παραστάσεις.

Διεύθυνση επικοινωνίας:
Αρίστωνος 6-8 και Πιερίας 5 (πάροδος Κωνσταντινουπόλεως 165)
Κολωνός - Μεταξουργείο, 10441,
Τηλ. 210 5239402, FAX 2105228957
E-mail: socedact@otenet.gr
Ιστοσελίδα: www.supportcenter.gr
Υπεύθυνη επικοινωνίας: κυρία Μυρτώ Λεμού

Η αντίσταση "θέλει" ρυθμό!

2011-11-30T23:09:00.002+02:00

Τούμπου τούμπου ζα

Στίχοι: Γιάννης Μαρκόπουλος
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Πρώτη εκτέλεση: Λάκης Χαλκιάς & Παύλος Σιδηρόπουλος ( Ντουέτο )

Εδώ δεν έχει σύνορα
δεν έχει καλοσύνη
μπροστά πηγαίνει ο αρχηγός
και πίσω του οι σκύλοι
Τραπέζι πεντακάθαρο
λεφτά, χαρτιά και τσόχα
κρατάς τη μύτη σου μακριά
να μη σε πάρει η μπόχα

Α καπού κουλουκουπού κουλουκουπού κουλουκουπά...
Τούμπου τούμπου ζα, τούμπου μάγοι
θα μας ψήσουν οι ανθρωποφάγοι
τούμπου τούμπου ζα, τούμπου ζίτσου
στο καζάνι κι η μαμά του Κίτσου
Τούμπου τούμπου και τα μπου
φάγαν τη γριά, ντου ντου
ντούμπου ντούμπου ντούμπου και μπα μπου
πέσαν όλα τα ταμπού

Εγύρισα όλη τη γη
με ένα αεροπλάνο
μοντέλο απ' την κατοχή
που 'χε φωνή σοπράνο
Σ' ένα σταθμό μου είπανε
όλη την ιστορία
στη ζούγκλα πως χαθήκατε
σας ’φάγαν τα θηρία

Α καπού κουλουκουπού κουλουκουπού κουλουκουπά...
Τούμπου τούμπου ζα, τούμπου μάγοι
θα μας ψήσουν οι ανθρωποφάγοι
τούμπου τούμπου ζα, τούμπου ζίτσου
στο καζάνι κι η μαμά του Κίτσου
Τούμπου τούμπου και τα μπου
φάγαν τη γριά, ντου ντου
ντούμπου ντούμπου ντούμπου και μπα μπου
πέσαν όλα τα ταμπού

Εκείνο που δεν μάθατε
κι οι μαύροι εγελάγαν
είναι γιατί ψοφήσανε
τα ζώα που σας φάγαν
Δηλητηριαστήκανε
από τα δυο κορμιά σας
το λέει το ραδιόφωνο
κρίμα στην ανθρωπιά σας

Α καπού κουλουκουπού κουλουκουπού κουλουκουπά...
Τούμπου τούμπου ζα, τούμπου μάγοι
θα μας ψήσουν οι ανθρωποφάγοι
τούμπου τούμπου ζα, τούμπου ζίτσου
στο καζάνι κι η μαμά του Κίτσου
Τούμπου τούμπου και τα μπου
φάγαν τη γριά, ντου ντου
ντούμπου ντούμπου ντούμπου και μπα μπου
πέσαν όλα τα ταμπού

Στο δέντρο αναπαυτήκανε
τα δυο καημένα ζώα
ενθάδε κείται έγραψαν
ο λέων με τον βόα
Γι' αυτό ν' ακούς τις συμβουλές
του γέρου προς του τράγου
που φάγαμε εψές αργά
στη στάνη του Πανάγου

Α καπού κουλουκουπού κουλουκουπού κουλουκουπά...
Τούμπου τούμπου ζα, τούμπου μάγοι
θα μας ψήσουν οι ανθρωποφάγοι
τούμπου τούμπου ζα, τούμπου ζίτσου
στο καζάνι κι η μαμά του Κίτσου
Τούμπου τούμπου και τα μπου
φάγαν τη γριά, ντου ντου
ντούμπου ντούμπου ντούμπου και μπα μπου
πέσαν όλα τα ταμπού

Μη με αφήνεις μοναχή μου
μη με αφήνεις μόνη τη φτωχή
μη με αφήνεις μοναχή μου
μη με αφήνεις, σε παρακαλώ

Α καπού κουλουκουπού κουλουκουπού κουλουκουπά...
Τούμπου τούμπου ζα, τούμπου μάγοι
θα μας ψήσουν οι ανθρωποφάγοι
τούμπου τούμπου ζα, τούμπου ζίτσου
στο καζάνι κι η μαμά του Κίτσου
Τούμπου τούμπου και τα μπου
φάγαν τη γριά, ντου ντου
ντούμπου ντούμπου ντούμπου και μπα μπου
πέσαν όλα τα ταμπού.

Ο ρυθμός της "ανάπτυξης" εμποδίζει τη ζωή

2011-11-26T16:15:00.001+02:00

Η διαχείριση του εαυτού μας

2011-11-14T09:48:00.003+02:00

Στοχασμοί του Mahatma Gandhi

2011-10-24T11:56:00.001+03:00

Ο Mahatma Gandhi o πολιτικός, στοχαστής, επαναστάτης - ο άνθρωπος - που οδήγησε τους Ινδούς στην ανεξαρτησία από την Βρετανική κυριαρχία το 1947, στοχάστηκε πάνω στην ευτυχία, τη συγχώρεση και την ανάπτυξη. Ακολουθούν 10 σοφές συμβουλές του:
1. «Πρέπει εσύ να αποτελείς την αλλαγή που θέλεις να δεις στον κόσμο»
Εάν αλλάξεις τον εαυτό σου, θα αλλάξεις τον κόσμο σου. Εάν αλλάξεις τον τρόπο σκέψης σου, τότε θα αλλάξουν οι ενέργειές σου, αλλά και το πώς αισθάνεσαι. Και με αυτόν τον τρόπο ο κόσμος γύρω σου θα αλλάξει. Όχι μόνο γιατί πλέον θα βλέπεις το περιβάλλον σου μέσω νέων «φακών» σκέψης και συναισθημάτων, αλλά και γιατί η αλλαγή μέσα σου μπορεί να σου επιτρέψει να αναλάβεις δράση με τρόπους που δεν είχες ποτέ φανταστεί.
2. «Κανείς δεν μπορεί να με πειράξει χωρίς την άδειά μου»
Το τι νιώθεις και το πώς αντιδράς σε κάτι, είναι πάντα δική σου επιλογή. Μπορεί να υπάρχει ένας «κανονικός» ή ένας κοινός τρόπος αντίδρασης σε διαφορετικά πράγματα. Το σίγουρο είναι ότι μπορείς να επιλέξεις τις δικές σου σκέψεις, αντιδράσεις και συναισθήματα σχεδόν στα πάντα. Δεν χρειάζεται να πανικοβάλλεσαι, να αντιδράς υπερβολικά ή αρνητικά. Τουλάχιστον όχι κάθε φορά και όχι άμεσα. Μερικές φορές, αντιδρούμε αντανακλαστικά και όχι συνειδητά.
3. «Ο αδύναμος δεν μπορεί ποτέ να συγχωρήσει. Η συγχώρεση είναι το χαρακτηριστικό του ισχυρού»
«Το ‘οφθαλμόν αντί οφθαλμού’ μπορεί να οδηγήσει μόνο στο να τυφλωθεί όλος ο κόσμος»
Το να καταπολεμάς το κακό με κακό δε πρόκειται να σε βοηθήσει. Μπορείς πάντα να επιλέγεις τον τρόπο αντίδρασής σου στις καταστάσεις. Όταν ενσωματώσεις αυτόν τον τρόπο σκέψης στη ζωή σου, τότε θα μπορείς να αντιδράς με ένας τρόπο που θα είναι πιο χρήσιμος για εσένα και για τους άλλους. Έχεις συνειδητοποιήσει ότι με το να συγχωρείς και να ξεχνάς το παρελθόν, θα προσφέρεις σε εσένα και τους γύρω σου μία μεγάλη υπηρεσία; Το να σπαταλάς το χρόνο σου σε αρνητικές εμπειρίες, από τη στιγμή που έχεις πάρει όλα τα μαθήματα από αυτές, δεν θα σου προσφέρει τίποτα. Το πιο πιθανό θα είναι να προκαλέσεις στο εαυτό σου περισσότερο πόνο και να τον παραλύσεις καθιστώντας τον ανίκανο να αναλάβει δράση όταν θα πρέπει.
4. «Δεν θέλω να προβλέπω το μέλλον. Είμαι αφοσιωμένος στην παρούσα στιγμή. Ο Θεός δεν μου έδωσε τον έλεγχο της επόμενης στιγμής, αλλά αυτής»
Ο καλύτερος τρόπος για να ξεπεράσεις την εσωτερική αντίσταση που συχνά σε σταματά από την ανάληψη δράσης, είναι να μείνεις στο παρόν όσο το δυνατόν περισσότερο και να είσαι δεκτικός. Γιατί; Επειδή, όταν ζεις στο παρόν, δεν ανησυχείς για την επόμενη στιγμή που ούτως ή άλλως δεν μπορείς να ελέγξεις.
5. «Ένα κιλό δράσης αξίζει περισσότερο από ένα τόνο διδασκαλίας »
Χωρίς δράση δεν συμβαίνει τίποτα. Το να αναλάβει όμως κανείς δράση είναι πολύ δύσκολο και συνήθως υπάρχει μεγάλη εσωτερική αντίσταση. Έτσι οι περισσότεροι άνθρωποι καταφεύγουν στη διδασκαλία και επαναπαύονται νομίζοντας ότι έτσι προοδεύουν. Τα βιβλία προσφέρουν γνώση, η δράση όμως την μεταφράζει σε κατανόηση..
6. «Είναι ανόητο να είσαι πολύ σίγουρος για την σοφία σου. Είναι υγιές να υπενθυμίζεις στον εαυτό σου ότι και οι ισχυρότεροι μπορεί να αποδυναμωθούν και οι σοφότεροι μπορεί να σφάλλουν»
Όταν θεοποιείς ανθρώπους -ακόμη κι αν έχουν καταφέρει εκπληκτικά πράγματα- κινδυνεύεις να αποστασιοποιηθείς από αυτούς. Συχνά αρχίζεις να αισθάνεσαι ότι εσύ δεν θα μπορούσες ποτέ να πετύχεις παρόμοια κατορθώματα. Είναι σημαντικό να θυμάσαι ότι κι αυτοί είναι ανθρώπινα πλάσματα όπως εσύ, άσχετα με το τι έχουν καταφέρει.
7. «Πρώτα θα σε αγνοήσουν, μετά θα γελάσουν με σένα, μετά θα σε πολεμήσουν, και τότε κέρδισες»
Να είσαι ανθεκτικός στα σαμποτάζ που σου στήνει ο ίδιος σου ο εαυτός. Μόνο τότε, η εσωτερική σου αντίσταση θα ασθενήσει και θα σε επισκέπτεται όλο και λιγότερο. Βρες αυτό που πραγματικά θέλεις να κάνεις και τότε θα βρεις και το εσωτερικό κίνητρο για να συνεχίσεις. Ένας λόγος που ο Γκάντι είχε τόσο μεγάλη επιτυχία με την μέθοδό της μη βίας, ήταν ότι ο ίδιος και οι οπαδοί του δεν παραιτήθηκαν ποτέ.
8. «Βλέπω μόνο τις αρετές των ανθρώπων. Αφού δεν είμαι αλάθητος, δεν θα αναλύσω τα λάθη των άλλων»
Όλοι έχουμε κάτι καλό μέσα μας. Αν στοχεύεις στη βελτίωση τότε είναι χρήσιμο να επικεντρώνεσαι στις καλές πλευρές των ανθρώπων. Όταν εστιάζεις στα θετικά στοιχεία των άλλων, έχεις ακόμα ένα κίνητρο για να τους βοηθήσεις. Με το να βοηθάς τους άλλους δεν κάνει μόνο τη δική τους ζωή καλύτερη. Με τον καιρό παίρνεις πίσω ότι έδωσες, ενώ οι άνθρωποι που βοήθησες τείνουν περισσότερο να βοηθήσουν άλλα άτομα. Έτσι, όλοι μαζί, δημιουργείτε μια θετική αλλαγή που δυναμώνει.
9. «Ευτυχία είναι όταν αυτά που σκέπτεσαι, αυτά που λες και αυτά που κάνεις, βρίσκονται σε αρμονία μεταξύ τους»
«Πάντα να στοχεύεις στην πλήρη αρμονία της σκέψης, των λόγων και των πράξεων. Πάντα να στοχεύεις στο να εξαγνίζεις τις σκέψεις σου και όλα θα είναι καλά».
Μία από τις καλύτερες συμβουλές για τη βελτίωση των κοινωνικών δεξιοτήτων είναι να συμπεριφέρεσαι με συνέπεια και να επικοινωνείς με αυθεντικό τρόπο. Στους ανθρώπους αρέσει αυτό και ο νους γαληνεύει όταν οι σκέψεις, τα λόγια και οι πράξεις είναι απόλυτα ευθυγραμμισμένες. Όταν είσαι αληθινός δεν χρειάζεται να αποδείξεις τίποτα γιατί η γλώσσα του σώματός σου και ο τόνος της φωνής σου -τα οποία κάποιοι λένε ότι είναι το 90% της επικοινωνίας- είναι συντονισμένα με τις σκέψεις σου.
10. «Η συνεχής ανάπτυξη είναι ο νόμος της ζωής. Αυτός που προσπαθεί να διατηρήσει τα δόγματά του για να φαίνεται συνεπής στους άλλους, οδηγεί τον εαυτό του σε λάθος δρόμο»
Υπάρχουν φορές που είσαι ασυνεπής ή που δίνεις την εντύπωση πως δεν ξέρεις τι κάνεις. Αυτό είναι προτιμότερο από το να προσπαθείς να διατηρείς παλιές απόψεις που ξέρεις ότι είναι λανθασμένες από φόβο μην σε κρίνουν οι άλλοι. Μην το κάνεις. Επέλεξε να αναπτύξεις την σκέψη σου και να εξελιχθείς.
Δημοσιεύτηκε από admin στις 29 May, 2010 στη διεύθυνση http://www.moodhackers.com

Fair Trade: Αγοράστε προϊόντα, με συνείδηση και ηθική

2011-10-20T02:14:00.010+03:00

άρθρο του Απόστολου Στάικου

Μια γυναίκα στην Ινδία ξεψύχησε πάνω σε ένα παπούτσι που θα πουληθεί στην Ευρώπη 250 ευρώ το ζευγάρι. Ένα αγόρι 12 ετών στο Μπαγκλαντές έχασε το χέρι του, την ώρα που προσπαθούσε να κόψει σε κομμάτια το δέρμα ενός ζώου. Τις εικόνες των στοιβαγμένων ανθρώπων που δουλεύουν μέρα νύχτα, κάτω από άθλιες συνθήκες για να γίνουν πλουσιότεροι οι μεγαλοεπιχειρηματίες της Δύσης, τις έχουμε δει. Τι κάνουμε όμως γι’ αυτό; Πόσο μάς αφορά;
Σίγουρα δεν είναι η πρώτη φορά που διαβάζετε για παιδιά και γυναίκες που δουλεύουν κάτω από άθλιες συνθήκες εργασίας για ατελείωτες ώρες και με ελάχιστα χρήματα. Η συμπόνια και οι όποιες ενοχές καλοδεχούμενες, αλλά δεν αρκούν. Η αγορά προϊόντων Fair Trade μπορεί να μη σώζει αυτούς τους ανθρώπους, αλλά δίνει το μήνυμα σε εκείνους που τους θυσιάζουν για το εύκολο κέρδος ότι όλοι εμείς νοιαζόμαστε.

Τι είναι το Fair Trade

Το Fair Trade είναι ένα κίνημα που προωθεί μια εναλλακτική διαδικασία εμπορίου. Δεν στοχεύει στο μέγιστο κέρδος αλλά στη μείωση της φτώχειας στις αναπτυσσόμενες χώρες. Το Fair Trade είναι ένας εμπορικός συνεταιρισμός βασισμένος στο διάλογο, τη διαφάνεια και το σεβασμό, που αναζητά μεγαλύτερη δικαιοσύνη στο διεθνές εμπόριο. Μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί και συνεταιρισμοί του αναπτυσσόμενου κόσμου προμηθεύονται προϊόντα από μικρούς παραγωγούς των αναπτυσσόμενων χωρών που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον. Τα προϊόντα αυτά διανέμονται σε μη κερδοσκοπικά καταστήματα, τα λεγόμενα "worldshops" σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σήμερα περισσότεροι από 1 εκατομμύριο μικροί παραγωγοί σε περισσότερες από 50 αναπτυσσόμενες χώρες συμμετέχουν στην Παγκόσμια Οργάνωση για το Δίκαιο Εμπόριο.

Η ιστορία του

Οι ρίζες του δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου μπορούν να αναζητηθούν σε εγχειρήματα που ξεκίνησαν από εκκλησίες στα τέλη του 1940. Στόχος τους ήταν να προσφέρουν ανακούφιση σε πρόσφυγες και σε άλλες κοινότητες ανθρώπων χτυπημένες από τη φτώχεια, πουλώντας τις χειροτεχνίες τους στις Βόρειες αγορές. Το πρώτο επίσημο κατάστημα "δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου" άνοιξε το 1958 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του '60 και του '70, σε πολλές χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, αναγνωρίστηκε η ανάγκη για οργανώσεις δίκαιου μάρκετινγκ, οι οποίες θα παρείχαν υποστήριξη σε μη προνομιούχους παραγωγούς.

Το ‘‘Δίκαιο Εμπόριο’’ στην Ελλάδα

H Fair Trade Hellas είναι μία Ελληνική Μη Κυβερνητική Οργάνωση που ιδρύθηκε το 2004 και προωθεί τη φιλοσοφία του δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου, που στοχεύει στην καταπολέμηση της φτώχειας σε παγκόσμιο επίπεδο. Το 2006 άνοιξε στην Αθήνα το πρώτο μη κερδοσκοπικό κατάστημα με προϊόντα από ολόκληρο τον κόσμο που βρίσκεται μαζί με τα γραφεία της οργάνωσης στο κέντρο της Αθήνας, πολύ κοντά στην Ακρόπολη. Εκεί μπορεί να βρει κανείς καφέ από τους ζαπατιστικούς συνεταιρισμούς της Τσιάπας του Μεξικό η κακάο από την κοοπερατίβα El Ceibo της Βολιβίας. Τσάι από το κίνημα των Adivasi της Ινδίας, αλλά και ζάχαρη από συνεταιρισμούς στο Εκουαδόρ.
‘‘Προσπαθούμε να ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο, να τον κάνουμε να σκεφτεί πώς έφτασε αυτό το προϊόν στα χέρια του, ποια είναι η ιστορία του. Βεβαίως η εποχή είναι πολύ δύσκολη, θα ήταν ψέμα αν λέγαμε πως η κρίση δεν έχει επηρεάσει και εμάς. Άλλωστε το κατάστημά μας στη Θεσσαλονίκη υπήρξε θύμα της κρίσης, αφού έκλεισε πριν από περίπου ένα χρόνο’’, σημειώνει η Ειρήνη Καρέτα, εκπρόσωπος της οργάνωσης και προσθέτει: ‘‘οι άνθρωποι που αγοράζουν τα προϊόντα γνωρίζουν πως την ώρα εκείνη βοηθούν έναν άνθρωπο που βρίσκεται χιλιάδες μίλια μακριά, που δεν θα γνωρίσουν ποτέ. Αυτός ο άνθρωπος όμως δουλεύει σκληρά, παράγει καλά προϊόντα και χρειάζεται τη στήριξή μας’’.

Η ζωή του Gerando

Στην Κόστα Ρίκα, ο Gerando Arias Camacho καλλιεργεί καφέ και ζει με τη γυναίκα του και τα 3 τους παιδιά στο Llano Bonito, στο San Jose. Όπως λέει, το δίκαιο και αλληλέγγυο εμπόριο άλλαξε τη ζωή του, των παιδιών του και του χωριού του. ‘‘Το Fair Trade είναι το εμπόριο όπως πρέπει να είναι: δίκαιο, υπεύθυνο και βιώσιμο. Στο χωριό μας δεν είχαμε ούτε σχολείο, ούτε δρόμους, ούτε γέφυρες. Τώρα κερδίζουμε αρκετά χρήματα και φτιάχνουμε τη ζωή μας. Με τη βοήθεια του Fair Trade όλα τα παιδιά μου θα πάνε στο πανεπιστήμιο και δεν θα περάσουν παράνομα τα σύνορα από το Μεξικό στις ΗΠΑ, όπως εγώ, για να δουλέψω και να ζήσουμε’’.

Πόσο κοστίζει ένας καφές..

‘‘Τα προϊόντα δίκαιου εμπορίου ίσως είναι λίγο πιο ακριβά, αλλά αυτά τα χρήματα μοιράζονται δικαιότερα και δεν πηγαίνουν όλα στον μεσάζοντα. Άλλωστε υπάρχουν και φθηνά προϊόντα διατροφής και βεβαίως πιο ακριβά, όπως χειροτεχνίες και κατασκευές’’, υποστηρίζει η Σέβη Παπαδοπούλου, διευθύντρια του καταστήματος της Fair Trade. Μια από τις πιο συχνές ερωτήσεις αφορά τις τσέπες που καταλήγουν τα χρήματα ‘‘και πώς είμαι σίγουρος πως ο παραγωγός κερδίζει τα χρήματα αυτά, ποιος μου εγγυάται πως δεν χάνονται κάπου στην πορεία;’’ ρωτούν κυρίως όσοι μπαίνουν για πρώτη φορά στο κατάστημα της Fair Trade.‘‘Διεθνείς οργανισμοί εγγυώνται ότι ένας παραγωγός είναι όντως Fair Trade, που σημαίνει ότι σέβεται όλα τα κριτήρια του δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου, αλλά και ότι λαμβάνει μια δίκαιη τιμή για τα προϊόντα που παράγει. Παράλληλα με τον έλεγχο των προϊόντων, υπάρχει εσωτερικός και εξωτερικός έλεγχος για την απόδοση των χρημάτων στους παραγωγούς’’, ξεκαθαρίζει η Σέβη Παπαδοπούλου, που αναλαμβάνει να λύσει απορίες και να δώσει απαντήσεις.
Εκτός από το κατάστημα της Fair Trade, προϊόντα μπορείτε να βρείτε και στα Εξάρχεια στο κατάστημα Σπόρος, που πειραματίζεται σε ένα διαφορετικό, εναλλακτικό μοντέλο εμπορίου. Ο Σπόρος απόκτησε πρόσβαση σε προϊόντα οργανωμένων παραγωγών του παγκόσμιου «Νότου» που αγωνίζονται ν’ απεξαρτηθούν από τους τοπικούς μεσάζοντες και τις μεγάλες εταιρείες, και τα προσφέρει σε λογικές τιμές. Πολλοί αγρότες και παραγωγοί που δεν συμμετέχουν σε κάποιο πρόγραμμα δίκαιου εμπορίου δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα και πολλές φορές το κόστος παραγωγής ξεπερνάει τα έσοδά τους, κάτι που τους οδηγεί στο να τα παρατούν και να αναζητούν την τύχη τους μακριά από την πατρίδα τους. Αντίθετα, συνεταιρισμοί και κοινότητες που ανήκουν στην οικογένεια του Fair Trade, έχουν βελτιώσει σημαντικά την οικονομική τους κατάσταση, αλλά και τις υποδομές της περιοχής τους χτίζοντας σχολεία, φτιάχνοντας δρόμους και ιατρεία. Όταν ψωνίζουμε τρόφιμα, όπως ο καφές και η σοκολάτα, με την διαπίστευση Fair Trade, βοηθάμε φτωχούς αγρότες να ξεφύγουν από την εξαθλίωση και την εκμετάλλευση. Ακόμη γνωρίζουμε πως οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν στην παραγωγή δεν έβλαψαν κανέναν. Ούτε ανθρώπους ούτε ζώα ούτε τον πλανήτη μας. Επιλέγοντας αυτά τα προϊόντα λέμε ουσιαστικά «ευχαριστώ» στους ανθρώπους των φτωχών χωρών που με την εργατικότητά τους ταΐζουν όλους εμάς που βρίσκουμε τα τρόφιμα στο σούπερ μάρκετ. Το Fair Trade δεν είναι φιλανθρωπία. Είναι συνειδητή επιλογή να ζήσουμε σε έναν δικαιότερο, καλύτερο κόσμο.

Κριτήρια του Fair Trade

Πληρωμή μιας δίκαιης τιμής: Μία δίκαιη τιμή στο εθνικό ή τοπικό πλαίσιο είναι αυτή που έχει συμφωνηθεί μέσα από διάλογο και συμμετοχή των παραγωγών στη διαπραγμάτευση. Διαφάνεια και υπευθυνότητα: Το δίκαιο και αλληλέγγυο εμπόριο προϋποθέτει διαφανείς διοικήσεις, οι οποίες φέρονται δίκαια και με σεβασμό προς τους εμπορικούς συνεργάτες τους. Ισότητα των φύλων: Δίκαιο και αλληλέγγυο εμπόριο σημαίνει ότι η εργασία των γυναικών εκτιμάται κατάλληλα και ανταμείβεται. Αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας: Δίκαιο και αλληλέγγυο εμπόριο σημαίνει ασφαλές και υγιές περιβάλλον για τους παραγωγούς. Προστασία του περιβάλλοντος: Το δίκαιο και αλληλέγγυο εμπόριο ενθαρρύνει ενεργά τη χρήση των καλύτερων περιβαλλοντικών πρακτικών και την εφαρμογή υπεύθυνων μεθόδων παραγωγής. Χτίσιμο ικανοτήτων: Οι παραγωγοί δίνουν μεγάλη σημασία στην επανεπένδυση μέρους του κέρδους του για τη βελτίωση των δομών και των συνθηκών στην τοπική κοινωνία. Δημοκρατία: Στους συνεταιρισμούς μικρών αγροτών η δημοκρατική δομή επιτρέπει σε όλα τα μέλη να συμμετέχουν στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων του συνεταιρισμού.

Fair Trade Hellas

Τα γραφεία και το κατάστημα της οργάνωσης βρίσκονται στην οδό Βεΐκου 2, πολύ κοντά στη στάση μετρό Ακρόπολη.

Ωράριο λειτουργίας καταστήματος “altromercato”:

Δευτέρα - Tετάρτη - Σάββατο: 9:30-15:30Τρίτη - Πέμπτη - Παρασκευή :9.30-20:30

Τηλέφωνο (και fax): 210 36 14 070

info@fairtrade.gr

volunteers@fairtrade.gr

shop@fairtrade.gr

(για πληροφορίες και διευκρινήσεις για προϊόντα και παραγγελίες)

Αναδημοσίευση από τη διεύθυση: http://www.naturanrg.gr/default.aspx?pid=292&catid=6&arid=221

Προώθηση του Ελληνικού Θεάτρου και Χορού

2011-10-14T03:17:00.010+03:00

Σύστημα Αθήνα - Προώθηση του Ελληνικού Θεάτρου και Χορού

Την Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2011, μετά από πρόσκληση του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου, παρακολούθησα μια ημερίδα που έλαβε χώρα από τις 10.00π.μ. έως τις 19.00, στο Αμφιθέατρο του υπέροχου Μουσείου της Ακρόπολης, με το ανωτέρω θέμα.
Θα επιχειρήσω μια σύνοψη όσων ειπώθηκαν από τους ομιλητές, που αφορούν το Ελληνικό και Διεθνές πολιτιστικό κλίμα στην Ελλάδα και τον κόσμο, για την προώθηση του Θεάτρου και του Χορού ΄ τη σχέση Υπουργείου Πολιτισμού και θεατρικών ή χορευτικών ομάδων ΄ την ανάγκη αλλαγής στάσης και των μεν και των δε ΄ τα εμπόδια που παρεμβάλει στην προώθηση της τέχνης η γραφειοκρατία του Ελληνικού Κράτους και ορισμένες από τις προτάσεις των ομιλητών που στοχεύουν να διευκολύνουν την πολιτιστική δράση.
Κλίμα (Διεθνές) Έκπτωση κοινωνικών αξιών, οικονομική ύφεση, πολιτιστική ανάπτυξη.
Κλίμα (Ελληνικό) Έκπτωση πολιτικών αξιών, έκπτωση κοινωνικών αξιών, δραματική πτώση οικονομικών αξιών και αποσπασματική, ιδιωτική, πολιτιστική προσπάθεια.
Η συμπεριφορά των θεατρικών – χορευτικών ομάδων σε σχέση με Υπουργείο Πολιτισμού - Ανάγκη αλλαγής στάσης
Οι τοποθετήσεις των ομιλητών κινήθηκαν από την απαίτηση για κρατική επιχορήγηση των καλλιτεχνών έως την αποπομπή τους από το κράτος ώστε να αναλάβουν την ευθύνη οι ίδιες οι θεατρικές ή χορευτικές ομάδες για αυτοχρηματοδότηση των παραστάσεών τους. Αυτό ονομάζεται είτε απογαλακτισμός από την κρατική φροντίδα ή ανεξαρτησία και ωρίμανση των καλλιτεχνών, ανάλογα με την οπτική γωνία από την οποία το βλέπει καθένας.
Ο Γιάννης Σιμωνίδης, καλλιτεχνικός διευθυντής του Ελληνικού Θεάτρου της Νέας Υόρκης και διευθυντής του Διεθνούς Ελληνικού Θεάτρου, παρατήρησε πως όταν εκπροσωπεί ένα θίασο ή μια χορευτική ομάδα που πηγαίνει για παραστάσεις στο εξωτερικό, η πρώτη ερώτηση που δέχεται από τον θεατρικό επιχειρηματία είναι : «Θέλεις να πληρωθείς;»' τόσο δύσκολη είναι η παγκόσμια οικονομική κατάσταση.
Παράλληλα, στην Ελλάδα, τα έξοδα οργάνωσης των παραστάσεων, εφόσον ο φάκελος κατάθεσης της αίτησης επιχορήγησης είναι πλήρης, αποδίδονται στους καλλιτέχνες μετά το τέλος των παραστάσεων και μάλιστα, συχνά, με καθυστέρηση αρκετών μηνών, με αποτέλεσμα να χρηματοδοτούν οι ίδιοι τη μετάβασή τους στο εξωτερικό και την επιστροφή τους στην Ελλάδα. Το γεγονός δικαιολόγησε, εκ μέρους του Υπουργείου η κυρία Σίσσυ Παπαθανασίου, διευκρινίζοντας ότι τα δικαιολογητικά κατατίθενται προς έγκριση στο Υπουργείο Οικονομικών και με μεγάλη καθυστέρηση αποδίδονται στους δικαιούχους.
Την ίδια στιγμή το κράτος όχι μόνο δεν ενισχύει οικονομικά στο βαθμό που θα έπρεπε, αναλογικά με την ποιότητα που διαθέτουν, συγκεκριμένες παραστάσεις, αλλά παρεμβάλει επιπρόσθετα εμπόδια με χαρακτηριστικότερο πως δεν επιτρέπεται η εθελοντική εργασία σε κρατικούς οργανισμούς όπως το Εθνικό Θέατρο ή το Μέγαρο Μουσικής ακόμη και για τη θέση των ταξιθετών, όπως σημείωσε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Μεγάρου της Μουσικής, Νίκος Τσούχλος.
Η Κάτια Αρφαρά, θεατρολόγος, υπεύθυνη του αντίστοιχου τομέα του Ιδρύματος Ωνάση, σημείωσε σημαντικές παραστάσεις που υποστηρίχθηκαν από τον οργανισμό όπως τους Robert Lepage / Ex Machina, Toshiki Okada / Chelfitsch, Παπαδιαμάντης / Opera / Θοδωρής Αμπατζής, Fadhel Jaibi / Amnesia και άλλες.
Η κυρία Χριστιάνα Γαλανοπούλου, καλλιτεχνική υπεύθυνος του MIRfestival, πρότεινε ορισμένες διευθύνσεις φορέων, που υποστηρίζουν τις παραστατικές τέχνες όπως
www. onda.fr , www. media-dance.com , www.nxtstp.eu , www.mirfestival.
Η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, καλλιτεχνική υπεύθυνος του Greece Goes Europe, ανέφερε μεταξύ άλλων το ετήσιο Φεστιβάλ Ελληνικού Θεάτρου του Piccolo Teatro (Milano), που προωθεί το Ελληνικό Θέατρο στο Εξωτερικό.
Στη στρογγυλή τράπεζα που ακολούθησε τις υπόλοιπες παρουσιάσεις, η Αποστολία Παπαδαμάκη, χορογράφος, καλλιτεχνική διευθύντρια του χοροθεάτρου Quasi Stellar, πρότεινε τον προσανατολισμό των χορευτικών ομάδων σε ιδιώτες χορηγούς και φτηνές παραστάσεις με ολιγομελή σχήματα και προϋπολογισμό εξόδων μέχρι 5.000 Ευρώ, ώστε να είναι οι παραστάσεις κατά το δυνατόν ανεξάρτητες οικονομικά και επομένως προσαρμοσμένες στην ελληνική και διεθνή οικονομική συγκυρία.
Την έλλειψη κρατικής βοήθειας, τις δυσκολίες μετάβασης των θεατρικών ομάδων στο εξωτερικό και την ανάγκη αυτονομίας των καλλιτεχνικών ομάδων επισήμανε και ο Νίκος Χατζηπαπάς, σκηνοθέτης, καλλιτεχνικός διευθυντής του Helix και του Διεθνούς Φεστιβάλ Δρόμου. Την πολιτική διάσταση των πολιτιστικών δρώμενων επισήμανε η Έλλη Παπακωνσταντίνου εκπρόσωπος του ODC. Το ζήτημα της άρτιας εμφάνισης των αιτήσεων για αποδοχή παραστάσεων υπενθύμισε η Μαρία Θανασά, καλλιτεχνική διευθύντρια του Ekon Festival του Λονδίνου.
Από τους περισσότερους συνέδρους επισημάνθηκε η ανάγκη αλλαγής στάσης των καλλιτεχνών από τις ακριβές παραγωγές στη φιλοσοφία του φτωχού θεάτρου, γεγονός που θα δείξει πως έχει κατανοηθεί η σημερινή κοινωνική πραγματικότητα και η επίδρασή της στα καλλιτεχνικά δρώμενα.
Συμπερασματικά, θα μπορούσε να υποστηριχτεί ότι οι φορείς του Ελληνικού Πολιτισμού όπως οι ηθοποιοί και οι χορευτές και χορεύτριες συμμετέχουν στην αναστήλωση του ηθικού του Ελληνικού λαού αλλά μόνο ως άτομα, με δική τους πρωτοβουλία και με μικρή υποστήριξη από το επίσημο κράτος, που φαίνεται να στερείται τόσο σχεδίου όσο και πολιτικής βούλησης.

Πληροφορίες: Για οποιαδήποτε απορία ή διευκρίνιση οι άνθρωποι του Ελληνικού Τμήματος του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου είναι στη διάθεσή σας τηλεφωνικά στο 2103303149 και ηλεκτρονικά στο system@hellastheatre.gr
Η φωτογραφία προέρχεται από τον τόπο: http://www.artandlife.gr/

Το τίμημα της διαφορετικότητας

2011-10-10T01:16:00.001+03:00

Γιατί γράφω;

2011-10-01T23:54:00.014+03:00

«Νομίζω πως γράφω για να μ’ αγαπούν»

«..Δεν πιστεύω ότι το γράψιμο μας κάνει καλύτερους ανθρώπους. Το να είναι κανείς ποιητής δεν προϋποθέτει ούτε εξασφαλίζει την ηθική του ακεραιότητα. Αυτό ίσως όμως που μπορεί να καλλιεργήσει η ποιητική γραφή είναι η ευαισθησία με την έννοια ότι οι ποιητές είναι συνήθως ανοιχτοί στους ψίθυρους του άυλου κόσμου, στο αφανέρωτο και στο Μυστικό, στις κρυφές σιωπές του άλλου Σύμπαντος, εκεί που κατοικούν οι σκιές. Ο ποιητής συλλαμβάνει τις λεπτές αποχρώσεις που δεν μπορεί να δει το συνηθισμένο μάτι, τις συχνότητες των ήχων που δεν μπορεί να αιχμαλωτίσει το μέσο αυτί, γίνεται δίαυλος, είναι το μουσικό όργανο που δονείται από το άπειρο. Δεν ξέρω αν η ποίηση μπορεί να θεραπεύσει τον πόνο ή τελικά τον επιτείνει. Από τη μια ξύνει κανείς την πληγή, η πληγή αιμορραγεί και γράφεις με το αίμα της. Από την άλλη σπάει το απόστημα των καταπιεσμένων συναισθημάτων, αυτά ξεχύνονται ποταμός και αυτό είναι μια διαδικασία απελευθέρωσης. Σε μένα λειτουργεί διπλά, βραχυπρόθεσμα μου εντείνει τον πόνο αλλά μακροπρόθεσμα με λυτρώνει από αυτόν,
Γράφω μόνο για τον εαυτό μου; Θα μου αρκούσε να διάβαζα μόνο εγώ τα γραπτά μου; Νομίζω πως όχι. Νομίζω πως γράφω για να μ’ αγαπούν».

Της Χλόης Κουτσουμπέλη, απόσπασμα από ένα κείμενό της στο τεύχος 47 του Περιοδικού ΠΑΡΟΔΟΣ που είναι αφιερωμένο στην ίδια.

«Γράφω για να με καταλαβαίνουν ' όσοι θέλουν ' όσοι μπορούν ' όχι, όλοι»

«Πιστεύω ότι το γράψιμο όταν γίνεται με θάρρος, ειλικρίνεια και απλότητα και έχει σκοπό τη δημόσια εξομολόγηση μας κάνει καλύτερους ανθρώπους. Όταν γίνεται με σκοπό να προβάλλουμε τις γνώσεις και τις λεκτικές μας δεξιότητες μας κάνει χειρότερους ανθρώπους, γιατί στα υπόλοιπα ελαττώματά μας, προσθέτει και τη ματαιοδοξία. Στη συνέχεια, υιοθετώ την περιγραφή της Χλόης Κουτσουμπέλη «Αυτό ... όμως που μπορεί να καλλιεργήσει η ποιητική γραφή είναι η ευαισθησία με την έννοια ότι οι ποιητές είναι συνήθως ανοιχτοί στους ψίθυρους του άυλου κόσμου, στο αφανέρωτο και στο Μυστικό, στις κρυφές σιωπές του άλλου Σύμπαντος, εκεί που κατοικούν οι σκιές. Ο ποιητής συλλαμβάνει τις λεπτές αποχρώσεις που δεν μπορεί να δει το συνηθισμένο μάτι, τις συχνότητες των ήχων που δεν μπορεί να αιχμαλωτίσει το μέσο αυτί, γίνεται δίαυλος, είναι το μουσικό όργανο που δονείται από το άπειρο». Στην περίπτωση της δικής μου γραφής, η ποίηση μπορούσε να θεραπεύσει τον πόνο, εκθέτοντας το τραύμα κάτω από τον ήλιο, στο φως και στον αέρα και ταυτόχρονα, μέσα από τον αυτοσαρκασμό και την κοινωνική κριτική επισήμαινε τα «κακώς κείμενα» κατά τη γνώμη μου ' με τον τρόπο αυτό θεωρώ πως εγκαινίαζε τη διαδικασία αποκατάστασής τους. Γράφω, πρώτα, για τον εαυτό μου, αλλά όχι μόνο για τον εαυτό μου. Πάντως, σίγουρα δεν γράφω μόνο για τους άλλους ' σέβομαι τη γνώμη τους αλλά δεν εξαρτάται η επιβίωση της ποιητικής μου παρουσίας από την έγκριση ή την απόρριψή τους. Κάθε τι που γράφω, γεννιέται με τόση προσπάθεια και τέτοιον αγώνα, που κερδίζει τη θέση του αυτοδίκαια και ανεξάρτητα από τη πρόθεση ή την ετικέτα που θα του προσάψουν. Όπως έλεγε μια παλιά μου καθηγήτρια από το Γυμνάσιο, η Μαρία Πετρίδου, παραφράζοντας το ποίημα "Αν" του Κίπλινγκ : «...στο θρίαμβο ή στη συμφορά, παρόμοια κι όμοια να φέρεσαι σ’ αυτούς τους δυό τυραννικούς απατεώνες..». Γράφω για να με γνωρίσουν, δεν αναζητώ την αγάπη από το κοινό ' δεν έχω το δικαίωμα να ζητάω τόσα πολλά. Με αγάπησαν και με ανέχθηκαν πολύ οι γονείς μου, με τον τρόπο του ο καθένας. Ξεκίνησα τη ζωή μου με πλεόνασμα αγάπης και το πρόβλημά μου είναι, πού να τη διαθέσω αποδοτικότερα –με την έννοια της συναισθηματικής επένδυσης- για να αποδώσει το μεγαλύτερο δυνατό καλό. Προσεγγίζω τη συγγραφή περισσότερο από τη θρησκευτική και την ψυχολογική παρά από τη λογοτεχνική πλευρά. Θέλω να ευχαριστήσω όσους και όσες με γνωρίζουν, επειδή δεν είναι μαζί μου τόσο αυστηροί ή αυστηρές, όσο είμαι εγώ με τον εαυτό μου».

Γιώργος Δημητρίου

Η επιστροφή της απωθημένης μνήμης

2011-10-01T01:11:00.006+03:00

Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου 2011

[Μετά την Αμερικανική εντολή προς τους κορυφαίους ηγέτες των Ευρωπαϊκών χωρών, κυρίως της Γερμανίας και της Γαλλίας: "Βιαστείτε να αποφασίσετε να βοηθήσετε την Ελλάδα και το Ευρώ"] μια απίστευτη καλοσύνη έχει πιάσει τη Γερμανία τα τελευταία 24ωρα. [Από την άλλη πλευρά ο κύριος Σαρκοζί δήλωσε σήμερα με βαριά καρδιά: "Είμαστε υποχρεωμένοι να μην αφήσουμε την Ελλάδα να πέσει!"] Αποκορύφωμα το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel το οποίο φιλοξενεί συνέντευξη του Albrecht Ritsch, (καθηγητή Ιστορίας της Οικονομίας), ο οποίος αναφέρει χαρακτηριστικά, ότι “Οι Έλληνες, αν θέλουν, μας παίρνουν και τα σώβρακα”!
Μάλιστα, ο δημοσιογράφος του περιοδικού μένει έκπληκτος όταν μαθαίνει από τον καθηγητή για την τελευταία στάση πληρωμών της Γερμανίας το 1990, όταν δεν πλήρωσε τις αποζημιώσεις για την γερμανική κατοχή στους δικαιούχους, μεταξύ αυτών είναι και η Ελλάδα, η οποία δεν έλαβε ποτέ χρήματα!
Την ίδια ώρα, τονίζει ότι η Γερμανία κρατά τα ηνία στις χρεωκοπίες για τον προηγούμενο αιώνα, ενώ η χώρα της Μέρκελ ορθοπόδησε χάρη στις ευλογίες και τη στήριξη των ΗΠΑ.
Όπως λέει, τίποτα από αυτά δεν γνωρίζουν οι Γερμανοί, αλλά οι Έλληνες θυμούνται πολύ καλά το ότι η Γερμανία πραγματοποίησε το θαύμα της πάνω στις πλάτες άλλων ευρωπαίων, και αυτό «δεν το έχουν ξεχάσει οι Έλληνες».
Ο καθηγητής σε γενικές γραμμές:…
•Χαρακτηρίζει αδικαιολόγητη τη συμπεριφορά των Γερμανών που συνοψίζεται στο “λεφτά θα πάρετε μόνο αν κάνετε αυτό που σας λέμε”.
•Θυμίζει τις μεγάλες χρεοκοπίες της Γερμανίας και υπενθυμίζει ότι το οικονομικό της θαύμα το οφείλει στις ΗΠΑ!
•Θα έπρεπε αντίθετα να είμαστε ευγνώμονες, να εξυγιάνουμε την Ελλάδα με τα λεφτά μας. Αν εμείς εδώ παίξουμε το παιγνίδι των ΜΜΕ, παριστάνοντας τον χοντρό Εμίλ, που καπνίζει το πούρο του και αρνείται να πληρώσει, κάποτε κάποιοι θα μας στείλουν τους παλιούς λογαριασμούς,λέει και αφήνει ξερούς τους Γερμανούς!

ΟΛΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ:
Spiegel: Κυριε Ritschl η Γερμανία συζητάει αυτό τον καιρό για περαιτέρω οικονομική βοήθεια για την Ελλάδα σαν υπεράνω όλων ηθικολόγος. Η κυβέρνηση ενεργεί με ακαμψία σύμφωνα με τη ρήση : ¨λεφτά θα πάρετε μόνο αν κάνετε αυτό που σας λέμε¨. Είναι δίκαιη αυτή η συμπεριφορά;
Ritschl: Οχι, είναι απολύτως αδικαιολόγητη.
Spiegel: Μάλλον δεν το βλέπουν έτσι οι περισσότεροι Γερμανοί.
Ritschl: Μπορεί, αλλά η Γερμανία έζησε τις μεγαλύτερες χρεοκοπίες της νεότερης ιστορίας. Την σημερινή οικονομική ανεξαρτησία της και τη θέση της ως Διδασκάλου της Ευρώπης την χρωστάει στις ΗΠΑ, οι οποίες μετά τον 1ο αλλά και τον 2ο Παγκόσμιο πόλεμο παραιτήθηκαν από το δικαίωμα τους για τεράστια χρηματικά ποσά. Αυτό δεν το θυμάται όμως κανείς.
Spiegel: Τι ακριβώς συνέβη τότε;
Ritschl: Η δημοκρατία της Βαϊμάρης κατόρθωσε να επιζήσει από το 1924 μέχρι 1929 αποκλειστικά με δανεικά, τα δε χρήματα για τις αποζημιώσεις του 1. Παγκοσμιου πολέμου δανείστηκε από τις ΗΠΑ. Αυτη η ¨δανειακή Πυραμίδα¨ κατέρρευσε με την κρίση του 1931. Τα χρήματα των δανείων των ΗΠΑ είχαν εξαφανιστεί, η ζημιά για τις ΗΠΑ τεράστια, οι συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία καταστροφικές.
Spiegel: Το ίδιο και μετά τον 2ο Παγκόσμιο πόλεμο;
Ritschl: Η Αμερική τότε φρόντισε να μην θέσει κανείς από τους συμμάχους αξιώσεις για αποζημίωση. Εκτός από μερικές εξαιρέσεις, ματαιώθηκαν όλες οι αξιώσεις μέχρι μια μελλοντική επανένωση των Γερμανιών (ανατολικής και δυτικής). Αυτό ήταν πολύ ζωτικό για την Γερμανία, ήταν στην ουσία η οικονομική βάση του γερμανικού μεταπολεμικού θαύματος. Αλλά παράλληλα, τα θύματα της γερμανικής κατοχής ήταν αναγκασμένα να αποποιηθούν τα δικαιώματα τους για αποζημίωση, μεταξύ αυτών και οι Έλληνες.
Spiegel: Στη σημερινή κρίση παίρνει η Ελλάδα από Ευρώπη και ΔΝΤ 110 δις και συζητιέται ένα πρόσθετο πακέτο, που θα είναι εξίσου μεγάλο. Πρόκειται δηλαδή για πολλά χρήματα. Πόσο μεγάλες ήταν οι γερμανικές χρεοκοπίες;
Ritschl: Αναλογικά με την οικονομικη επιφανεια που είχαν οι ΗΠΑ κατά την εποχή εκείνη, τα γερμανικά χρέη της δεκαετίας του 30 ισοδυναμούν με το κόστος της κρίσης του 2008. Συγκριτικά, λοιπόν, τα χρέη της Ελλάδας είναι μηδαμινά.
Spiegel: Αν υποθέταμε ότι υπήρχε μια παγκόσμια λίστα για βασιλιάδες της χρεοκοπίας, ποιά θα ήταν η θέση της Γερμανίας;
Ritschl: Αυτοκρατορική. Σε σχέση με την οικονομική επιφάνεια της χώρας, η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος αμαρτωλός του 20ου αιώνα και πιθανόν της νεότερης οικονομικής ιστορίας.
Spiegel: Ούτε η Ελλάδα δεν μπορεί να μας ανταγωνιστεί;
Ritschl: Όχι, η Ελλάδα παίζει ένα δευτερεύοντα ρόλο. Υπάρχει, βέβαια, το πρόβλημα του κινδύνου της μετάδοσης της κρίσης στις γνωστές ευρωπαϊκές χώρες.
Spiegel: Η ομοσπονδιακή δημοκρατία της Γερμανίας θεωρείται ως ενσάρκωση της σταθερότητας. Πόσες φορές έχει χρεοκοπήσει η Γερμανία;
Ritschl: Εξαρτάται πως το υπολογίζει κανείς. Τον τελευταίο αιώνα τουλάχιστο τρεις φορές. Μετά την τελευταία στάση πληρωμών στη δεκαετία του 30, ανακουφίστηκε η Γερμανία από τις ΗΠΑ με μια μείωση χρεών, η αλλιώς ένα “Haircut”, που ισοδυναμεί με ένα μεγαλόπρεπο Afro-Look που μετατρέπεται σε φαλάκρα. Από τότε κρατάει η χώρα την οικονομική λάμψη της, ενώ οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι δούλευαν σαν τα σκυλιά για να ορθοποδήσουν από τις καταστροφές του πολέμου και τη γερμανική κατοχή. Κι ακόμη το 1990 είχαμε επίσης μια στάση πληρωμών.
Spiegel: Πως είπατε;
Ritschl: Βεβαίως! Ο τότε καγκελάριος Kohl αρνήθηκε να υλοποιήσει τη Συμφωνία του Λονδίνου, του 1953. Η συμφωνία έλεγε ότι οι γερμανικές πολεμικές αποζημιώσεις στην περίπτωση της επανένωσης των Γερμανίων θα πρέπει να τεθούν υπό επαναδιαπραγμάτευση. Η Γερμανία όμως δεν πλήρωσε αποζημιώσεις μετά το 1990 (εκτός πολύ λίγων) ούτε τα αναγκαστικά δανεια, ούτε τα έξοδα κατοχής. Η Ελλάδα είναι ένα από τα κράτη, που δεν πήραν δεκάρα.
Spiegel: Σε αντίθεση με το 1953, συζητείται επί του παρόντος η διάσωση της Ελλάδας, λιγότερο μέσω μιας μείωσης των χρεών και περισσότερο μέσω μιας παράτασης του χρόνου πληρωμής των κρατικών ομολόγων, δηλαδή μιας ήπιας αναπροσαρμογής των χρεών. Μπορούμε εδώ να μιλάμε για επαπειλούμενη χρεοκοπία;
Ritschl: Οπωσδήποτε. Ακόμη κι αν ενα κράτος δεν είναι εκατό τα εκατό ανίκανο να ικανοποιήσει τους πιστωτές του, μπορεί να είναι υπό χρεοκοπία. Ακριβώς όπως στην περίπτωση της Γερμανίας τη δεκαετία του 50, ειναι ψευδαίσθηση να πιστεύουμε ότι η Ελλάδα θα μπορέσει μόνη της να πληρώσει τα χρέη. Και όποιος δεν το μπορεί είναι εξ ορισμού χρεοκοπημένος. Τώρα θα έπρεπε να καθοριστεί, ποια χρηματικά ποσά είναι έτοιμοι οι πιστωτές να θυσιάσουν. Δηλαδή θα πρέπει να βρούμε ποιός θα πληρώσει το μάρμαρο.
Spiegel: Το κράτος που πληρώνει τα περισσότερα είναι η Γερμανία.
Ritschl: Μάλλον κάπως έτσι θα πρέπει να γίνει. Αλλά ήμασταν στο παρελθόν πολύ ανέμελοι. Η βιομηχανική μας παραγωγή κέρδισε πολλά από τις υπέρογκες εξαγωγές. Οι αντιελληνικές θέσεις που προβάλλονται από τα ΜΜΕ εδώ είναι πολύ επικίνδυνες. Μην ξεχνάτε ότι ζούμε μέσα σε ένα γυάλινο σπίτι: Το οικονομικό μας θαύμα έγινε δυνατό αποκλειστικά και μόνο επειδή δεν αναγκαστήκαμε να πληρώσουμε αποζημιώσεις.
Spiegel: Η Γερμανία δηλαδή θα έπρεπε να είναι πιο συγκρατημένη;
Ritschl: Η Γερμανία στον 20ο αιώνα άρχισε δυο πολέμους, τον δεύτερο δε τον διεξήγαγε ως πόλεμο αφανισμού και εξολόθρευσης και στη συνέχεια οι εχθροί της αποποιήθηκαν το δικαίωμα τους εν μέρει η και καθολικά για αποζημιώσεις. Το ότι η Γερμανία πραγματοποίησε το θαύμα της πάνω στις πλάτες άλλων ευρωπαίων δεν το έχουν ξεχάσει οι Έλληνες.
Spiegel: Τι εννοείτε;
Ritschl: Οι Έλληνες ξέρουν τα εχθρικά άρθρα και τις γνώμες στα γερμανικά ΜΜΕ πολύ καλά. Αν η διάθεση των Ελλήνων γίνει πολύ πιο επιθετική, μπορεί να αναβιώσουν οι παλιές διεκδικήσεις, αρχίζοντας από την Ελλάδα, και αν η Γερμανία ποτέ αναγκαστεί να πληρώσει, θα μας «πάρουν ακόμη και τα σώβρακα».
Θα έπρεπε αντίθετα να είμαστε ευγνώμονες, να εξυγιάνουμε την Ελλάδα με τα λεφτά μας. Αν εμείς εδώ παίξουμε το παιγνίδι των ΜΜΕ, παριστάνοντας τον χοντρό Εμίλ, που καπνίζει το πούρο του και αρνείται να πληρώσει, κάποτε κάποιοι θα μας στείλουν τους παλιούς λογαριασμούς.
Spiegel: Τουλάχιστον στο τέλος μερικές ηπιότερες σκέψεις: Αν μπορούσαμε να μάθουμε κάτι από τις εξελίξεις, ποια λύση θα ήταν η καλύτερη για την Ελλάδα και τη Γερμανία;
Ritschl: Οι χρεοκοπίες της Γερμανίας τα περασμένα χρόνια το δείχνουν: Το λογικότερο είναι τώρα να συμφωνηθεί μια μείωση του χρέους. Όποιος δάνεισε λεφτά στην Ελλάδα, πρέπει να χάσει ένα μεγάλο μέρος τους. Αυτό θα ήταν καταστροφικό για τις τράπεζες, γι’ αυτό θα ήταν αναγκαίο ένα πρόγραμμα βοήθειας. Μπορεί αυτή η λύση να είναι ακριβή για τη Γερμανία, αλλά έτσι κι αλλιώς θα πρέπει να πληρώσουμε. Κι έτσι θα έχει και η Ελλάδα μια ευκαιρία για μια νέα αρχή.
Albrecht Ritsch , Wirtschaftshistoriker (καθηγητής “Ιστορίας της Οικονομίας”)
SPIEGEL

Αναδημοσίευση ανάρτησης από THIVA-HELLAS στις 9/30/2011 06:17:00 μμ

Χειρόγραφα του φθινοπώρου

2011-09-26T20:19:00.000+03:00

Άσπρο περιστέρι...

2011-09-18T02:10:00.007+03:00

"Άσπρο περιστέρι, πάρε τα όνειρά μου κι ώρα σου καλή ..."

Τα πρωινά, που το παράθυρό μου ανοίγει νωρίς, ένα ζευγάρι αγριοπερίστερα έρχεται να τα ταϊσω. Το αρσενικό είναι πιο θαρραλέο και τρώει όλα τα ψίχουλα που του δίνω ' το θηλυκό στέκεται σε μια γωνία και με κοιτάζει ξεροκαταπίνοντας σαν να μην καταλαβαίνει τι κάνω ή σαν να μην το αφορά το θέμα. Μάλλον, όμως το κάνει για να αποφύγει τις συγκρούσεις με το αρσενικό που είναι πιο διεκδικητικό, γιατί όποτε έρχεται μόνο του δεν έχει τέτοιες αναστολές.

Κάθε βράδι ονειρεύομαι και χαίρομαι αν με το ξύπνημα θυμάμαι τι όνειρο είδα, γιατί έχω υλικό να αναλύσω (ονειροκρίτης, Freud και βάλε...).

Η μητέρα μου, κάθε φορά που με έβλεπε να βγαίνω από την πόρτα έλεγε: Ώρα καλή!

Έχεις και είμαι!

2011-09-14T17:38:00.005+03:00

Αφιερωμένο στους ανθρώπους που έγιναν δικοί μου, όταν έπαψαν να με συντροφεύουν με τη φυσική τους παρουσία όσοι γεννήθηκαν "δικοί μου".
Η εικόνα που παρουσιάζεται στο video είναι πολύ κοντά σε αυτό που θα ονόμαζα "στιγμές οικογενειακής ευτυχίας", παίζουν υποθέτω στο χώρο της αυλής τους σε έναν τόπο του εξωτερικού, υποθέτω πως είναι απόδημοι Έλληνες ή ξένοι με Ελληνική ψυχή. Αυτό το τελευταίο είναι ιδιαίτερα γοητευτικό να το βλέπει κανείς. Αν μπορώ να διακρίνω καθαρά, η μπλούζα του κυρίου που τραγουδάει, γράφει: Polska (Πολωνία).

Ευχαριστώ για τη δροσιά!

Άσπρο - μαύρο και αρκετό κόκκινο

2011-08-28T10:14:00.012+03:00

Από τη ''Μυθολογία'' του Μάνου Χατζιδάκι σε στίχους Νίκου Γκάτσου. Πρώτη εκτέλεση Γιώργος Ρωμανός 1965. Ο Γιώργος Ρωμανός σε πρώτη εμφάνιση μετά από 39 χρόνια, στο Τριανόν με τον Διονύση Σαββόπουλο (Τετάρτη 23 Δεκέμβρη 2009)

Δυό λόγια για τον Γιώργο Ρωμανό: Η αξία της φωνής, όταν είναι μεγάλη δεν χάνεται όσα χρόνια κι αν περάσουν, όποιο τρόπο ζωής κι αν έχει επιλέξει ο κάτοχός της να ζήσει, όσο φθοροποιός και αν είναι αυτός ο τρόπος. Ένας τραγουδιστής όπως ο Ρωμανός που μπορούσε, όπως οι περισσότεροι καλλιτέχνες του Νέου Κύματος, να τραγουδάει χωρίς μικρόφωνο στις μπουάτ της Πλάκας το "ρολόϊ" ή τη ¨μπαλάντα του ευαίσθητου ληστή¨ στη δεκαετία του '60, σήμερα κάνει προσπάθεια για να συγκρατήσει τη φωνή του, γιατί το μικρόφωνο την πολλαπλασιάζει και η φωνή του δεν έχει ανάγκη κάτι τέτοιο. Αυτά τα λίγα, για να θυμηθούμε τα παιδιά που παράγουν τα κανάλια μέσα από μουσικά σώου και επανδρώνουν και σκοτώνονται κάθε βράδι να βγάλουν μια δύσκολη νότα και να στηρίξουν τη νυχτερινή διασκέδαση του Νεοέλληνα, που σημειώστε: "τα τρώει μόνος του" και όχι "μαζί με άλλους" ή για να είμαστε δικαιότεροι:"μέχρι τώρα, τα έτρωγε μόνος του".

Ο Διονύσης Σαββόπουλος πραγματικά αγαπάει το Ελληνικό τραγούδι κι ας μην φωνάζει τα τελευταία χρόνια "Ζήτω!",γι αυτό, άλλωστε έπεισε και βοήθησε τον Ρωμανό να εμφανιστεί. Το συγκεκριμένο τραγούδι επανέφερε στο προσκήνιο ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας με μια όμορφη μοντέρνα ενορχήστρωση, χωρίς την ψυχή του Ρωμανού και του Σαββόπουλου, αλλά με μια λεπτή όσο και διεισδυτική διάθεση να κάνει πολιτική "με τον πολιτισμό", δηλαδή, να ασκήσει την ευγενέστερη μορφή πολιτικής.

Επιτρέψτε μου μια αυθαίρετη ερμηνεία σχετικά με τα σύμβολα του μύθου :
"Χρόνια και χρόνια μέσ' την άμμο" : οι δυσκολίες στην πορεία της ζωής μας,
"εκεί που ανθίζει η φοινικιά" : ο φοίνικας (οι πεποιθήσεις μας) υπάρχουν σε πείσμα των δύσκολων συνθηκών που επικρατούν στο περιβάλλον μας - ακόμη και αν καούν ξαναφυτρώνουν, όπως ο φοίνικας, από την τέφρα τους,
"δυό φίλοι πήγαιναν σε γάμο" : η αληθινή φιλία είναι σπάνια μορφή σχέσης στην εποχή μας, αλλά υπαρκτή και διαρκώς ψάχνουμε τη χαρά στη ζωή, μαζί με τους φίλους μας,
"ο ένας ήταν Ιρλανδός - ο άλλος ήταν Ιουδαίος" : οι "Αγορές" δεν είναι απρόσωπες, συγκροτούνται από τους ιδιοκτήτες των μετοχών των χρηματιστηρίων που στην πλειοψηφία τους είναι "Ιουδαίοι" ενώ την ίδια στιγμή μία από τις χώρες της Ευρώπης που βρίσκεται σε παρόμοια με τη δική μας άσχημη οικονομική κατάσταση είναι η "Ιρλανδία".
"δυό πεθαμένα περιστέρια: Το Ισραήλ και οι Παλαιστίνιοι.
Αυτή την εποχή η Ισραηλινή κυβέρνηση προσπαθεί να εμποδίσει την αίτηση των Παλαιστινίων στα Ενωμένα έθνη για την αναγνώριση ανεξάρτητου κράτους με στημένα πολεμικά επεισόδια. Όλοι χαμένοι σε μια τυφλή διαμάχη.

Επειδή μπορεί, πολύ να σας κούρασα με τον ασύνδετο μύθο μου, τελειώνω με τον τίτλο του νέου δίσκου του Μαχαιρίτσα : "Η ενοχή των αμνών".
Πώς αισθάνεσθε; Καλά; Καμιά μικροενοχή, τίποτα; Αν δεν αισθάνεσθε τίποτε, θα πεί πως όλα τα παραπάνω είναι τυχαία, ενοχλητικές συμπτώσεις που επισημαίνει ένας ιδιόρρυθμος σχολιαστής.

Καλημέρα σας
Γιώργος Δημητρίου

Μια ζωή, δώρο!

2011-08-15T10:50:00.013+03:00

Θα σας πω μια σύντομη,αλλά όχι συνηθισμένη ιστορία. Χρόνος: Αύγουστος του 1963. Χώρος: ένα κελί της Μονής της Μεγαλόχαρης της Τήνου. Ένα αγόρι τεσσάρων ετών με τη μητέρα του βρίσκονται εκεί για δύο λόγους: πρώτα για να ευχαριστήσει η γυναίκα -που εν τω μεταξύ είχε φτάσει τα 40 χρόνια- την Παναγία που τη βοήθησε να αποκτήσει παιδί, μετά από αρκετές ατυχείς προσπάθειες -τρεις αποβολές "οχτώ μηνών"- και δεύτερον για ολιγοήμερες διακοπές σε χώρο που διέθετε δωρεάν η Μονή σε επισκέπτες - προσκυνητές. Η διάθεση για προσκύνημα μεγάλη ' η ανάγκη για διακοπές αναντίρρητη ' τα οικονομικά περιορισμένα. Στο ένα χέρι οι αποσκευές (τσάντες, παιδικό καροτσάκι) και στο άλλο ο μικρός που κάθε λίγο κουραζόταν να περπατάει και ήθελε αγκαλιά ' η γνωστή φράση ακουγόταν κάθε τόσο: "πάρε με μαμά". Συνωστισμός στο λιμάνι του Πειραιά, κόσμος πολύς στο καράβι, μάχη για μια θέση στο κατάστρωμα του πλοίου. Το φαγητό μεταφέρθηκε σε πακέτα από την Αθήνα και ότι έλειψε συμπληρώθηκε με κονσέρβες. Εικόνα: το χαμογελαστό πρόσωπο μιας αδύνατης, μελαχροινής και πολύ όμορφης μοναχής που μας έδειξε το κελί όπου θα μέναμε.

Τρεις πρώτες μέρες ' όλα καλά ' τέταρτη μέρα: τροφική δηλητηρίαση από χαλασμένη κονσέρβα (καλαμαράκια). Μεταφορά στο νοσοκομείο του νησιού ' πυρετός 41-42 ' κατάσταση εκτός ελέγχου ' αφόρητος, παρατεταμένος πόνος από τον λαιμό έως το στομάχι. Ο μικρός αισθάνεται να πνίγεται ' έχει ανάγκη από αέρα ' βρίσκει το κουράγιο να βάλει τις φωνές σε μια ηλικιωμένη ασθενή που το κρεβάτι της βρισκόταν μπροστά στο παράθυρο και αρνιόταν να το ανοίξει γιατί κρύωνε ' τελικά, το παράθυρο ανοίγει. Οι αισθήσεις υποχωρούν, τα μάτια γυρίζουν ανάποδα ' το παιδί βάζει τα δαχτυλάκια μέσα στα μάτια του για να τα γυρίσει πίσω πρός τον ορατό κόσμο. Ο βουβός πόνος επιμένει ' "παραισθήσεις" περισσότερο αληθινές από αυτές τις λέξεις που διαβάζετε, από την εικόνα που βλέπετε, από την ψαλμωδία που ακούτε όταν πηγαίνετε στην εκκλησία. Ταξιδεύω σε έναν χώρο που μοιάζει με το Διάστημα, αλλά δεν είναι σκοτεινός. Όταν ο πόνος γίνεται αφόρητος, τεντώνω το κεφάλι μου προς τα πίσω σε μια απελπισμένη προσπάθεια να ξεφύγω, να απελευθερωθώ και με έναν ανεξήγητο τρόπο επιταχύνω την ταχύτητα απομάκρυνσής μου από τον κόσμο αυτόν που ζούμε. Ανεβαίνω κατακόρυφα ' με υποδέχονται εκεί πάνω ' με "διαβάζουν" σαν να είμαι διαφανής ' καταλαβαίνουν την απορία μου για την παρουσία τους "στον αέρα" και φαίνεται να θέλουν να μου εξηγήσουν, αλλά δεν μιλούν, δεν χρειάζεται να επικοινωνούν με τη γλώσσα. Κατεβαίνω, απότομα, τους χάνω. Δεν είμαι σε θέση να στενοχωρηθώ που τους έχασα ή να χαρώ που γυρίζω πίσω ' απλά, αισθάνομαι πως υπάρχω επειδή ταξιδεύω.
Ο μοναδικός, ηλικιωμένος γιατρός του νησιού κάνει ότι μπορεί, αλλά βλέποντας πως ο μικρός έχει αρχίσει να πλέει "γι άλλα μέρη" προτείνει στη μητέρα: "αν μπορέσεις να πάρεις το παιδί και να ταξιδέψεις απόψε, πριν από το ξημέρωμα και δεν πιεί από το νερό του νησιού, θα σωθεί, διαφορετικά...". Τότε το νερό μεταφερόταν με υδροφόρο πλοίο από τη Σύρο και φυλασσόταν σε δεξαμενές στο νησί, όχι κάτω από τις καλύτερες συνθήκες υγιεινής.
Μια ένεση καμφοράς για την καρδιά και άλλη μια στην τσέπη για το ταξίδι (αν χρειαστεί) ' οι αποσκευές στο ένα χέρι ' το παιδί στο άλλο ' νύχτα στο λιμάνι της Τήνου. Η ίδια περιπέτεια για να βρεθεί χώρος στο κατάστρωμα. Όλα είναι μπερδεμένα, είχα τη βεβαιότητα πως το ταξίδι της επιστροφής το έκανε κάποιος άλλος μέσα στο μικρό κορμάκι του Γιωργάκη. Ξημερώματα, μπαίνοντας στο λιμάνι του Πειραιά ' αισθάνομαι πως το σώμα μου γίνεται πάλι δικό μου, προσπαθώ να πιαστώ από την κουπαστή του πλοίου για να δω έξω ' σηκώνομαι για λίγο στις μύτες των παπουτσιών ' τα φώτα στο λιμάνι έχουν αρχίσει να σβήνουν ' η μέρα έχει πάρει τη θέση της στον κόσμο ' ζαλίζομαι, η μητέρα μου με ρωτάει πως αισθάνομαι ' η προκυμαία φαίνεται να στριφογυρίζει, δεν μπορώ να σταθώ, σωριάζομαι ' μια δεύτερη ένεση καμφοράς.
Άλλη εικόνα: καθισμένος στη μονή θέση ενός παλιού λεωφορείου - πολύ μεγάλη για τα μέτρα μου - έχω διπλωθεί σε μια γωνιά ' δυσκολεύμαι να καταπιώ ακόμη και το σάλιο μου. Ο λαιμός μου έχει κλείσει, αλλά αναπνέω!

Από τότε έχουν περάσει 47 χρόνια. Μου έκαναν το δώρο της ζωής. Καταλαβαίνω ποιός μου έκανε αυτό το δώρο, αλλά επειδή, γύρισα "πίσω, εδώ" βιαστικά και δεν πήρα μαζί μου τεκμήρια, πέρα από τη φυσική μου παρουσία, με πιστεύουν μόνο όσοι πιστεύουν στο Θεό και όχι όσοι ντρέπονται να το ομολογήσουν και δηλώνουν πως πιστεύουν σε μια "Ανώτερη Δύναμη".
Με μεγάλη καθυστέρηση στο τέλος Ιουνίου του 2004, κατάφερα να ξαναγυρίσω στην Τήνο και να ευχαριστήσω για το χθές αλλά και για το σήμερα. Μόλις είχα χάσει τη δουλειά μου σε γραφείο, όταν μου τηλεφώνησε η Λίζα πως ο ηλικιωμένος άνθρωπος που φρόντιζε μια φίλη της είχε εισαχθεί σε νοσοκομείο και είχε ανάγκη από αίμα. Πήγα στο Νοσοκομείο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, έδωσα αίμα, πήρα τα χρήματα που επέμεναν να μου δώσουν και με αυτά έβγαλα τα εισιτήρια για την Τήνο, όπου ταξίδεψα αυθημερόν, χωρίς να πω τίποτα στους δικούς μου, που τότε βρίσκονταν στη ζωή.
Καθώς αποχωρούσα από τον ναό και περπατούσα στο προαύλιο, σκέφτηκα πως δεν ζήτησα τίποτε από τον Θεό ' πέρασε από το μυαλό μου η μικρή "ανθρώπινη" ιδέα πως έπρεπε να εκμεταλλευθώ την επίσκεψη και να ζητήσω κάτι από τον Θεό -"επισκέπτομαι τόσο σπάνια το νησί που βαφτίστηκα" και μου φάνηκε πως ήταν ευκαιρία- ήξερα πως ότι ζητούσα θα μου προσφερόταν ' αλλά αμέσως σταμάτησα να ντρέπομαι γι αυτή τη σκέψη και έδωσα πίσω με όλη μου την καρδιά την ευγνωμοσύνη μου που χρωστούσα.

Γιώργος Δημητρίου

Αναζητώντας πρότυπα έκφρασης

2011-08-13T15:53:00.010+03:00

Ότι είναι το θέατρο για την τέχνη, είναι πιστεύω, ο χορός για την προσωπική έκφραση, δηλαδή η πλέον ολοκληρωμένη μορφή. Έχω χρόνια να χορέψω, γιατί έχω πολύ καιρό να αισθανθώ ευτυχισμένος για διάστημα περισσότερο από μια-δυό ώρες ' όσο με έκαναν να αισθανθώ έτσι, μια συναυλία ενός αγαπημένου καλλιτέχνη ή μια παράσταση κάποιου αγαπημένου ηθοποιού. "Η ευτυχία τζιέρι μου είναι την για τα ζώα" έλεγε ο Σαββόπουλος' με ενοχλεί που δείχνει να έχει δίκιο ' φαίνεται πως είναι αλήθεια. Όταν στα 13 μου άρχισα να γράφω 'ποιήματα' ένα από τα πρώτα είχε τίτλο 'η ζωή είναι στιγμές'. Τότε, θυμάμαι, το είχα θεωρήσει διορατικό, ενώ είναι απλά πραγματικό. Ο χορός που προτιμώ να βλέπω να χορεύουν είναι ο ζεϊμπέκικος ' γιατί είναι, όπως τον αντιλαμβάνομαι, ατομική έκφραση, ενδοστρεφής, κυκλικός και τελετουργικός, χορός για άντρες ή για γυναίκες με αντρική ψυχή. Μια από τις στιγμές που με κάνει να ξεχνιέμαι είναι και αυτή που ακούω τραγούδια όπως αυτό του Γ. Σπανού, του Λ. Παπαδόπουλου και του Μανώλη Μητσιά.

Ένας καταπληκτικός δίσκος που ξανάκουσα μετά από καιρό είναι ο "Στα ψηλά τα παραθύρια" του Σταύρου Κουγιουμτζή. Σημειώνω από αυτόν το τραγούδι "Κάποιος χτύπησε την πόρτα" (υπέροχο ζειμπέκικο) και το "Τα χρόνια της υπομονής" με τον Νταλάρα και την Βίσση, πριν η τελευταία αρχίσει το κυνήγι της εμπορικότητας από το οποίο δεν θέλει και δεν μπορεί να απαλλαγεί ακόμη και σήμερα, όπου ζούμε τέτοια χρόνια υπομονής.

Τι είσαι αν δεν έχεις ...

2011-07-29T05:00:00.005+03:00

Κάθε βράδυ βλέπω όνειρα. Πέφτω κουρασμένος και θέλω να ξυπνήσω ξεκούραστος. Ψάχνω σε τσέπες, φανερά συρτάρια ακόμα και σε μισάνοιχτους φακέλους λογαριασμών τι απέγινε η ζωή που δεν έζησα. Βρίσκω άλλα πράγματα, όχι αυτό που ζητώ. Χαρτιά, μικροαντικείμενα κι άλλα χαρτιά. Δεν υπάρχει, δεν μπορεί να είναι πουθενά αλλού. Αφού δεν είναι στη θέση της, σίγουρα χάθηκε.
Δεν έχω περιοδικά στο σπίτι, μόνο βιβλία από το πάτωμα μέχρι το ταβάνι. Το ταβάνι είναι λευκό σαν συννεφιασμένος ουρανός που δεν θα βρέξει. Καλό χρώμα, δεν είναι άσχημο, άλλωστε το λευκό είναι όλα τα χρώματα, μαζί. Τι παραπάνω να ζητήσω. Αδειάζω τα μπουκάλια αναψυκτικού και τα βάζω σε άλλη σακούλα από αυτή που βάζω τα υπολείμματα του φαγητού. Κάνω ανακύκλωση στις συσκευασίες αφού δεν μπορώ να κάνω στα περιεχόμενά τους. Αφήνω τις ξεχασμένες βαλίτσες στην ησυχία τους ' δεν θα ταξιδέψω. Αν έμπαινε κάποιος στο σπίτι θα νόμιζε πως μόλις έφυγε η καθαρίστρια ' τόσο καθαρά είναι. Είναι φυσικό, εγώ πάντα ήμουνα εδώ και τα σκουπίδια πάντα έλειπαν. Κοιτάζω πάλι το ημερολόγιο. Τι να το κάνεις, επινοήσαμε το χρόνο για να μετράμε τα πράγματα. Τα μετρήσαμε, τα ξαναμετρήσαμε, σωστά είναι, λείπουν όλα. Κοιτάζω το πάτωμα για να μην κοιτάξω τον καθρέφτη. Δεν φοβάμαι να κοιτάξω, γιατί ξέρω τι θα δω. Το βλέμμα μου πέφτει στο πάτωμα ' πριν προλάβω να το μαζέψω, παρατηρώ πως είναι ακαθάριστο ' αδιανόητο για ένα καθαρό σπίτι! Ύστερα, στοχεύω ψηλά πέρα από το ταβάνι ' το ξέρω, είμαι αισιόδοξος. Τώρα που ξημερώνει, ο ουρανός θα είναι σίγουρα γαλάζιος. Είναι ένα χρώμα που προτιμούν οι περισσότεροι άνθρωποι ή μάλλον ένα χρώμα που ενοχλεί τους λιγότερους. Έτσι λέει η ψυχολογία! Υπάρχει πρόνοια ' η φύση μας λαμβάνει υπόψη της. Κι εμείς, κι εμείς! Όλα τα μυρίζομαι, όλα τα καταλαβαίνω, αλλά τώρα τελευταία ανησυχώ γιατί δεν "ακούω" την ψυχή μου!
Καλή σας μέρα!

Γ. Δημητρίου

(Το κείμενο βασίστηκε σε άλλο αντίστοιχο της Στέργιας Κάββαλου από το ιστοχώρο του ΕΚΕΒΙ με τίτλο Dream On).

Γήλοφος

2011-07-26T02:54:00.000+03:00

Ο άνθρωπος πάνω από τον καλλιτέχνη

2011-05-23T18:53:00.007+03:00

Ζω για περισσότερο από μισόν αιώνα σε μια χώρα -την Ελλάδα- και μια πόλη -την Αθήνα- όπου οι ευγενείς και αξιοπρεπείς άνθρωποι δραστηριοποιούνται ως άτομα αποσπασματικά και συχνά χωρίς να συντονίζουν τη δράση τους με τη χρήση δομών κάποιου κρατικού φορέα που άλλωστε είτε δεν υπάρχουν είτε χρειάζονται λίπανση -"λάδωμα"- για να λειτουργήσουν.

Οι άνθρωποι της τέχνης που δεν χρησιμοποίησαν την τέχνη τους ως άλλοθι για να καλύψουν τις προσωπικές τους ανεπάρκειες και για να σβήσουν τα ίχνη του ανορθόδοξου ή και ανήθικου τρόπου που αναρριχήθηκαν στην καλλιτεχνική ιεραρχία είναι ελάχιστοι και μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού για να μην πω στις φάλαγγες του ενός δακτύλου.

Τόσο σπάνιος ως άνθρωπος ήταν ο Θανάσης Βέγγος, που δεν ήθελε να τον λένε "Αθανάσιο" ή κύριο Βέγγο, δεν φορούσε σμόκιν και είχε το θάρρος να ομολογήσει δημόσια τις ανεπάρκειές του ως ηθοποιός. Είπε σε μια από τις τελευταίες τιμητικές βραδιές όπου παρευρέθηκε, δίνοντας μαθήματα μετριοπάθειας και αυτογνωσίας: "...δεν έκανα και τίποτε σπουδαίο.." στην τέχνη αλλά για ένα πράγμα είμαι βέβαιος, "...πως στη γαλέρα της ζωής μου, τράβηξα άγριο κουπί..". Ποιός από τους "μεγάλους" ζώντες σήμερα Έλληνες ηθοποιούς τολμά να ψελλίσει κάτι τέτοιο;

Λυπάμαι που δεν γνώρισα προσωπικά τον Θ. Βέγγο. Πιστεύω πως πραγματικά κάτι μεγάλο έχασα στη ζωή μου.

Τα σέβη μου κύριε Βέγγο!
Την εκτίμηση και την αγάπη μου, καταθέτω, αγαπητέ Θανάση!
Γνωρίζω πως με βλέπεις από εκεί ψηλά, σε χαιρετώ και πιστεύω πως θα μπορέσουμε τελικά να γνωριστούμε, έστω και με αυτό τον ασυνήθιστο τρόπο.

Γιώργος Δημητρίου

Ορθογώνια σύννεφα

2011-03-09T01:36:00.012+02:00

Σύννεφο με παντελόνια

Τη σκέψη σας που 'νείρεται
πάνω στο πλαδαρό μυαλό σας
σάμπως ξιγκόθρεφτος λακές
σ' ένα ντιβάνι λιγδιασμένο,
εγώ θα τη τσιγκλάω
επάνω στο ματόβρεχτο κομμάτι της καρδιάς μου.
Φαρμακερός κι αγροίκος πάντα
ως να χορτάσω χλευασμό.

Εγώ δεν έχω ουδέ μιαν άσπρη τρίχα στη ψυχή μου
κι ουδέ σταγόνα γεροντίστικης ευγένειας.
Με την τραχιά κραυγή μου κεραυνώνοντας το κόσμο,
ωραίος τραβάω, τραβάω
εικοσιδυό χρονώ λεβέντης.

Εσείς οι αβροί!...
Επάνω στα βιολιά ξαπλώνετε τον έρωτα.
Επάνω στα ταμπούρλα ο άξεστος τον έρωτα ξαπλώνει.

Όμως εσείς,
θα το μπορούσατε ποτέ καθώς εγώ,
τον εαυτό σας να γυρίσετε τα μέσα του όξω,
έτσι που να γενείτε ολάκεροι ένα στόμα;
Ελάτε να σας δασκαλέψω,
εσάς τη μπατιστένια απ' το σαλόνι,
εσάς την άψογο υπάλληλο της κοινωνίας των αγγέλων
κι εσάς που ξεφυλλίζετε ήρεμα-ήρεμα τα χείλη σας
σα μια μαγείρισσα που ξεφυλλίζει τις σελίδες του οδηγού μαγειρικής.

Θέλετε
θα 'μαι ακέραιος, όλο κρέας λυσσασμένος
-κι αλλάζοντας απόχρωση σαν ουρανός-
θέλετε-
θα 'μαι η άχραντη ευγένεια
-όχι άντρας πια, μα σύννεφο με παντελόνια...

Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι (Απόδοση: Γιάννης Ρίτσος)

Το μέτρο της αρμονίας

2011-02-13T01:27:00.020+02:00

http://www.youtube.com/watch?v=xgDKlPNyDLw

http://www.youtube.com/watch?v=W0XyjFmykVA&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=ycO5tCBaOSg&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=7atj7flzn5g&feature=related

Είχα την τύχη να γεννηθώ σε μια ευλογημένη χώρα -την Ελλάδα- και να μεγαλώσω σε μια μοναδική πόλη ' την Αθήνα. Έπαιξα σαν παιδί στο πλακόστρωτο μπροστά από το θέατρο του Ηρώδου του Αττικού, σκαρφάλωσα αρκετές φορές το μονοπάτι που οδηγεί στα Προπύλαια και θυμάμαι πως πίστευα ότι και τις πέτρινες πλάκες στα μονοπάτια που οδηγούν στην Ακρόπολη τις είχαν τοποθετήσει οι Αρχαίοι ' αργότερα έμαθα πως ήταν έργο του Δημήτρη Πικιώνη. Εξερεύνησα σε ατέλειωτες εξορμήσεις το χώρο πάνω από το αρχαίο Θέατρο του Διονύσου και την Πνύκα ' αφήνοντας το χέρι της μητέρας μου, κατέβηκα την οδό Διοσκούρων και ανίχνευσα στην Πλάκα. Άλλες φορές γύρισα πίσω και κατευθύνθηκα προς τον δρόμο του Αϊ-Δημήτρη του Λουμπαρδιάρη ' ανέβηκα ως την κορυφή του λόφου του Φιλοπάππου και κοίταξα την Ακρόπολη. Αισθανόμουν πως ήμουν καλοδεχούμενος, πως ανήκω εδώ, πως με χρειάζονται σε αυτό το χώρο και δεν απομένει παρά να αποδεχθώ το ρόλο μου και να αισθανθώ δημιουργικός μέσα σε αυτόν.
Ο αρχαίος χώρος, τότε, ήταν για μένα ο τόπος του παιχνιδιού και μ' αυτή την έννοια πολύτιμος και ιερός. Λένε πως τα παιδιά μεγαλώνουν -πέρα από την τροφή- με τον ύπνο και το παιχνίδι. Εκείνα τα χρόνια είχαμε την πολυτέλεια να μπορούμε να παίζουμε στο δρόμο και να επικοινωνούμε πρόσωπο με πρόσωπο.
Από την περίοδο (1970-1975) μέχρι σήμερα ανέβηκα πολλές φορές στην Ακρόπολη και πάντα ένοιωθα την ίδια συγκίνηση και το ίδιο δέος ' για το μέγεθος, την ομορφιά και την τάξη που υπάρχει στη δομή τόσο του κεντρικού ναού όσο και των μικρότερων ναών και κτισμάτων στον χώρο του ιερού βράχου. Οι εκπαιδευτικές εκδρομές ήταν ο αγαπημένος μου τρόπος μάθησης και η Ακρόπολη ο τέλειος προορισμός. Κοίταζα αχόρταγα γύρω μου κάθε φορά που ανέβαινα στον "βράχο" και αναζητούσα με τα μάτια μου κατάχαμα κάποιο μικρό κομμάτι κολόνας που "ξέχασαν" οι μηχανικοί που αναστύλωναν τον ναό και έπρεπε να μπει στη θέση του. Έλεγα μέσα μου: "το μνημείο δεν χτίστηκε για να στέκει πληγωμένο και απόμακρο ' πρέπει να συμπληρωθούν οι κίονες ' πρέπει να τοποθετηθεί ξανά η στέγη, να βαφούν πάλι οι μετόπες με τα έντονα χρώματα που είχαν εκείνη την παλιά χρυσή εποχή". Φανταζόμουν με πόση χαρά θα πλημμύριζαν οι άνθρωποι αν μια μέρα μπορούσαν να περπατήσουν πάλι μέσα στον ναό. Όλα αυτά τα έργα των επισκευών έγιναν και γίνονται, αλλά εγώ θεωρούσα πως είχα ευθύνη να τα κάνω μόνος μου και δεν ζητούσα από κανέναν να με βοηθήσει ' ένα μόνο πράγμα ήθελα: να μην με εμποδίζουν ' να με αφήνουν να μπαίνω στο ναό να αγγίζω τα μάρμαρα, να τα καθαρίζω, να τα παρατηρώ.
Ακόμη και σήμερα δεν μπορώ να κοιτάζω τον Παρθενώνα συνεχώς περισσότερο από μερικά δευτερόλεπτα ' αισθάνομαι να δονούνται ελαφρά οι κολόνες και να δέχομαι μια έντονη ενέργεια όπως το ωστικό κύμα που ακολουθεί τις εκρήξεις.
Διαισθάνομαι πως δεν είναι ζωντανά μόνο τα μάρμαρα ' είναι και το πνεύμα των αρχαίων που βουίζει σαν ανοιξιάτικο μελίσσι γύρω από τον ιερό χώρο και μετατρέπει τον θεατή σε ενεργό πολίτη.
Θεωρώ πως είναι δίκαιο αλλά δεν είναι σωστό να επιμείνουμε να ζητάμε πίσω τα γλυπτά του Παρθενώνα που υπεξαίρεσε ο Έλγιν. Προσέξατε με τι πείσμα και τι εμμονή τα έχουν κρατήσει υπό την κατοχή τους οι Βρετανοί ' όπως το παιδί που προσπαθείς να του αποσπάσεις από την αγκαλιά το αγαπημένο του -όσο και ακριβό- παιχνίδι. Αν μη τι άλλο είναι αντιπαιδαγωγικό! Βέβαια, στην προσπάθειά τους να καθαρίσουν τα γλυπτά τα έφθειραν, αλλά δεν μπορείτε να απαιτείτε από μικρά παιδιά που -σημειωτέον- τους αρέσει να παίζουν με καθαρά παιχνίδια, να συμπεριφέρονται σαν να έχουν ώριμη πολιτιστική αγωγή! Σας καλώ να σκεφθείτε και το άλλο: αν τους πάρουμε πίσω τα μάρμαρα, τότε δεν θα έχουν πια πολιτισμό ' δεν θα έχουν τίποτα! Δεν είναι κρίμα! Δείξτε λίγο έλεος!
Θα μου πείτε: "και εμείς που έχουμε πολιτισμό με ποιό τρόπο τον διαχειριζόμαστε;" Μόλις προχθές η ομάδα των ξένων οικονομολόγων που επισκέπτονται τακτικά την Ελλάδα και προσπαθούν να βάλουν σε τάξη τα οικονομικά της χώρας, μας πρότειναν να πουλήσουμε κρατική ακίνητη περιουσία για να μειωθεί σε ανεκτά επίπεδα το δημόσιο χρέος. Παλιότερα μας είχαν πει να πουλήσουμε βραχονησίδες, σήμερα συζητείται να παραχωρηθούν εκτάσεις όπως ο χώρος του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού για τη δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου αναψυχής, αύριο μπορεί να μιλήσουν για συνεκμετάλλευση των αρχαιολογικών χώρων από το ελληνικό κράτος και ιδιωτικές εταιρίες.
Ότι και αν συμβεί στο άμεσο μέλλον, είναι βέβαιο πως όλα μπορεί να τα διαπραγματευθούμε εκτός από την πολιτισμική μας συνείδηση γιατί χωρίς αυτή δεν θα αισθανόμαστε μόνο μετανάστες στη ίδια μας τη χώρα, αλλά θα γίνουμε πραγματικά.

Γιώργος Δημητρίου

Αιτία πολέμου

2011-02-03T06:12:00.013+02:00

Είναι γνωστός και χιλιοειπωμένος όρος της διεθνούς διπλωματίας το casus belli. Μας απειλεί διαρκώς η Τουρκία πως η επέκταση των χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου των νησιών μας από τα 6 στα 12 μίλια θα αποτελέσει αιτία πολέμου. Όμως αυτός ο πόλεμος αναβάλλεται εδώ και δεκαετίες. Όχι γιατί οι γείτονές μας έγιναν περισσότερο ειρηνόφιλοι ' ούτε επειδή εμείς γίναμε γενναιότεροι ή επειδή χαρακτηριζόμαστε από σοβαρότητα ως κράτος, αλλά γιατί, πολύ απλά, μια τέτοια σύγκρουση θα κοστίσει πολύ, τόσο"οικονομικά" στους δύο λαούς όσο και "γεωπολιτικά" στην Ατλαντική Συμμαχία όπου ανήκουμε.
Από τους λαούς μας ο πρώτος (η Τουρκία) μόλις πριν από λίγο καιρό βγήκε από το 'μνημόνιο' ενώ εμείς εδώ και μήνες παλεύουμε να πείσουμε πως είμαστε αξιόπιστοι δανειολήπτες και επομένως αξίζουμε τα δανεικά που μας προσφέρει η υπόλοιπη Ευρώπη.
Θα μου πείτε, όλα αυτά τα ξέρουμε, γιατί μας ζαλίζεις;
Ναι, αλλά πως θα γίνει η αντίστιξη, αν λείπει ο πρώτος όρος;
Αν αυτά συμβαίνουν στην πολιτική και τη διπλωματία, στην καθημερινή ζωή τα πράγματα φαίνονται αλλά δεν είναι απλούστερα. Είναι όλο και συχνότερο το φαινόμενο των ανθρώπων που ψάχνουν υπολείμματα τροφών στα σκουπίδια, παλιά ρούχα ή ανακυκλώσιμα υλικά που μπορούν να τους προσφέρουν ένα υποτυπώδες εισόδημα. Οι αναξιοπαθούντες δεν είναι λίγοι και δεν αποφεύγονται τριβές και συγκρούσεις μεταξύ τους για λίγη τροφή, ένα κουρέλι, χαρτιά, αλουμίνια, γυάλινα μπουκάλια. Ο καθημερινός κοινωνικός πόλεμος μαίνεται εδώ και χρόνια και έχει μόνο ηττημένους. Ηχούν ακόμη στ' αυτιά μου φράσεις του πατέρα μου και σύντομες ιστορίες από την εποχή της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα, όπου συνέβαιναν τα ίδια πράγματα: αδέσποτα (γάτες και σκύλοι) που φαντάζουν γεύματα πολυτελείας στα μάτια των πεινασμένων, εξαθλίωση, φτώχεια.
Βέβαια, και πάλι υπό γερμανική κατοχή βρισκόμαστε, όχι τόσο υπό 'στρατιωτική' -αν και χρωστάμε ακόμη στη χώρα αυτή τα όπλα που έχουμε αγοράσει (υποβρύχια, άρματα μάχης κλπ)- όσο, κυρίως υπό 'οικονομική' καθώς εμείς δεν παράγουμε τίποτε, ενώ η Γερμανία που βασίζει την οικονομία της στη βαριά βιομηχανία παράγει όλων των ειδών τα προϊόντα.
Θυμάστε πως τελειώνει η κλασική ελληνική κωμωδία "της κακομοίρας" με τον απίθανο Κώστα Χατζηχρήστο; Αυτός και το αφεντικό του αποχωρούν από την αυλή του σπιτιού όπου είχαν πάει για να αρραβωνιαστούν δύο κοπέλες που αγαπούσαν, χωρίς όμως να συμμερίζονται τα αισθήματά τους και οι κοπέλες. Κατέληγαν να πάρουν αγκαζέ ένα μπουκάλι και να φύγουν. Και πάλι καλά δηλαδή, αφού πήραν μόνοι τους το μπουκάλι και δεν τους το έδωσαν.

Πώς είχε πει όσους από τους Νεοέλληνες αποφεύγουν τις ευθύνες τους ο Διονύσης Σαββόπουλος; Να σας βοηθήσω; Είναι μια σύνθετη λέξη με 11 γράμματα που αρχίζει από ΄κ΄ και τελειώνει σε 'ς'.
Ναι, πολύ σωστά ' καλά θυμάστε! Έτσι τους είχε πει!

Το νόημα του μαραθώνιου δρόμου

2010-10-31T16:36:00.008+02:00

Σήμερα ζήσαμε άλλη μια μεγάλη αθλητική και πολιτισμική επέτειο: 2500 χρόνια από τη νικηφόρα μάχη του Μαραθώνα. Κάτω από την πίεση της διεθνούς κοινής γνώμης που έχει πρόσφατη στη μνήμη της τη λαμπρή διοργάνωση των Ολυμπιακών αγώνων του 2004, η Ελλάδα υποχρεώθηκε να διοργανώσει μια σειρά εκδηλώσεων, σε πείσμα της οικονομικής δυσπραγίας. Στην Αρχαιότητα η Ελλάδα - η Ευρώπη- δεν αλώθηκε από τους Ανατολικούς Λαούς -κυρίως Πέρσες- και έχει φτάσει στην εποχή μας στο σημείο να επιχειρεί την ολοκλήρωση (ενοποίησή της), με όλα τα προβλήματα οικονομικής επικυριαρχίας των ισχυρών επάνω στα ασθενή κράτη της Ευρώπης.
Σε έναν αγώνα, άλλοι υποστηρίζουν πως το κυριότερο είναι η συμμετοχή ' άλλοι, ο τερματισμός ' άλλοι, ο συντομότερος δυνατός χρόνος ολοκλήρωσης της προσπάθειας. Επιτρέψτε μου να αλλάξω λίγο τη σειρά αξιολόγησης: κατά τη γνώμη μου έχει μεγάλη σημασία να τελειώνουμε ότι αρχίζουμε, όσο δύσκολο και επίπονο και αν είναι αυτό. Παρότι δεν ακούγομαι καθόλου πρωτότυπος υπενθυμίζω πως τις ιδιαίτερα μακρές, χρονικά, και επίπονες διαδικασίες συνηθίζουμε να τις παρομοιάζουμε με μαραθώνιο. Δεν έχω τρέξει στη ζωή μου μαραθώνιο ' η μεγαλύτερη απόσταση που έχω τρέξει έως σήμερα είναι 10 χιλιόμετρα, αλλά συνηθίζω να περπατώ από 5 έως 25 χιλιόμετρα κάθε εβδομάδα.
Εξίσου σημαντικό με το να προσπαθούμε μόνοι μας είναι να τολμούμε να ζητούμε τη βοήθεια των άλλων, όταν υπάρχει επιτακτική ανάγκη, παρακάμπτοντας εγωϊσμούς και μικροψυχίες.
"Κανένας άνθρωπος δεν είναι νησί" έλεγε ο Σαίξπηρ, αν και τα νησιά έχουν μια γοητεία.
Όσοι λοιπόν προσπαθούν να ολοκληρώσουν ένα έργο, όπως η Ελβετίδα μαραθωνοδρόμος, έχουν τον απόλυτο σεβασμό μου.

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Λίγα λόγια για τον John Dewey

2010-09-13T17:02:00.000+03:00

Ευτυχισμένος ή φιλόσοφος;

2010-08-26T23:48:00.005+03:00

Ο Σωκράτης έλεγε: "όποιος νυμφεύεται μια καλή γυναίκα είναι ευτυχής ' όποιος νυμφεύεται μια κακή γίνεται φιλόσοφος".

Το μονόπρακτο "Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού" του Α. Τσέχωφ αναρτήθηκε από ksoker στις 27 Οκτωβρίου του 2009.

Η δημιουργική γραφή

2010-08-11T03:19:00.011+03:00

Σοφία Μαντουβάλου

Τα βιβλία παιδικής λογοτεχνίας μπορούν να προσφέρουν σημαντικά στην εκπαίδευση των νηπίων. Η αξιοποίηση της τέχνης του λόγου από την πλευρά του εκπαιδευτικού ενεργοποιεί το ενδιαφέρον των παιδιών καθώς βλέπουν ιστορίες να γεννιούνται από μία λέξη μπροστά στα μάτια τους και μάλιστα με τη δική τους συμμετοχή. Αυτές ήσαν οι κύριες σκέψεις που παρουσίασε η συγγραφέας Σοφία Μαντουβάλου στο σεμινάριο για εκπαιδευτικούς, νηπιαγωγούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές, κατά την τελευταία ημέρα του 3ου "θερινού πανεπιστημίου" που πραγματοποιήθηκε στη Βουλιαγμένη μεταξύ 19 και 23 Ιουλίου 2010.

Το θέμα του σεμιναρίου αποτέλεσε ουσιαστικά μια ανανεωμένη παρουσίαση της πρότασης που είχε γίνει από τη συγγραφέα τον Απρίλιο του 2008 στο πολυλειτουργικό κέντρο του δήμου Κομοτηνής. Αποσπάσματα της συνέντευξης που έδωσε στη Δήμητρα Συμεωνίδου παρατίθενται στη συνέχεια.

Η Σοφία Μαντουβάλου έχει σπουδάσει ψυχολογία, εκπαιδευτική τεχνολογία και κινηματογράφο και ειδικεύεται στην εκπαίδευση με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Πρόκειται για έναν χαριτωμένο άνθρωπο που γνωρίζει να συνδυάζει τη στέρεα δομή της κριτικής σκέψης του έμπειρου δασκάλου με την αυθόρμητη σκέψη του παιδιού.

[Εκείνο όμως που της αρέσει περισσότερο όπως σημειώνει η ίδια: «είναι να παίρνω ένα κομματάκι από την πραγματικότητα να το ντύνω με όνειρο και φαντασία και να φτιάχνω μια καινούργια πραγματικότητα: ένα βιβλίο για παιδιά». Η ίδια έχει γράψει πολλά βιβλία για παιδιά. Με πρακτικές συμβουλές, αλλά και απαντώντας σε ερωτήσεις, προσπάθησε να εξηγήσει στους εκπαιδευτικούς τη χρήση του παραμυθιού στα νήπια ακόμα και την παραγωγή ενός παιδικού βιβλίου σε συνεργασία με τα νήπια.

Οι ιστορίες γεννιούνται πράγματι μέσα από μία λέξη κ. Μαντουβάλου;

-Ναι. Δεν το πιστεύετε δηλαδή ότι με μια λέξη μπορούμε να φτιάξουμε ιστορία; Δεν θέλω να σας πω το μυστικό, γιατί αν το πω θα διαρρεύσει. Αλλά σίγουρα από μια λέξη μπορούμε να φτιάξουμε ιστορία, πρώτα από όλα γιατί μία λέξη μπορεί να μας δώσει την ιδέα για μία ιστορία. Δεύτερο, γιατί μία λέξη μπορεί να μας κάνει να νιώσουμε, να αισθανθούμε, να περιγράψουμε, να διευρύνει την φαντασία μας, να πάει πιο πέρα την πραγματικότητα, γιατί τι άλλο είναι η φαντασία από διεύρυνση της πραγματικότητας. Φαντασία δεν είναι ψέματα, είναι μία πραγματικότητα, είναι επιθυμητή πραγματικότητα.

Μέσα από αυτή την λέξη τα παιδιά μπορούν να πλάσουν την δική τους ιστορία με την βοήθειά σας;

-Ναι, μέσα από μία λέξη, οι νηπιαγωγοί μπορεί να κάνουν τα παιδιά να φτιάξουν μία ιστορία, γιατί η ιστορία τι είναι; Έχει έναν ήρωα, έχει δράση, δηλαδή είναι ουσιαστικά μερικά ουσιαστικά και επίθετα που περιγράφουν έναν ήρωα και μερικά ρήματα που κάνουν τον ήρωα να κάνει κάτι. Αυτά είναι πολύ απλοποιημένα που σας λέω αλλά θα φτιάξουμε ωραίες ιστορίες και πέρα από αυτό όμως τους έχω και ένα πολύ βαρύ πυροβολικό, τους έχω όλο το επιστημονικό υλικό που χρειάζεται για να κάνουμε σωστά {και} δομημένα μία ιστορία με εκπαιδευτικούς στόχους.

Η τέχνη του λόγου για παιδιά είναι κάτι εύκολο, όπως πολλοί θεωρούν;

-Η παιδική λογοτεχνία το λέει και η λέξη, είναι τέχνη του λόγου για παιδιά. Βέβαια οι περισσότεροι νομίζουν ότι η παιδική λογοτεχνία είναι κάτι εύκολο, ότι κάποια κυρία που δεν έχει να κάνει τίποτα άλλο παίρνει ένα χαρτί και γράφει ένα παραμυθάκι. Δεν είναι έτσι τα πράγματα. Πολλές φορές μου λένε, κ. Μαντουβάλου πότε θα γράψετε; Και σε άλλους συγγραφείς, πότε θα γράψετε ένα βιβλίο για τους μεγάλους; Είναι σα να λένε σε ένα παιδίατρο πότε θα γίνει χειρουργός. Η παιδική λογοτεχνία είναι μία ειδικότητα της λογοτεχνίας και έχει τους δικούς της κανόνες και είναι πραγματικά τέχνη του λόγου, γιατί το να γράφεις για μικρά παιδιά θέλει ιδιαίτερες ικανότητες και ιδιαίτερες γνώσεις. Πρέπει να κατεβάζεις το πολύ αφηρημένο, με απλό τρόπο να το κάνεις συγκεκριμένο και αυτό είναι ένα ταλέντο και το οποίο βέβαια το καλλιεργείς.

Αυτό το κάνουν οι εκπαιδευτικοί;

-Δεν το κάνουν οι εκπαιδευτικοί. Μερικοί συγγραφείς είναι και εκπαιδευτικοί γιατί συνήθως οι συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας ξεκινάνε από ένα ερέθισμα που τους δίνει κάποιο παιδί. Μπορεί να είναι το δικό τους παιδί, μπορεί να είναι ένα άλλο παιδί. Πολλοί εκπαιδευτικοί γίνονται συγγραφείς αλλά αυτός δεν είναι ο κανόνας.

Οι γονείς όμως που δεν είναι εκπαιδευτικοί, πώς πρέπει να χειριστούν τον λόγο και ποια τέχνη να χρησιμοποιήσουν για να πείσουν τα παιδιά τους να κάνουν ορισμένα πράγματα που θεωρούν οι ίδιοι σωστά;

-Μπορούν να διαβάζουν παραμύθια. Θα επιλέξουν όλα αυτά τα παραμύθια που υπάρχουν. Το παιδικό βιβλίο έχει εγγενή παιδαγωγικό ρόλο χωρίς να σημαίνει ότι είναι διδακτικό. Εμένα τα διδακτικά βιβλία δεν μου αρέσουν, μου αρέσουν τα βιβλία που έχουν φαντασία και μέσα από αυτό υποδόρια δίνεις το μήνυμα που χρειάζεται. Οι γονείς δεν μπορούν να είναι όλοι παραμυθάδες και ούτε όλοι να είναι πάντα ικανοί να μεταδώσουν στο παιδί τους αυτό που θέλουν με τον τρόπο που θέλουν. Μπορούν λοιπόν να επιλέξουν από το πλήθος των παραμυθιών που υπάρχουν, υπάρχουν άπειρα παραμύθια και για όλα τα θέματα, γιατί ουσιαστικά η παιδική λογοτεχνία δεν κάνει τίποτα άλλο παρά να πηγαίνει το παιδί εκδρομή στη ζωή χέρι – χέρι με την φαντασία. Λοιπόν έχει άπειρα βιβλία για να πας το παιδί σου εκδρομή στην ζωή και να του μάθεις ό,τι πρέπει να μάθει σε αυτή την ζωή.

Ποιος είναι ο τύπος του νηπιαγωγού που περνάει στα παιδάκια; Πώς θα έπρεπε να είναι αυτός ο νηπιαγωγός;

-Εγώ νομίζω ότι θα έπρεπε να είναι ένας άνθρωπος έξυπνος, τρυφερός, με μεγάλη φαντασία για να μπορεί να διαμορφώνει την πραγματικότητα του παιδιού, ένας άνθρωπος που μπορεί την λεξούλα του παιδιού να την συλλάβει και να την επεκτείνει και να την κάνει θέμα. Να σας πω κάτι; Δεν φταίνε οι νηπιαγωγοί. Όταν εκπαιδεύεσαι το κράτος πρέπει να σε εκπαιδεύει σωστά και πρέπει να σε εκπαιδεύει όχι μόνο όταν σπουδάζεις, πρέπει να σε εκπαιδεύει και κατά την διάρκεια της δουλειάς σου. Εδώ πέρα μόνοι τους εκπαιδεύονται. Τώρα κάνετε εσείς αυτό το σεμινάριο. Αυτό θα έπρεπε να το έχει κάνει το κράτος.
Το κράτος είμαστε εμείς, αλλά θα έπρεπε να υπάρχει οργανωμένη εκπαίδευση. Κάθε λίγα χρόνια ο εκπαιδευτικός θα έπρεπε να εκπαιδεύεται σε καινούριες τεχνικές εκπαίδευσης, να ανανεώνεται ο ίδιος, να επιβεβαιώνεται επίσης για το αν πηγαίνει καλά ή όχι, αλλά εδώ φτάνουμε στο σημείο να ... στοιβάζουμε τα παιδιά τριάντα – τριάντα στο νηπιαγωγείο γιατί δεν υπάρχουν χώροι. Και αυτό επιλύεται βέβαια, είμαστε στην Ελλάδα σε ένα συνεχή αγώνα, αλλά εγώ πιστεύω στην ευρηματικότητα και στην φαντασία του Έλληνα και στην θέληση του».]

Η συνέντευξη αναδημοσιεύεται από τη διεύθυνση: http://www.xronos.gr/detail.php?ID=39497

Ο διάλογος ως πράξη απελευθέρωσης

2010-06-14T00:21:00.016+03:00

liberation: not a gift, not a self-achievement, but a mutual process
(απελευθέρωση: όχι ένα δώρο, όχι αυτο-επίτευγμα, αλλά μια κοινή πορεία)

Οι άνθρωποι, με το λόγο τους, αλλάζουν την πραγματικότητα δίνοντας ονόματα στα πράγματα και τις έννοιες. Ο διάλογος είναι μια γλωσσική μέθοδος που προκαλείται από την ανάγκη επικοινωνίας μέσα από την οποία οι άνθρωποι αποκτούν νόημα ως άνθρωποι. Ο διάλογος συνδέει τη σκέψη και την πράξη των διαλεγόμενων και χρησιμοποιείται ως εργαλείο που επιχειρεί να αλλάξει και να εξανθρωπίσει τον κόσμο. Ο διάλογος αυτός δεν μπορεί να περιορίζεται σε απλή κατάθεση ή ανταλλαγή ιδεών ανάμεσα σε δύο άτομα με σκοπό οι ιδέες μόνο να καταναλωθούν. «Αλλά ούτε μπορεί να έχει την μορφή ενός επιχειρήματος εχθρικού, πολεμικής, ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν ανέλαβαν να ονομάσουν [την] πραγματικότητα ή να ερευνήσουν την αλήθεια, αλλά μάλλον αποσκοπούν στο να επιβάλουν τη δική τους αλήθεια στους άλλους. Και επειδή ο διάλογος είναι μια συνάντηση ανθρώπων που ονομάζουν την πραγματικότητα, δεν μπορεί να είναι μια κατάσταση όπου μερικοί ονομάζουν την πραγματικότητα για λογαριασμό άλλων. Είναι μια πράξη δημιουργίας. Δεν μπορεί να χρησιμεύει ως δόλιο όργανο για την εξουσίαση ανθρώπου από άλλον».

Η μόνη μορφή κυριαρχίας που επιτρέπεται στο διάλογο είναι ο έλεγχος της «πραγματικότητας από τους διαλεγομένους, η κατάκτηση του κόσμου για την απελευθέρωση των ανθρώπων». Απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρξει ο διάλογος είναι «μια βαθιά αγάπη για τον κόσμο και για τους ανθρώπους». [...] «Η αγάπη είναι συγχρόνως το θεμέλιο του διαλόγου και ο διάλογος ο ίδιος».
—Πάουλο Φρέιρε, Η αγωγή του καταπιεζόμενου, μτφρ. Γιάννη Κρητικού (ανατύπωση Κέδρος, 2009, σ.103).

Τα μέρη του κειμένου μέσα στα εισαγωγικά αποτελούν αποσπάσματα από το άρθρο του Νεόφυτου Δημητρίου Ο Διάλογος είναι Αγάπη που αναδημοσιεύονται εδώ από τη διεύθυνση: http://www.phigita.net/~k2pts/blog/ όπου παρουσιάστηκε στις 9 Νοεμβρίου 2005.

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Η δύσκολη αγάπη

2010-03-19T14:02:00.001+02:00

Η αύρα της ψυχής

2010-03-06T17:13:00.011+02:00

Το κυνηγητό και το κρυφτό δεν ήταν από τα αγαπημένα μου παιχνίδια. Πάντα μου άρεσε να περπατάω με τις ώρες σε δασικά μονοπάτια ή να παρατηρώ αρχαιολογικούς χώρους. Τα μονοπάτια δεν μπορούσα να τα βρω στην πόλη, αλλά χάρη στο Θεό της Ελλάδος, η Αθήνα είναι ένα μεγάλο αρχαιολογικό πάρκο.

Παλιότερα κατέβαινα συχνά στο Μοναστηράκι τις Κυριακές το πρωί. Περιδιάβαινα, ψώνιζα βιβλία ή μικροπράγματα, παλιά ή και καινούργια. Εκείνη την εβδομάδα, επειδή ήταν άνοιξη είπα να κατεβώ Σάββατο -καλή ώρα- και άρχισα τη βόλτα μου από τη γνωστή διαδρομή: Σταθμός τραίνου-Πλατεία Μοναστηρακίου- Ηφαίστου - Άγιος Φίλιππος - Αδριανού - Θησείο - Διονυσίου Αρεοπαγίτου και επιστροφή. Καθώς γύριζα και μόλις είχα μπει στην Αδριανού, αισθάνθηκα ένα δροσερό αεράκι και μάλιστα αρωματισμένο να περνάει δίπλα μου και το άρωμα ήταν τόσο ελκυστικό που το ακολούθησα χωρίς δεύτερη σκέψη. Το άρωμα ανήκε σε μια ψηλόλιγνη φιγούρα που κινιόταν γρήγορα σαν ελάφι και χρειάστηκε να βιάσω το βήμα μου για να την προλάβω. Ταυτόχρονα αισθάνθηκα δυό χαμογελαστά αντρικά πρόσωπα να με πλησιάζουν από δεξιά και αριστερά σαν να ήθελαν να με ρωτήσουν για "που τόβαλα;" ' ήταν η ακολουθία του "αερικού". Κατάλαβα ότι είχα πλησιάσει περισσότερο από όσο κάποιος που σέβεται τον προσωπικό χώρο του άλλου και σταμάτησα απότομα. Τα άτομα που με πλησίασαν σαν να κατάλαβαν τι αισθανόμουνα και χαμογέλασαν συγκαταβατικά, με κοίταξαν φιλικά και μόνο που δεν με χτύπησαν στην πλάτη να μου πουν συμπονετικά: "καταλάβαμε, κι εμείς το πάθαμε όταν γνωρίσαμε τη Μελίνα για πρώτη φορά!" Όπως καταλάβατε, το πρόσωπο που ακολούθησα για λίγα μέτρα μαγεμένος ήταν η Μελίνα Μερκούρη, που βέβαια αναγνώρισα όταν γύρισε να με κοιτάξει ήρεμη αλλά και απορημένη που διέκοψα για μια στιγμή την "έφοδό" της στο Μοναστηράκι ' γιατί φάνηκε κάπου να πηγαίνει βιαστική. Δεν μιλήσαμε ποτέ, δεν γνωριστήκαμε, αλλά αυτό με διευκολύνει να σας μεταφέρω τον αέρα της, μετά από τόσα χρόνια, τόσο αποστασιοποιημένα και αντικειμενικά όσο αξίζει σε μια ψυχή.

Αφιερωμένο στη μνήμη της Μελίνας Μερκούρη (6 Μαρτίου).

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Ανθρωπιά και αρμονία

2010-03-03T23:35:00.008+02:00

Το 1909 µε βρέσκει
πέντε χρονώ παιδάκι.
Ήµουνα από τότες κιµπάρης.
Σφιχτοδεµένος.
Είχα πρώιµη ανάπτυξη.
Παρατήραγα δεξιά αριστερά.
Σφουγγάρι. Τα µάτια µου
αρπάχνανε. Εβύζαιναν παντού.
Έστηνα τ' αυτί κι άκουγα,
εκεί που μιλούσαν οι γέροι,
οι σοφότεροι. Να μασώ την γλώσσα.
Μου αρένανε ν' ακώ κουβέντες.
Όταν ιστορούσανε.
Άκουγα. Κι ό,τι λέγανε τα κράτηγα.
Μου αρένανε τα μυστήρια του ντουνιά.
Επάγαινα στις γκάιντες,
εκεί που τραγουδάγανε.
Το κάθε ξηµέρωµα µ' έβρισκε στο πόδι.
Από ρουχαλάκια, δεν είχαµε,
μπαλωµένα φορήγαµε.
Παπούτσια ούτε για δείγµα.
Διπλοβελονιά ντουσέκι το παλιοπαντελονάκι.
Και µονοφόρι.
Κι αν ξέπεφτε κανένα παλιοπάπουτσο,
το 'ραβα µε κερωµένο γκιούλι για να µη σπάει.
Εχανόµουνε στα χωράφια ξιπολησιάς.
Και τα κανιά µου γιοµάτα σηµάδια.
Έβρεχε και πιλάλαγα στη βροχή.
Έπεφτε µπόρα, δεν µ' απάνταγε.
Τα 'βαζα µε τα στοιχειά της φύσης.
Βούταγα µια βάρκα
και κοντραριζόµουνα µε τα κύµατα.
Την άνοιξη φούσκωνε η ψυχή µου.
Εκαθόµουνα µε τις ώρες στις πλευρές
κι άκουγα τα λουλούδια που έσκαζαν.
Είχα µονίµως µια φούντωση,.
Έτσι ενθυµούµαι.
Πέντε χρονώ, µ' έστειλε ο πατέρας σχολείο.
Από το υστέρηµα του µ' αγόρασε ποδιά.
Ετότες φορήγαµε ποδιές. Αλατζαδένιες.
Υπήρχαν και τα ντρίλια.
Κι ήµαστε όλα τα παιδιά µια κοψιά.
Λόγω στολής.
Τα γράµµατα τ' αγάπησα,
τα 'παιρνα στον αέρα.
Επήγα στο σχολείο. Ξύλινα θρανία. Κι ένας πίνακας.
Κιµωλίες µε το δελτίο,
πιο ακριβές κι απ' το γαρούφαλο.
Βιβλία δεν είχαµε.
Το µάθηµα τ' αρπάζαµε από το στόµα του δάσκαλου.
Μόλις τελείωνα µε την διδασκαλία,
ξαµολιόµουνα στα χωράφια
και έλεγα µεγαλοφώνως τι άκουσα.
Το 'λεγα πολλές φορές.
Αφού φχαριστιόµουνα, το ξανάρχιζα
κι έβαζα και δικά µου µέσα.
Ό,τι µου 'ρχότανε.
Το µεγάλωνα.
Άµα µου άρεσε µια λέξη, µια φράση,
την έλεγα και την ξανάλεγα.
Κι όταν µε σήκωνε στο µάθηµα,
του ξηγιόµουνα αβέρτα.
Εκεί όµως που πάθαινα µεγάλη ζηµιά
ήταν µε τον Πάρι και την ωραία Ελένη.
Τον Αγαµέµνονα. Ξέρξη. Δαρείο.
Τους Άθλους του Ηρακλέους.
Όπου εστεκόµουνα, αυτούς τους πατριώτες
τους έβλεπα οµπρός µου.
Και τις ναυµαχίες.
Με πρώτη εκείνη που έλαβε χώρα στή Σαλαµίνα.
Ετούτοι οι πρόγονοι πολύ µε συγκίνησαν.
Ταίριαξαν µε την ψυχή µου.
Ο δάσκαλος καταλάβαινε τι αντάρα
γινόταν µέσα µου και µε είχε περί πολλού.
Ήµαστε ζόρικοι.
Αλλά σ' εµένα δεν σήκωσε ποτές χέρι.
Γιατί είχα έρωτα στα γράµµατα.
Τους άλλους τους µούρλαινε στις φάπες.
Τους διάταξε, ο καθένας να φέρνει τη βέργα του.
Και µε την βέργα του τον έδερνε.
Να και τούτη, να και κείνη.
Και του καρούλιαζε τα χέρια.
Όταν έµαθα την αλφαβήτα,
γιόµισαν τα µάτια µου δάκρυα.
Μου κονόµησε ο πατέρας ένα µολύβι.
Εβρήκα κι ένα χαρτί άσπρο
κι άρχισα να συνταιριάζω τις πρώτες λέξεις.
Τις έγραφα και µετά τις διάβαζα φωναχτά.
Τι δε θα 'δινα να θυµηθώ την πρώτη λέξη που 'γραψα.
Αλάφρωσε η ψυχή µου από την φούντωση.
Τα γράµµατα µου παίρναν την στενοχώρια.
Από µικρό παιδάκι στα βάσανα.
Έβλεπα τον πατέρα µου να δουλεύει,
να κουράζεται. Αλλά το ψωµί δεν έφτανε.
Πώς να θρέψει τρία παιδιά;
Κι η µάνα µου µαρτύρησε να µας αναστήσει.
Είχα κλίση στα γράµµατα.
Κι όταν φτάσαµε σ' εκείνους, Βυζάντιο και τα ρέστα,
ξανάπαθα ζηµιά.
Όλους εκείνους τους αυτοκρατόρους,
Κωνσταντινούπολη, Αγία Σοφιά.
Έπεφτα να πλαγιάσω, αλλά πού ύπνος.
Τα 'παιρνα απ' το δάσκαλο
και τα 'φερνα στον ύπνο. Συντροφία.
Ξαγρύπναγα και τα 'βλεπα.
Κοιµόµανε και 'ρχόσανε στα όνειρα.
Βυζάντιο. Η άλωσις της Κωνσταντινουπόλεως.
Εσηκωνόµουνε ως υπνοβάτης
και ξέβγαινα όξω τες νύχτες,
µπας και τους συναντήσω.
Κι όλο ρώταγα το δάσκαλο
εκείνα που σκεφτόµουνα, να πάρω απαντήσεις.
Αλλά δεν κράτησα πολύ τα γράµµατα.
Πριν τελειώσω την τέταρτη τάξη, το 1912,
επήραν τον πατέρα µου στρατιώτη
και άφησα το σχολείο
για να πάµε µε τη µάνα µου σε δουλειά.
Τρία µωρά στο σβέρκο. Εµένα.
Τον Λεονάρδο.
Και τον Φραγκίσκο.
Ήµανε ο µεγαλύτερος. Κι ήπρεπε να κονοµάµε.
Από δουλειά σε δουλειά,
εγίνηκα κι εφηµεριδοπώλης.
Εξέκλεφτα χρόνο στις γωνιές
και κλεφτά εδιάβαζα τα µεγάλα γράµµατα.
Τους τίτλους.
Κι εµάθαινα τα γραµµατάκια.
Και τα καλλιεργούσα όπως όπως».

Μιλάει ο Μάρκος Βαμβακάρης. Το κείμενο αναδημοσιεύεται από τη διεύθυνση: http://www.rempetika.com/diafora/ayto_bambakari.htm

Μικρό αφιέρωμα στην επέτειο του θανάτου (8 Φεβρουαρίου) του Μάρκου Βαμβακάρη.

Η ζωή είναι -και- εδώ

2010-01-17T21:27:00.010+02:00

Η σύγχρονη μεγαλούπολη στην οποία έχουμε μεγαλώσει ή ζήσει κάποια διαστήματα της ζωής μας οι περισσότεροι από εμάς, είναι ένα σαθρό σύστημα που φαίνεται να δημιουργήθηκε από την ανάγκη των ηρώων της να αυτοκαθοριστούν και συντηρείται από τη συνήθειά τους να επιβιώνουν.

Αν ξαναγυρίζονταν σήμερα γνωστές κινηματογραφικές ταινίες, ίσως να είχαν τίτλους όπως: «Επάγγελμα: τρομοκράτης» ή «Οι δύο μέρες του τρομοκράτη».

Οι ήρωες της Νατάσας Ζαχαροπούλου κινούνται με τρόπο άμεσο, καίριο για τις επιδιώξεις τους και απόλυτα κατανοητό για τον αναγνώστη και με τον τρόπο αυτό τον παρασύρουν να παρακολουθήσει τις δραστηριότητές τους από την πρώτη έως την τελευταία σελίδα του βιβλίου.

Τα πρωταγωνιστικά πρόσωπα του μυθιστορήματος βρίσκουν διέξοδο σε επικίνδυνα ή, πάντως, μη συμβατικά χόμπυ, ώστε να δώσουν νόημα και κατεύθυνση σε μια ζωή -στη ζωή τους- που τους επιβλήθηκε από τρίτους (γονείς, εξουσία, πολιτεία).

Η «ακτινογραφία μιας σκιάς» που κινείται στο σκοτάδι γίνεται οικεία έως και φιλική σε κάποιες στιγμές για τον αναγνώστη, γιατί η Ν.Ζ. δεν φοβάται τον άνθρωπο όσο σκοτεινές κι αν είναι οι απόψεις ή οι επιδιώξεις του, τον αναλύει και τον παραδίδει μέσα από μια ιδιόμορφη κάθαρση στον αναγνώστη ως εξημερωμένο άγριο ζώο της ζούγκλας που δεν απειλεί πλέον τη ζωή του, με χιούμορ και συμπάθεια. Η αστυνομική πλοκή αποτελεί τη σταθερή δομή του μυθιστορήματος και ο ερωτισμός τη συνεκτική ουσία προσώπων και συναισθημάτων.

Η συγγραφέας μέσα από την ιστορία που πλάθει, βρίσκει την ευκαιρία να κάνει επιλεκτικές επισημάνσεις και κριτικά σχόλια για τις σχέσεις των δύο φύλων, τον ρόλο κάθε φύλου στις κοινωνικές διεργασίες, τη θέση των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία και τη μοναξιά που περιβάλλει τα πρόσωπα του μύθου.

Η «συμμετοχή» μου στην πλοκή του μυθιστορήματος εξασφαλίστηκε αβίαστα από την πρώτη σειρά του έχοντας το πλεονέκτημα πως ήμουν εκ των προτέρων αόρατος και επομένως εξασφαλισμένος, ανεξάρτητα από το μέγεθος του κινδύνου που θα μπορούσα να διέτρεχα.

Έχω επομένως εξαιρετικά θετική γνώμη για το μύθο της ιστορίας και αν μου επιτρεπόταν να έχω άποψη για τον τίτλο θα έλεγα πως «Η ζωή είναι και εδώ» αλλά και αλλού, όμως εδώ, εξελίσσεται στην υλική της μορφή και επομένως οι διαδικασίες είναι και απτές και μετρήσιμες, ενώ ακόμη δεν έχουμε ανακαλύψει τρόπους να υπολογίζουμε με ακρίβεια το άυλο και ίσως να μην το καταφέρουμε ποτέ.

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Η εικόνα βρίσκεται στη διεύθυνση: digital-camera.gr/index.php?option=photos...

Αφιερωμένο στους Άντρες

2010-01-11T14:59:00.013+02:00

Αφιερωμένο στους ευζώνους που δεν εγκατέλειψαν το μνημείο του άγνωστου στρατιώτη που βρίσκεται μπροστά στη Βουλή των Ελλήνων. Αυτή η ήττα των σκοτεινών σκιών που κρύβονται για να τραυματίσουν τη Δημοκρατία είναι εξαιρετικά συμβολική και τη θεωρώ σημαντικότερη από τη σύλληψη των μελών της 17Ν. Αυτοί οι τρεις άντρες -οι δύο σκοποί και ο λοχίας- είχαν τη μοναδική ευκαιρία να παρακολουθήσουν την έκρηξη μιας βόμβας από πολύ κοντά και έμειναν εκεί!

Σημείωση:

Η περίεργη αυτή οργάνωση: "Συνωμοσία πυρήνων της φωτιάς" έχει επιλέξει έως τώρα να χτυπήσει βουλευτές και υπουργούς της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ. Θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει πως ανήκει στην εξωκοινοβουλευτική αριστερά. Όμως ο τίτλος, δεν σας θυμίζει τη διακήρυξη ενός πυρομανούς που είναι περήφανος για τη διαστροφή του και αναζητά πολιτικά ερείσματα για να τη στηρίξει; Η έννοια, πάλι της συνωμοσίας εμπεριέχει ιδεολογική ταύτιση των μελών της ομάδας αυτής που συναντάται μόνο σε ολοκληρωτικές νοοτροπίες περασμένων εποχών, αλλά και διασυνδέσεις της οργάνωσης με παράκεντρα εξουσίας. Παράλληλα, οι πρόχειρες όσο και κουτοπόνηρες πρακτικές της ομάδας αυτής (χρήση χυτρών μαγειρικής, προσβολή εθνικών συμβόλων), όπως επίσης και η δήλωσή τους πως θα ειδοποιούν με λεπτομέρειες σχετικά με το τόπο και το χρόνο που θα εκραγεί μια βόμβα για να μην υπάρχουν θύματα, επειδή "αγαπούν τους Έλληνες πολίτες" αλλά όχι την κοινοβουλευτική δημοκρατία, παραπέμπουν μάλλον προς την ακροδεξιά.
Όπως ανέφεραν και τα τηλεοπτικά δελτία επιλέχθηκε η ώρα της έκρηξης να συμπέσει με το χρόνο μετάδοσης των κεντρικών ραδιοτηλεοπτικών δελτίων. Γιατί; Κάποιος "παρα-δημοσιογράφος" το σχεδίασε; Σημειώστε επίσης ότι ο Γ. Καρατζαφέρης, δεν εκμεταλλεύθηκε αμέσως -όπως θα περίμενε κανείς- το θέμα που προσφέρεται για υπερεθνική προπαγάνδα. Γιατί έχασε την ευκαιρία; Μήπως για να μην εκτεθεί;
Οπωσδήποτε η Ελλάδα έχει μέλλον και αυτό μπορεί να εξυπηρετηθεί από τα κόμματα που εκπροσωπούνται στο κοινοβούλιο -με την εξαίρεση του "Συναγερμού"- που ούτε λαϊκός είναι ούτε βέβαια ορθόδοξος (με τη θρησκευτική έννοια). Σε κάθε περίπτωση, όπως και να το κάνουμε, το ΛΑ.Ο.Σ. δεν τονίζεται στη λήγουσα γιατί δεν αποτελεί λέξη αλλά συνοθήλευμα λέξεων -σκόπιμα επιλεγμένων- που να παραπέμπουν εκεί που στοχεύει το κόμμα, δηλαδή στον αγράμματο λαό.

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Πρώτη του 2010 μ.Χ.

2009-12-31T03:29:00.011+02:00

Η υπόριζη ποσότητα

2009-12-17T02:46:00.009+02:00

Για τον σερβιτόρο είμαι ο πελάτης,
ο σκουπιδοφάγος που βγάζει κέρματα '

για τον εκπαιδευτή μια μάζα ακατέργαστη '

για μια όμορφη γυναίκα το θήραμα '

για έναν ιερέα ο κολυμπηθρόπληκτος '

για έναν τελετάρχη

ο οριστικά κρεμασμένος '

ο τελικά οριζοντιωμένος '

ο απόλυτος καταναλωτής.

Κανένας δεν ψάχνει κάτω από τη ρίζα μου '

με την πείρα του αδιαφορεί αν τα ξέρει όλα

ή όχι για μένα το «θάμνο».

Κάνει τις πράξεις για να επαληθεύσει

το αποτέλεσμα που προτιμάει

κι αγνοεί τη μορφή της υπόριζης ποσότητας.

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Η εικόνα προέρχεται από τη διεύθυνση: http://sajwl.tripod.com/root34_5.jpg

Ποίημα για τον καθημερινό άνθρωπο

2009-10-07T22:45:00.016+03:00

Everest_News

(Πρωτότυπος τίτλος): Ποίημα για τον κάθε άνθρωπο

Θα σας παρουσιάσω
σιγά-σιγά
πλευρές
του εαυτού μου,
αν έχετε υπομονή και δείξετε ευαισθησία.
Θα ανοίξω συρτάρια
που συνήθως μένουν κλειστά
και θα βγάλω από εκεί ανθρώπους και τόπους και πράγματα,
ήχους κι οσμές και χρώματα,

έρωτες και απογοητεύσεις, ελπίδες και λύπες,
κομμάτια εδώ κι εκεί μιας ζωής πενήντα χρόνων
που αιχμαλώτισα στις χούφτες μου
και,

όπως το νερό που ετοιμάζομαι να ρίξω στο πρόσωπό μου κάθε πρωϊνό,
ράγισαν το βράχο κι

άνοιξαν το δρόμο προς τη μνήμη μου,
κατοικούνε στην καρδιά μου
-εγώ τ' ανασύρω για χάρη σας, να τα δούμε μαζί-

είναι ο εαυτός μου.
Αν δεν τα πάρετε στα σοβαρά,
αρνηθείτε τη σημασία τους
ή αν, χειρότερα, τα κρίνετε,
θα αρχίσω ήσυχα, σιγά-σιγά
να τα τυλίγω
σε μικρές βελούδινες θήκες,
όπως τα παλιά ασημένια και χρυσά νομίσματα,
θα τα τοποθετήσω
σε ένα μικρό ξύλινο κιβώτιο
Και θα το κλειδώσω.

John Wood 1974

(διασκευή Γιώργος Δημητρίου Χ.)

Το ποίημα προέρχεται από το βιβλίο του Alan Rogers, Η εκπαίδευση ενηλίκων, Αθήνα, Μεταίχμιο 1999, σ. 95.

Ο λαός και η αλήθεια

2009-10-02T23:46:00.009+03:00

Σε μια πραγματική δημοκρατία, η κυβέρνηση, εκλέγεται από τον λαό, τα μέλη της προέρχονται από ανθρώπους του λαού και, αναλαμβάνει την ευθύνη να διοικήσει τη χώρα για χάρη του λαού. Με αυτό τον τρόπο όριζε τη δημοκρατία ο Λίνκολν.

Πρώτα-πρώτα, όλοι όσοι θέλουν να ονομάζονται δημοκράτες ή, συχνά, συναινούν να θεωρούνται ως τέτοιοι, για να εξυπηρετήσουν τα ιδιωτικά τους συμφέροντα, δέχονται το κοινοβουλευτικό σύστημα ως αφετηρία των επιδιώξεών τους. Στη συνέχεια, ως άτομα που προέρχονται από τον λαό, νομιμοποιούνται να εκπροσωπήσουν άμεσα τον λαό με τη συμμετοχή και την επιλογή τους στις εκλογές κάθε δημοκρατικής χώρας.
Καταληκτικά, οι πολιτικοί που συμμετέχουν στις δημοκρατικές εκλογές διατείνονται ότι αναλαμβάνουν την διακυβέρνηση της χώρας για να υπηρετήσουν το «καλό του λαού». Θεωρούν πως, ως άμεσοι εκπρόσωποι του λαού, γνωρίζουν ποιες είναι οι ανάγκες που πρόκειται να ικανοποιηθούν και οι στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν ώστε να αισθάνεται ο λαός, ασφαλής, δημιουργικός και ευτυχής.

Όμως, όπως γράφει ο Ρ. Ρούφος στο κείμενό του «Για χάρη του λαού» :
«Δεν υπάρχει αυτοτελές, απόλυτο κριτήριο για το τι είναι σε κάθε ιστορική στιγμή το «καλό του λαού», και για το αν μια κυβέρνηση το επιδιώκει σωστά ή όχι, αλλιώτικα θα αναθέταμε τις αποφάσεις σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές, και θα περίττευε όλως διόλου η δημοκρατία».

Αλλά, τι είναι ο «λαός»;
Σύμφωνα με τους ορισμούς που καταθέτει ο Γ. Μπαμπινιώτης, λαός είναι:
«1. α. (γενικότερα) το σύνολο των πολιτών ενός κράτους ' το σύνολο των φυσικών προσώπων που έχουν την ιθαγένεια ενός κράτους, ανεξάρτητα από γλώσσα, θρησκεία, εθνικότητα, φύλο, ηλικία, κ.λπ. β. το σύνολο των ενεργών πολιτών ενός κράτους που έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι (το εκλογικό σώμα).
2. (ειδικότερα) το σύνολο των ανθρώπων που κατοικούν σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή.
3. (ο λαός ως έθνος) το έθνος, σύνολο προσώπων με κοινά χαρακτηριστικά (γλώσσα, θρησκεία, παραδόσεις κ.λπ.)».

Γίνεται φανερό, ότι η έννοια του λαού, ανάλογα με την εκδοχή που εκφέρεται κάθε φορά, αντιστοιχεί σε ευρέα ανομοιογενή σύνολα ανθρώπων, όπου κυριαρχούν υποσύνολα όπως οι κοινωνικές τάξεις, τα κοινωνικά στρώματα και οι ομάδες συμφερόντων (τραπεζικά, επιχειρηματικά, επικοινωνιακά των ΜΜΕ και εκκλησιαστικά).

Όπως σημειώνει ο Ρούφος:
«Μέσα στο δημοκρατικό πλαίσιο, μόνο η εκάστοτε πλειοψηφία θα κρίνει ποιο είναι το γενικό καλό και ποια κυβέρνηση θα το πραγματοποιήσει ευστοχώτερα, και θα ψηφίσει ανάλογα».

Εδώ, διαπιστώνεται μια στρέβλωση των δημοκρατικών διαδικασιών. Όσοι συμμετέχουν στις εκλογές ως υποψήφιοι βουλευτές, προϋποθέτουν πως γνωρίζουν εκ των προτέρων ποιο ακριβώς είναι το «καλό του λαού», όπως επίσης, ποιοι είναι οι προσφορότεροι τρόποι για να το υπηρετήσουν, ακόμη και αν ο λαός διαφωνεί με την αντίληψή τους σχετικά με τον ορισμό που δίνουν ως προς το ποιό ακριβώς είναι το «καλό του».
Σύμφωνα με την αντίληψη των αυτόκλητων αυτών σωτήρων: «ο λαός δεν γνωρίζει ποιο ακριβώς είναι το συμφέρον του». Ο πολιτικός εκπρόσωπος είτε ανήκει σε μια φωτισμένη ελίτ, είτε είναι εκκολαπτόμενος δικτάτορας, είτε είναι πανεπιστημιακός ταγός, είτε λειτουργεί ως αυταρχικός γονέας που τιθασεύει το απείθαρχο παιδί του (στην περίπτωσή μας, τον λαό). Ο πολιτευτής, με την ψήφο κάθε πολίτη που συγκεντρώνει, θεωρεί πως εξασφαλίζει ταυτόχρονα και την εξουσιοδότηση να χειριστεί τα πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα κατά την κρίση του!

Ολόκληρη λοιπόν η προσπάθεια κάθε πολιτευόμενου, επικεντρώνεται στο να πείσει τον πολίτη πως πρόκειται, εφόσον εκλεγεί, να υπηρετήσει τα συμφέροντά του. Αλλά τα συμφέροντα των διάφορων κοινωνικών ομάδων είναι αλληλοσυγκρουόμενα. Στην περίπτωση αυτή, συνυπολογίζεται το δυναμικό των ομάδων - οι εργάτες είναι εκατομμύρια, και από την άλλη πλευρά, οι εφοπλιστές, οι τραπεζίτες και οι βιομήχανοι, μόνο μερικές εκατοντάδες, αλλά με απείρως μεγαλύτερη οικονομική ισχύ. Πώς συμβιβάζονται αυτά τα συμφέροντα; Μα με την πολιτική των συμψηφισμών και μιας ιδιόμορφης ερμηνείας του «μέσου όρου» ' οι εργάτες θα δεχθούν να πάρουν χαμηλότερα ημερομίσθια, λόγω της διεθνούς οικονομικής κρίσης των αγορών, κάτω από την απειλή να απολέσουν την εργασία τους, και έτσι οι εργοδότες θα ζημιωθούν λιγότερο. Τη διαμεσολάβηση μεταξύ τους θα αναλάβει η κυβέρνηση που προέρχεται από τον λαό, αλλά όχι από τις χαμηλότερες τάξεις του λαού, κυρίως από τη λεγόμενη «μεσαία τάξη».

«Μέσος όρος», «μέση λύση», «μέσος άνθρωπος», «μεσαίος χώρος», «μεσολάβηση». Βρίσκεται η αλήθεια στον μέσο όρο; Ούτε ναι, ούτε όχι, γιατί η αλήθεια δεν είναι μία. Σύμφωνα με τη ρήση του Μαχάτμα Γκάντι: «Ο καθένας θα συνεχίσει να αναζητεί τη δική του αλήθεια», στη διάρκεια της ζωής του, επιδεικνύοντας «παθητική αντίσταση» ή στην περίπτωση των Ελλήνων, «ενεργητική ανοχή», με την έννοια μιας κοινωνικής επανάστασης και εξέγερσης που εξαντλείται σε έντονες προφορικές διαμαρτυρίες, και διαρκώς αναβάλλεται, μέχρι να ωριμάσουν οι συνθήκες που θα «εξασφαλίζουν» την επικράτησή της στο μέλλον!

Στην πορεία αναζήτησης της ατομικής αλήθειας, κάθε άνθρωπος, θα καλείται να ψηφίσει κάθε φορά, το λιγότερο κακό, αφού κανείς δεν του διασφαλίζει πως υπηρετεί το «καλό του!».

Βιβλιογραφία
Μπαμπινιώτης Γιώργος, (2002), Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Αθήνα, Κέντρο Λεξικολογίας, σ. 991.
Ρούφος Ρόδης (1971) Οι μεταμορφώσεις του Αλάριχου, Αθήνα, Ίκαρος, σ. 174-179.

Η εικόνα βρίσκεται στη διεύθυνση: www.un.int/india/

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Τα παιδιά με τα κλαδιά

2009-08-29T00:08:00.008+03:00

Ήταν το τρίτο δεκαήμερο του Αυγούστου του 2009. Εκατομμύρια ζευγάρια μάτια παρακολουθούσαν μπροστά στις οθόνες των τηλεοράσεων μια μικρή φωτιά να γιγαντώνεται και να καίει μεγάλες δασικές περιοχές γεμάτες πεύκα, ελιές, θάμνους αλλά και γεωργικές καλλιέργειες και σπίτια. Ένα ανθρωπάκι θα εμφανιζόταν μετά από μέρες στην οθόνη της τηλεόρασης και θα ψέλλιζε πως φταίνε τα πεύκα που μεταδίνουν τη φωτιά και όχι το χέρι των εμπρηστών που θέλησε να μετατρέψει σε οικοδομήσιμη μια δασική έκταση στον Μαραθώνα της Αττικής και τόσες άλλες περιοχές στην Ελλάδα.

Είμαστε πολύ καθυστερημένοι, φαίνεται, ως πολιτισμός, στην ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας -δεν έχουμε ακόμη δημιουργήσει μεταλλαγμένα φυτά που να μην καίγονται- και το κυριότερο δεν καταφέραμε να περιορίσουμε την ευθυνοφοβία των πολιτικών παραγόντων που φτάνει τα όρια της βλακείας και δείχνει να είναι μεταδοτική όπως και η «γρίπη των χοίρων» μεταξύ των ανθρώπων που τους μιμούνται, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία.

Μπροστά στα μάτια των ανθρώπων στην Ελλάδα που, από ενεργοί πολίτες, έχουν μετατραπεί σε θεατές, τα τελευταία 20 χρόνια, από τους εξοντωτικούς ρυθμούς της καθημερινής ζωής αλλά και από την έλλειψη συγκεκριμένου ιδεολογικού προσανατολισμού, απελπισμένοι άνθρωποι κάνουν εκκλήσεις βοήθειας να έλθουν τα μέσα πυρόσβεσης να σώσουν τα φλεγόμενα σπίτια τους. Η απάντηση των δημοσιογράφων προς τους πυροπαθείς είναι πάγια: «δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε άλλο, η άποψή σας ακούστηκε!» Είναι αυτή απάντηση της Τέταρτης εξουσίας -του Τύπου- που φέρεται ως να είναι Πρώτη, αλλά στα «δύσκολα» αποποιείται την πρωτοκαθεδρία της;

Ακούστηκε; Από ποιους; Από μια άβουλη και ανίκανη κυβέρνηση ή από τους παθητικούς θεατές που παρακολουθούσαν, κατά βάθος, ανακουφισμένοι, να καίγεται ένας περιβαλλοντικός χώρος της Αττικής που βρισκόταν μακριά από το δικό τους σπίτι;
Πέρα από τις σπασμωδικές κινήσεις των εναέριων μέσων και των επίγειων δυνάμεων της πυροσβεστικής που αυτοσχεδίαζαν -ελλείψει κεντρικού συντονισμού- μόνο μια ομάδα εθελοντών όλων των ηλικιών -κυρίως νέων- πάλευε με κλαριά να σβήσει μικρές εστίες φωτιάς που έκαιγαν θάμνους και ήταν οι μοναδικές φωτιές, μέσα στα ανθρώπινα μέτρα, που μπορούσαν πρακτικά να αντιμετωπιστούν.

Ο ελληνικός λαός ανέδειξε την τελευταία δεκαετία στην εξουσία, πολιτικούς του «συρμού», πολιτικούς ανάξιους, που περιφέρουν την απαξία τους καμαρωτοί σε τελετές, εγκαίνια και κομματικές συγκεντρώσεις και απαιτούν το σεβασμό μόνο και μόνο γιατί έχουν την εξουσία να τον επιβάλουν. Ένας μικρός «ηγέτης», αφράτος και αεράτος μέσα στο κοστουμάκι του, θέλει να βαδίζει «ανδρικά» -λέμε τώρα- αλλά δεν τα καταφέρνει πάντα! Κάπου ο βηματισμός του ξεφεύγει προς τα δεξιά και τον επαναφέρει με μικρές διορθωτικές κινήσεις που γίνονται όμως με τόση καθυστέρηση ώστε διαλύουν κάθε ίχνος αρχοντιάς.

Δεν υπάρχουν άξιοι άνθρωποι να αναλάβουν την εξουσία; Δεν είμαι βέβαιος. Πάντως, όλοι οι υποψήφιοι αρχηγοί της κυβερνητικής παράταξης είναι καλύτεροι και από την άποψη των πολιτικών προσόντων αλλά και από την άποψη της προσωπικότητας από τον σημερινό πρόεδρο της κυβέρνησης. Αλλά, δυστυχώς, το μόνο που επαναλαμβάνεται στην ιστορία φαίνεται πως είναι τα λάθη των πολιτικών, αλλά και των ψηφοφόρων. Μεταφορά πολιτικού κύρους και μετάγγιση πυγμής δεν μπορεί να γίνει μεταξύ πολιτικών ακόμη και όταν είναι συγγενείς, όπως στην προκείμενη περίπτωση μεταξύ θείου και ανιψιού!

Έγραφε ο Α. Τερζάκης στο άρθρο του «Τα παιδιά με τα κλωνάρια»[1]:
«Πάει ο καιρός όπου ένα επιτήδειο μηδενικό απαιτούσε το σεβασμό, επειδή κατάφερε να σκαρφαλώσει σε μια καθέδρα. Όλο και περισσότερο, από δω κι εμπρός, ο διδάσκων θα κρίνεται, ο ηγέτης θα ελέγχεται, ο γονιός θα πρέπει να δείχνεται άξιος της αποστολής του. Η αντίληψη πως έτσι και κατόρθωσες να «φτάσεις» δεν έχεις πια για τίποτα να γνοιαστείς ανήκει στην ιστορία. Ανατέλλει μια εποχή όπου ο κάθε ενδιαφερόμενος θα ξέρει πως το δύσκολο δεν είναι ν’ ανέβεις, αλλά να σταθείς. Πως η πολιτεία σου και μόνη θα σε στηρίζει, όχι ο τίτλος».

Από την άλλη πλευρά, δεν πιστεύω πως τα παιδιά με τα κλαδιά που συμμετείχαν εθελοντικά στη δασοπυρόσβεση άφησαν τις καφετέριες -όπως ανέφεραν οι δημοσιογράφοι της τηλεόρασης- για να σώσουν το δάσος σε μια ξαφνική έκρηξη αυτοσεβασμού και αφύπνισης της περιβαλλοντολογικής συνείδησης, εκτός αν η φωτιά κατευθυνόταν προς την καφετέριά τους!

Όμως δεν είναι ώρα για πικρά αστεία.

Άλλη είναι η μερίδα των εθελοντών νέων που βοήθησαν ' είναι αυτοί που δεν φαίνονται, γιατί δεν προκαλούν και δεν προβάλλονται, αλλά συνηθίζουν να αγωνίζονται σιωπηλά, να ανασυνθέσουν τον κόσμο, πάνω σε μια νέα υγιή βάση.
Τους ευχαριστώ.

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Η φωτογραφία ανήκει στην Eurokinissi και προέρχεται από τη συγκέντρωση που πραγματοποιήθηκε στην Πλατεία Συντάγματος της Αθήνας στις 28 Αυγούστου 2009 και αναδημοσιεύεται από το http://www.in.gr/
[1] Τερζάκης, Α. (1963) Προσανατολισμός στον αιώνα (Δοκίμια). Οι Εκδόσεις των Φίλων, Αθήνα, σ. 157-161.

Οι "μέλισσες" και ο Κάλβος

2009-04-26T14:16:00.013+03:00

Η γνώμη ενός αναγνώστη για το μυθιστόρημα που έγραψε η Πόλυ Χατζημανωλάκη, με τίτλο: «Οι μέλισσες του Κάλβου τριγυρίζουν στα λιβάδια του Λινκολνσάϊρ», Εκδ. Ταξιδευτής, Αθήνα 2008.

Γεννήθηκα 90 χρόνια ακριβώς από την ημέρα όπου ο ποιητής είχε «μια μικρή διαφωνία με τη γυναίκα του», την 1η Νοεμβρίου 1959, επειδή αν και άρρωστος ήθελε να σηκωθεί από το κρεβάτι και να ψηφίσει. Η μητέρα μου που βρίσκεται στην ίδια ηλικία θέλει να πάει να ψηφίσει στις επόμενες Ευρωεκλογές του Ιουνίου του 2009 και όχι μόνο. Αλλά ας ασχοληθούμε με τον «δικό μου» Κάλβο με την έννοια του τρόπου που αντιλαμβάνομαι τη φυσική, πολιτική και ποιητική του παρουσία.
Οι σκέψεις, οι ανησυχίες και οι γόνιμες πνευματικές αναζητήσεις - οι μέλισσες - του Κάλβου έχουν ανάγκη από ένα αντίστοιχο - όσο μπορεί να υπάρξει αντιστοιχία - παράδειγμα σύγχρονης ζωής - μια μελέτη περίπτωσης (case study) ή καταγραφή μιας ιστορίας ζωής– ώστε να γίνουν αρχικά αναγνώσιμες, ύστερα προσεγγίσιμες και τέλος οικείες στον σημερινό αναγνώστη-ερευνητή-βιβλιόφιλο. Αυτή τη σύνδεση θεωρώ πως επιχείρησε και κατάφερε να δημιουργήσει η συγγραφική αυτή προσπάθεια της Π. Χατζημανωλάκη με έναν ανάλαφρο, όσο και στέρεο τρόπο που μου θυμίζει τις σχοινένιες γέφυρες που συνδέουν τις όχθες ποταμών μέσα στην τροπική ζούγκλα των πόλεων.
Αντιλαμβάνομαι τις δύο κύριες φιγούρες τον Πέτρο Ασλάνογλου και τον Ιάκωβο Λογιάδη του μυθιστορήματος σε εναλλακτικούς ρόλους:
Παιδιού/εφήβου – ώριμου ενήλικα με στοιχεία παιδικότητας,
Μαθητή και δασκάλου,
Μοναχικού και κοινωνικοποιημένου,
Αναγνώστη και λογοτέχνη,
και ως «μετεμψυχώσεις»
του Κάλβου (σε νεαρή ηλικία) – και του ηλικιωμένου Κάλβου,
γιατί ο Κάλβος δεν ήταν ένα μόνο πρόσωπο και δεν μπορεί να αποδοθεί μέσα από μια μόνο κοινωνική ή πολιτισμική εκδοχή.
Καθώς διαβάζω το βιβλίο της κυρίας Χατζημανωλάκη, διαπιστώνω έναν παραλληλισμό ανάμεσα στη ζωή της μέλισσας ως "υπόδειγμα αυστηρότητας και αγνότητας...." και της ζωής του Κάλβου. Σε άλλο σημείο ο αναγνώστης καλείται να μην βλέπει "παρά την αγνή μορφή που οραματίζεται ελευθερία". Λάθη στη γλώσσα, και αρχαϊκοί τύποι μας μεταφέρουν την αγωνία του ποιητή, να δώσει διέξοδο σε κρυφά νοήματα και σημασίες. Ο Κάλβος οραματιζόταν την αναγέννηση της ελληνικής λογοτεχνίας και πίστευε ότι «η απόσταση που χωρίζει τα νέα ελληνικά από τα αρχαία» δεν είναι αγεφύρωτη και γι’ αυτό πρέπει να διανυθεί από τους εκπαιδευτικούς και τους λογοτέχνες, αξιοποιώντας στη νεοελληνική έκφραση αρχαίες λέξεις με τον τρόπο που «έκτιζαν και οι Έλληνες τις εκκλησιές τους χρησιμοποιώντας που και που ένα κιονόκρανο από ένα ναό του Απόλλωνα».
Αλλά γιατί ο Κάλβος, σύμφωνα με όλους τους μελετητές του έργου του, ήταν «δύστροπος, ιδιότροπος και αντικοινωνικός;». Όπως γράφει η Έλλη Αλεξίου: «Στα μικρά του χρόνια του έλειψε η σπιτική διαβίωση» και φαίνεται πως «θα μεγάλωσε μέσα σε οράματα μοναξιάς και αφροντισιάς». Διάβασα, επίσης, τις απόψεις άλλων μελετητών για τη μορφή και τη συμπεριφορά του Κάλβου ' τις καταλαβαίνω όλες, δεν υιοθετώ απόλυτα καμία, παρότι είμαι πλησιέστερα στην προσέγγιση του Καψάσκη.
Έχω την έντονη διάθεση να παρακαλέσω τους μελλοντικούς ερευνητές να τον αφήσουν στην ησυχία του εκεί που βρίσκεται ' μια τέτοια γοητευτική διαφορετικότητα που υλοποίησε η προσωπικότητα του ποιητή, είναι το γέννημα μιας βαθιάς πνευματικής καλλιέργειας και ενός απόδημου αναχωρητισμού που εκδηλώθηκε σε ένα εναλλασσόμενο πολιτικό, κοινωνικό και πολιτισμικό ευρωπαϊκό περιβάλλον όπου περιπλανήθηκε ο Ανδρέας Κάλβος στη διάρκεια της ζωής του. Θα ανησυχούσα αν κάποιοι μελετητές του έργου του τον έβλεπαν ως έναν απόγονο των τροβαδούρων της Ευρώπης του Μεσαίωνα, όπου ως κοσμοπολίτης περιηγητής περιδιάβηκε πολλές χώρες τις Ευρώπης, έζησε έντονα τον έρωτα, τη δόξα, τη ζωή και πέθανε νέος ή / και «πλήρης ημερών» και κενός πνεύματος σαν Έλληνας αποξενωμένος από την αρχαία πολιτισμική παράδοση.
Γιώργος Δημητρίου Χ.

Το ιστολόγιο της Π. Χατζημανωλάκη βρίσκεται στη διεύθυνση: http://waxtablets.blogspot.com/

Ένας Ευρωπαίος πολιτισμικός πρόσφυγας

2009-04-20T00:33:00.005+03:00

«Όπως όλοι οι Ευρωπαίοι μεγάλωσα κι εγώ με την διδασκαλία ότι ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός γεννήθηκε στην Ελλάδα, ότι εμείς, οι πολιτισμένοι του κόσμου είμαστε οι απόγονοι όλων αυτών των θαυμάσιων ανθρώπων όπως ο Περικλής, ο Σωκράτης, ο Πλάτων, ο Φειδίας και χίλιοι δυο άλλοι. Και μάθαμε να λέμε «Δημοκρατία» και «πολιτική» και «οικονομία» και «θέατρο» και «ποίηση» και χίλιες δυο άλλες Ελληνικές λέξεις, και ποτέ δάσκαλος δεν μας είπε ότι είναι περίεργο πώς οι πολιτισμένοι λαοί, όπως οι Γερμανοί και οι Γάλλοι, δεν βρήκαν στις τόσο πλούσιες γλώσσες τους λέξεις για να εκφράσουν τις πιο βασικές δημιουργίες του ανθρώπινου πνεύματος: είμαστε οι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων και τέρμα. Και δεν βρέθηκε δάσκαλος που να μας πει ότι μολονότι εμείς είμαστε οι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων, υπάρχουν κάποιοι φτωχοί συγγενείς που λέγονται Έλληνες και ίσως νάναι και αυτοί απόγονοι των «δικών» μας αρχαίων προγόνων.
»Έτσι μεγάλωσα. Ύστερα, πριν δεκαπέντε χρόνια, αποφάσισα να κάνω και εγώ ένα ταξίδι – προσκύνημα – στην πατρίδα του πολιτισμού «μου». Και ξεκίνησα για την Ελλάδα.
»Ήταν, όπως είπα, πριν δεκαπέντε χρόνια: ένα ωραίο πρωί του Ιουνίου, ξεμπαρκάρισα στην Ηγουμενίτσα, αρχή του προσκυνήματος.
»Με εντυπωσίασε το τοπίο, τρελλάθηκα με τα βουνά της Ηπείρου, με τα Γιάννενα, έμεινα με ανοιχτό στόμα στη Δωδώνη και νόμισα ότι άρχιζα να νοιώθω την Ελλάδα. Αλλά πριν φθάσω στην Πελοπόννησο και στην Αττική ξέχασα τοπία και αρχαιότητες, γιατί στο Αγρίνιο έπαθα το πρώτο «κοινωνιολογικό σοκ»:
» Ήταν απογευματάκι όταν έφτασα στην πλατεία του Αγρινίου, μόλις είχε τελειώσει η «σιέστα», ήδη ανοίγανε τα καφενεία και αποφάσισα να πιω ένα καφέ. Σταμάτησα το αυτοκίνητο και βγήκα, κάθισα σε ένα τραπέζι και παράγγειλα. Αυτή τη στιγμή σηκώνεται από ένα άλλο τραπέζι ο μοναδικός άλλος πελάτης και έρχεται κοντά μου, κάθεται στο τραπέζι μου και αρχίζει να μου μιλάει. Δεν ήξερα τότε ακόμα ελληνικά και με το λεξικό που είχα στην τσέπη μου και με μερικές αγγλικές λέξεις που ήξερε ο συνομιλητής μου, σιγά-σιγά κατάλαβα τι θέλει ο άνθρωπος. Ήθελε να με γνωρίσει. Με ρώτησε από πού είμαι, τι δουλειά κάνω, αν είμαι παντρεμένος, αν ζουν οι γονείς μου και άλλα. Μου είπε ότι ο ίδιος είναι καπνεργάτης. Και τότε έπαθα το σοκ: Πώς γινόταν αυτό; Πώς είναι δυνατόν ένας εργάτης να μιλάει ελεύθερα με έναν αντιπρόσωπο της αστικής τάξης; Πώς μπορεί να ενδιαφέρεται χωρίς συμφέρον – γιατί ήξερε και αυτός, όπως εγώ, ότι ποτέ στη ζωή μας δεν θα ξαναϊδωθούμε – για κάποιον που θα έπρεπε ή να μισεί ή να φοβάται ή, τουλάχιστον, να νοιώθει απέναντί του ένα τέτοιο σύμπλεγμα κατωτερότητας, που να μην του έρθει ποτέ η επιθυμία να του μιλήσει. Γιατί σε μας, στις ευρωπαϊκές χώρες, αυτές είναι οι σχέσεις μεταξύ των τάξεων…»
Αυτό το κοινωνιολογικό και πολιτισμικό σοκ ήταν η αφορμή για να παραμείνει τελικά μόνιμα στην Ελλάδα ο Αυστριακός Λαυρέντιος Γκέμερεϋ. Το απόσπασμα που παραθέτουμε ανήκει στην εισαγωγή του αξιοσημείωτου βιβλίου του «Η δύση της Δύσης. Η απομυθοποίηση της Ευρώπης και ο Ελληνισμός», που κυκλοφόρησε το 1977 και βρίσκεται ακόμη στα βιβλιοπωλεία. Στο βιβλίο αυτό ο Λαυρέντιος Γκέμερεϋ επιχειρεί να αναλύσει τον ζώντα ελληνικό πολιτισμό σε αντιπαράθεση προς τον αστικό και ορθολογικό πολιτισμό της Δύσης. Φθάνοντας στην Ελλάδα ο ίδιος, –διευθυντής τότε του «Διεθνούς Πολιτιστικού Κέντρου» της Βιέννης με σπουδές Θεολογίας, Φιλοσοφίας και Κοινωνιολογίας, αλλά και ιερέας του Ρωμαιοκαθολικού δόγματος–, άρχισε να μελετά την ελληνική πραγματικότητα για να διαμορφώσει μια πολιτισμική και ιστορική εικόνα ολότελα διαφορετική από κείνη που του είχαν μεταδώσει οι σπουδές του.
Εντυπωσιάζεται με τη διαπίστωση ότι οι Έλληνες δεν παραδέχονται ταξικές διακρίσεις και γοητεύεται από τις ιδιορρυθμίες της ελληνικής νοοτροπίας: τον αυθορμητισμό, τη μόνιμη τάση προς το στιγμιαίο, την περιφρόνηση και απόρριψη κάθε οργανωμένης καταπίεσης, την έλλειψη κάθε συστήματος, δηλαδή μ’ αυτό που, με κάποια περιφρόνηση, ονομάζεται «Ρωμηοσύνη». Τον συγκλονίζει η διαπίστωση ότι στην Ελλάδα δεν λειτουργεί κανένα σύστημα, όχι γιατί ο Έλληνας είναι υποανάπτυκτος όπως διατείνονται οι Ευρωπαίοι, αλλά γιατί ο Έλληνας αφήνει πάντα περιθώρια για το απρόβλεπτο και αποδέχεται το ανορθολογικό. Διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι η «ελληνική ανθρωπιά» δεν είναι ηθική στάση επιβεβλημένη από κυριαρχικές μορφές, αλλά μια αναρχική διακύμανση ανάμεσα στα ατομικά και στα κοινωνικά συμφέροντα. Αποκτά πλέον τη βεβαιότητα ότι στην Ελλάδα βρήκε την παρουσία του αυτόνομου υποκειμένου, το οποίο στη Δύση δεν είναι εφικτό, παρά μόνο σαν αντικείμενο. Θέλει με το βιβλίο του να βοηθήσει τους Έλληνες να δουν τον, εξιδανικευμένο γι’ αυτούς, ευρωπαϊκό πολιτισμό με πιο κριτικό μάτι και εύχεται να γλυτώσουν οι Έλληνες από τον εξευρωπαϊσμό, που τόσο επιθυμούν.
Ο Λαυρέντιος Γκέμερεϋ που είχε γεννηθεί το 1931 στο Γκρατς της Αυστρίας πέθανε πριν λίγα χρόνια στην Αθήνα. Κατά την διάρκεια της παραμονής του στην Ελλάδα δήλωνε, κατά την δική του έκφραση, «πολιτισμικός πρόσφυγας».

Δημήτρης Μαυρίδης

Αναδημοσιεύεται από τον τόπο: http://www.antibaro.gr/articles/identity/0409-mauridhs-prosfugas.html
Δευτέρα, 13 Απριλίου 2009

Το περιεχόμενο της εικόνας

2009-04-13T21:16:00.007+03:00

Η εποχή μας λέγεται συχνά «εποχή της ταχείας πληροφόρησης» ή, με μια διάθεση υποβάθμισης της ποιότητας ζωής: «εποχή της εικόνας». Όμως, πάντα αδυνατούσα να κατανοήσω ποια κακή πρόθεση μπορούμε να προσάψουμε σε μια εικόνα καθαυτή ' ίσως, μόνο το γεγονός πως μπορεί να είναι άσχημη ή και αποκρουστική. Προσωπικά, με ενοχλεί η εικόνα που μιμείται με πρόχειρο αλλά και με εξεζητημένο τρόπο μια άλλη εικόνα και επαναλαμβάνει ένα πρότυπο τέχνης και τεχνικής παγιωμένο, κοινά αποδεκτό ' σε τέτοιο βαθμό που να καταλήγει να γίνεται καθολικά βαρετό.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα επαναλαμβανόμενης τεχνοτροπίας ανά τους αιώνες είναι η βυζαντινή αγιογραφία. Η επαναλαμβανόμενη θεματική ιερών επεισοδίων της Βίβλου, οι αυστηρές έως βλοσυρές μορφές από τις οποίες έχει αφαιρεθεί επιμελώς κάθε ανθρώπινο στοιχείο που χαρακτηρίζει τις μορφές των καθημερινών ανθρώπων, παρουσιάζονται σαν να απεικονίζουν ανθρώπινες μορφές που δεν περπάτησαν ποτέ στη γη ανάμεσά μας και επομένως δεν μας συνδέει τίποτε άμεσα με αυτές. Η θρησκοληψία και ο θεοκρατισμός του Βυζαντίου, προβάλλεται μέσα από τις αναπαραστάσεις της τυπικής βυζαντινής αγιογραφίας που κοσμούν τους τοίχους των περισσότερων σύγχρονων ναών της Ελλάδας, ενώ απουσιάζουν εντελώς οι καλλιτεχνικές προτάσεις άλλων ορθόδοξων χριστιανικών Εκκλησιών όπως χωρών της ανατολικής Ευρώπης, της Αφρικής ή της Αμερικής. Η πλειοψηφία των αγιογράφων χρησιμοποιώντας τα ίδια χρώματα αλλά και πολύτιμα μέταλλα επιχειρούν να αποδώσουν την έννοια του απόμακρου και του εξωπραγματικού στις μορφές επειδή φαίνεται να θεωρούν πως το οικείο άγιο πρόσωπο και θέμα δεν αποκομίζει τον σεβασμό του χριστιανού.
Η απουσία των νέων ανθρώπων από την Εκκλησία, στις ημέρες μας, έχει θορυβήσει τους υπεύθυνους όχι ως καίριο γεγονός της απόρριψης των ηθικών και πολιτισμικών προτύπων που προβάλλονται από την κοινωνία αλλά ως απώλεια εσόδων. Σε αυτή την περίπτωση, ακόμη και ως πολιτιστική επιχείρηση αν δούμε τη διαχείριση του χώρου των εκκλησιών στην Ελλάδα, το «θρησκευτικό προϊόν» οφείλει να γίνει περισσότερο ελκυστικό αν επιθυμούμε να ενισχυθεί από τους νέους ανθρώπους. Η Εκκλησία σήμερα για τη μεγάλη πλειοψηφία των νέων ανθρώπων δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας χώρος όπου πραγματοποιούνται ορισμένες τελετές (γάμοι, βαπτίσεις κλπ), ακούγονται ψαλμωδίες σε μια ακατανόητη γλώσσα περασμένης εποχής, ενώ στους τοίχους αναπαριστάνονται ασκητικές μορφές που μοιάζουν με ανθρώπινες -χωρίς να είναι- απουσιάζει η μουσική και κυριαρχεί η αίσθηση πως ο ναός δεν είναι τίποτε άλλο από ένα εκκλησιαστικό μουσείο.
Ορισμένοι -ελάχιστοι- εμπνευσμένοι καλλιτέχνες όπως ο Τίνα Μάσχα, τηρώντας με προσοχή τις ισορροπίες ανάμεσα στα χαρακτηριστικά των Αγίων προσώπων της βυζαντινής αλλά και της δυτικής τέχνης, την ανατολική τεχνοτροπία της Ινδίας και της Κίνας αλλά και ίχνη της χρωματικής της αφρικανικής τέχνης, απελευθερώνει τα Άγια πρόσωπα από την τυπική βυζαντινή τεχνοτροπία και δίνοντάς τους μια πειστική απεικόνιση της πραγματικής -ανθρώπινης- όψης τους, επιτρέπει στις μορφές, όπως κινούνται μέσα σε άπλετο φως, να πλησιάσουν τον παρατηρητή ως γνωστά πρόσωπα που επιδιώκουν την προσέγγιση με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Η αίσθηση του εξωπραγματικού και η πνευματική ενέργεια υποβάλλονται μέσα από το εκθαμβωτικό φως και τους πορφυρούς τόνους ' ο θεατής ελκύεται από την έκφραση των συναισθημάτων των αγίων προσώπων, που έρχονται προς το μέρος του με φιλική διάθεση και την τάση να ενισχύσουν την πίστη του ' όχι ως διώκτες της αμαρτίας ή ως αυτόκλητοι τιμωροί.
Η πρώτη επαφή με το έργο της Τίνας Μάσχα αφήνει τον θεατή έκθαμβο και αμέσως μετά, γαλήνιο, επειδή βρίσκει στον κάθε πίνακα εικόνες από όνειρα γνώριμα που ποτέ δεν είχε τολμήσει να φαντασθεί πως μπορούσαν να αποτυπωθούν με τέτοια φυσικότητα αλλά και τέτοια δύναμη πάνω στον καμβά. Η απελευθερωμένη από κάθε έννοια μίμησης ζωγραφική δημιουργία της Τίνας Μάσχα και η παρουσίαση ενός θρησκευτικού κοσμοπολιτισμού στο έργο της ενισχύει, κατά τη γνώμη μου, ουσιαστικά, μια έννοια πνευματικής ανανέωσης, που αφορά κυρίως το περιεχόμενο των εικόνων, σήμερα αλλά και αύριο.

Ολοκληρώθηκε η έκθεση ζωγραφικής αγιογραφίας της Τίνας Μάσχα ' η έκθεση πλαισιώθηκε από εκκλησιαστικά αντικείμενα και χριστιανικά σύμβολα από την προσωπική Συλλογή της Γκαλερί Κουρντ - Κασσιανής 2 και Φαναριωτών (πάροδος Ιπποκράτους) - 114 71, Τel. +30 210 6426573, Fax +30 210 6426518, info@gallerykourd.gr και http://www.gallerykourd.gr/

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Απρίλιος 2009

Από τον φορντισμό στον μεταφορντισμό

2009-03-13T02:28:00.009+02:00

ΕΑΠ - Γιώργος Δημητρίου Χ. Αθήνα 13/5/2007

Η εργασία αυτή αποτελείται από δύο μέρη. Αρχικός σκοπός της εργασίας είναι να εξετάσει την έννοια του «φορντισμού» και του «μεταφορντισμού»[1] γενικά και να εκθέσει ορισμένες βασικές θέσεις και απόψεις στοχαστών που επιχειρούν να δείξουν σε γενικές γραμμές τα σημεία συνέχειας στα οποία συναντώνται και τα σημεία τομής στα οποία διαφοροποιούνται οι ανωτέρω έννοιες. Στη συνέχεια, θα επιχειρηθεί μια παράλληλη εξέταση των επιμέρους χαρακτηριστικών και μια σύγκριση των γνωρισμάτων του φορντισμού, του νεοφορντισμού και του μεταφορντισμού. Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρείται πως ο μεταφορντισμός αποτελεί την πλέον αξιόπιστη πρόταση οικονομικής ανάπτυξης και εργασιακής απασχόλησης στην εποχή μας.
Κατ’ αρχάς, ο Μπελ προτείνει το μοντέλο των «σταδίων ανάπτυξης» της κοινωνίας στο οποίο διακρίνει τρεις φάσεις της οικονομικής προόδου: την προβιομηχανική (λ.χ. γεωργία), τη βιομηχανική (λ.χ. μεταποίηση) και τη μεταβιομηχανική (λ.χ. παροχή υπηρεσιών), η οποία σκόπευε διαρκώς στην κατάκτηση νέων ευέλικτων μορφών παραγωγής.[2]
Όπως γράφει ο Giddens: «Απασχόληση ή δουλειά είναι η εργασία που παρέχεται ως αντάλλαγμα για ένα κανονικό ημερομίσθιο ή μισθό. Η εργασία είναι σε όλους τους πολιτισμούς η βάση του οικονομικού συστήματος, ή η οικονομία, η οποία αποτελείται από εκείνους τους θεσμούς που προνοούν για την παραγωγή και διανομή αγαθών και υπηρεσιών». [3] «Ένα από τα πλέον διακριτά χαρακτηριστικά του οικονομικού συστήματος των μοντέρνων κοινωνιών είναι η ανάπτυξη ενός εξαιρετικά σύνθετου και διαφορετικού καταμερισμού της εργασίας. Με άλλα λόγια, η εργασία είναι χωρισμένη σε ένα πελώριο αριθμό διαφορετικών επαγγελμάτων, στα οποία οι άνθρωποι ειδικεύονται».[4]
Όμως ενώ στις «παραδοσιακές κοινωνίες» οι άνθρωποι «ήταν οικονομικά αυτάρκεις» καθώς μπορούσαν να ικανοποιήσουν μόνοι τις ανάγκες τους, στις «μοντέρνες κοινωνίες» παρουσιάζεται μια «τεράστια εξάπλωση της οικονομικής εξάρτησης».[5]
Έτσι, παρουσιάστηκε η ανάγκη να χωριστεί η βιομηχανική οικονομία σε τρεις τομείς: στον «πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή τομέα». «Ο πρωτογενής τομέας της οικονομίας περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη «γεωργία, τα ορυχεία, την υλοτομία και την αλιεία. Στις πρώτες φάσεις της βιομηχανικής ανάπτυξης, οι περισσότεροι εργάτες βρίσκονται στον πρωτογενή τομέα». [6] Στη συνέχεια, η αυξημένη χρήση των μηχανών στα νεόκτιστα εργοστάσια οδηγεί πολλούς εργάτες στο δευτερογενή τομέα που ασχολείται με τη μετατροπή των πρώτων υλών σε «τυποποιημένα αγαθά», ενώ ο τριτογενής τομέας αναφέρεται κυρίως στην παροχή υπηρεσιών.[7]
Όπως υποστηρίζουν οι περισσότεροι μελετητές της οικονομικής και κοινωνικής ιστορίας της Δύσης κατά τον 20ό αιώνα και ιδιαίτερα κατά το δεύτερο μισό του, η οικονομική ανάπτυξη και η εργασιακή απασχόληση βασίστηκαν σε φαινόμενα όπως αυτά του φορντισμού, του τεϊλορισμού και του τογιοταϊσμού.
Σύμφωνα με τον Giddens, «φορντισμός είναι ο όρος» που προέρχεται από το επώνυμο του εμπνευστή του, Χένρυ Φορντ (1913) και «χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει το σύστημα της μαζικής παραγωγής που συνδέεται με την καλλιέργεια των μαζικών αγορών που αυτός δημιούργησε».[8] Παράλληλα, ο Αμερικανός Φρέντερικ Τέιλορ, εισήγαγε τον τειλορισμό: «μια προσέγγιση σε αυτό που ονόμασε επιστημονική διαχείριση και εμπλέκεται στη λεπτομερή μελέτη των βιομηχανικών διαδικασιών [εργασιών], ώστε να τις κατατμήσει σε απλές λειτουργίες που θα μπορούσαν να είναι χρονομετρημένες και οργανωμένες με απόλυτη ακρίβεια».[9] Ακόλουθα, ο Ιάπωνας Τογιόντα διαμόρφωσε τον λεγόμενο τογιοταϊσμό, δηλαδή ένα ανώτερο μοντέλο ανάπτυξης της παραγωγής το οποίο, κυρίως στα αρχικά του στάδια, εκτός από την «απόλυτη εμμονή στην εργασία και τις ατελείωτες ώρες που απαιτούσε», προέβλεπε πως το προσωπικό μέσα στις «εγκαταστάσεις της εταιρείας» θα «διοικούνταν όπως μια στρατιωτική μονάδα», υποφέροντας, κάτω από «χαμηλά επίπεδα υγιεινής» και «καταπιεστικές συνθήκες εργασίας».[10] Δηλαδή, ουσιαστικά ο φορντισμός επεκτείνει τον βιομηχανισμό στα εργοστάσια και τις επιχειρήσεις και οργανώνει με ορθολογικό τρόπο τις εργασιακές δραστηριότητες με τη συμβολή του τεϊλορισμού, ώστε να ικανοποιήσει την διαρκώς αυξανόμενη καταναλωτική ζήτηση.
Ως «βιομηχανισμός»[11] ή αλλιώς «βιομηχανοποίηση» ορίζεται «η συστηματική επιδίωξη αναπτύξεως της βιομηχανίας μιας χώρας», δηλαδή «η μετατροπή» της χώρας «από γεωργική σε βιομηχανική», η «μετατροπή της βιοτεχνίας σε βιομηχανία», «η εκμετάλλευση της πρώτης ύλης με βιομηχανικά μέσα», «η μαζική» παραγωγή τυποποιημένων «κοινωνικών και πνευματικών αγαθών» με αποτέλεσμα την απόδοση τεράστιων κερδών που μεγιστοποιούνται με την «εισβολή της τεχνολογίας» και την αύξηση της κατανάλωσης στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου.
Ως κατανάλωση[12] από τον άνθρωπο, ορίζεται «η απορρόφηση (αγαθού, προϊόντος, υπηρεσίας κ.λπ.) για την κάλυψη αναγκών» όπως αυτές της διατροφής, της ένδυσης, της υπόδυσης, της στέγασης, της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης κ.λπ.
Επίσης, ως μεταβιομηχανισμός[13] θεωρείται «η εποχή που ακολουθεί την υψηλής κλίμακας βιομηχανοποίηση (βιομηχανική εποχή), όπως θα εξεταστεί παρακάτω, ενώ, ως παγκοσμιοποίηση[14] ορίζεται «η δημιουργία μιας παγκόσμιας οικονομικής ζώνης, μιας παγκόσμιας αγοράς, όπου τα προϊόντα θα κινούνται ελεύθερα. η μετατροπή της οικουμένης σε μια ενιαία οικονομική, πολιτική και πολιτιστική επικράτεια».
Κατά συνέπεια, «ο φορντισμός είναι μια βιομηχανική εποχή» η οποία χαρακτηρίζεται από νέα «συστήματα παραγωγής» που εγκαινίασε «ο Χένρι Φορντ» και «στηρίζονταν σε τέσσερις» βασικές «αρχές»: α) τυποποίηση των προϊόντων με τον ίδιο τρόπο στη γραμμή συναρμολόγησης, β) μηχανοποίηση ορισμένων καθηκόντων εργασίας των εργαζόμενων ώστε να εξυπηρετούν ένα συγκεκριμένο σκοπό παραγωγής ενός προϊόντος, γ) ανασχεδιασμός όσων καθηκόντων εργασίας των ανθρώπων δεν μπορούσαν να μηχανοποιηθούν μέσα από την «επιστημονική διαχείριση (τεϊλορισμός), και δ) «η γραμμή ροής» που επέτρεψε στους εργάτες να μην χάνουν χρόνο στις μετακινήσεις προς το προϊόν, αφού τώρα αυτό «περνούσε μπροστά» τους.[15]
Παράλληλα, όμως, ο φορντισμός επέβαλε την γραφειοκρατική δομή της εργασίας που υπηρετούσε την κεντρική διαχείριση και την ιεραρχία και βασιζόταν στην στελέχωση των εργοστασίων από ημι-ειδικευμένο εργατικό προσωπικό.[16] Με την προσθήκη νέων μηχανών στα εργοστάσια, το ανδρικό προσωπικό πλήρους απασχόλησης άρχισε να αντικαθίσταται σταδιακά από γυναικείο προσωπικό μερικής απασχόλησης με σκοπό την κερδοφορία.[17]
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το φορντικό μοντέλο παραγωγής που αρχικά εφαρμόστηκε στην αυτοκινητοβιομηχανία του Φορντ, έφερε μια επανάσταση σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων κατά τον 20ό αιώνα, από την τυποποίηση των τροφίμων έως ακόμα και την παραγωγή πλοίων, καθώς το υψηλό κόστος λειτουργίας των μηχανημάτων εξειδικευμένης χρήσης υπερκαλυπτόταν σε πολλαπλάσιο βαθμό από τη μαζική κατανάλωση που εξασφάλιζαν οι «προστατευόμενες εθνικές αγορές».[18]
Άλλωστε, αυτό σχετίζεται με το γεγονός ότι ο τεϊλορισμός με τον απόλυτο και λεπτομερειακό καταμερισμό των εργασιακών δραστηριοτήτων είχε δημιουργήσει εκείνη την εποχή έναν υψηλόμισθο απρόσωπο εργάτη απογυμνωμένο από κάθε εργασιακή δεξιότητα, ακόμη και από την ίδια την ανθρώπινη υπόστασή του, με τέτοιο τρόπο ώστε να διαχωρίζει την πνευματική από τη χειρωνακτική εργασία.
Μια από τις πλέον άμεσες συνέπειες αυτών των πρακτικών του τεϊλορισμού ήταν να συγκροτηθεί ένα σύστημα από βιομηχανικά εργατικά συνδικάτα που μέσα από απεργίες και συγκρούσεις, διεκδικούσε μέσω διαπραγματεύσεων την αξιολόγηση των μισθολογικών επιπέδων των εργαζόμενων με βάση ανθρώπινα κριτήρια (περισσότερη ειδίκευση, ανάπτυξη πρωτοβουλιών) σε ολόκληρο το εύρος των οικονομικών και εργασιακών δραστηριοτήτων από τον πρωτογενή έως και τον τριτογενή τομέα.
Εφόσον το φορντικό μοντέλο συνέχισε να λειτουργεί ακολουθώντας τις πρακτικές του τεϊλορισμού, οι εργατικές αντιδράσεις εντάθηκαν, με αποτέλεσμα την αποσταθεροποίηση της ζήτησης, τη μείωση της παραγωγικότητας, την «πτώση των κερδών» και την ακόλουθη «μείωση των επενδύσεων» στη βιομηχανία, στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Η απάντηση του φορντισμού σε αυτή την κρίση περιελάμβανε την «κατευθυνόμενη αύξηση της ζήτησης», τη συγκράτηση της κρατικής «εισοδηματικής πολιτικής» και την ανάπτυξη της δυνατότητας «πρόβλεψης της ζήτησης» μέσα από την εξειδίκευση των αγορών.[19] Η εξειδίκευση των αγορών, γίνεται από τους ερευνητές της αγοράς με καταμερισμό του αγοραστικού κοινού σε κατηγορίες ανάλογα με την ηλικία, το εισόδημα, το επάγγελμα, το είδος της κατοικίας, την εντοπιότητα και στηρίζεται στην παραγωγή καινοτομιών στην οργάνωση της ευέλικτης μεταποίησης προϊόντων που σε σημαντικό βαθμό διαμορφώνουν τον σύγχρονο τρόπο ζωής.[20]
Ο μεταφορντισμός αντιπροσωπεύει ουσιαστικά την μετεξέλιξη του φορντισμού σε ένα αναβαθμισμένο σε σχέση με το παρελθόν τρόπο οργάνωσης της παραγωγής. Έτσι, ένα από τα κοινά γνωρίσματα του νεοφορντισμού και του μεταφορντισμού είναι ο συσχετισμός από τους νεοφορντιστές των νέων τεχνολογιών «με την εργασιακή αποειδίκευση» και την ταυτόχρονη αύξηση της συγκεντρωτικής διαχείρισης, ενώ οι μεταφορντιστές θεωρούν τις νέες τεχνολογίες ως μηχανισμό ανάπτυξης νέων δεξιοτήτων σε ένα εργατικό δυναμικό που μπορεί με αυτό τον τρόπο να εξελιχθεί σε πολυ-ειδικευμένο.[21]
Σχετικά με την κατανάλωση, ο Μάρεϋ τη συνδέει με τις «αλλαγές στον τρόπο που παράγονται αγαθά και υπηρεσίες εφόσον έχουν αμβλυνθεί τα παλαιότερα εθνικά ή τοπικά οικονομικά κριτήρια της κατανάλωσης με νέες πολυ-πολιτισμικές και πλουραλιστικές αντιλήψεις σε όλες τις χώρες της Δύσης.
Συνεπώς, οι νεοφορντιστές και οι μεταφορντιστές φαίνεται να συμφωνούν ότι οι ταξικές σχέσεις που διαμορφώνουν την ισορροπία μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης, επιταχύνουν σήμερα τους ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομικής ζωής στα καθεστώτα συσσώρευσης. Με τον τρόπο αυτό, η «γνώση» και η «πληροφορία» που ανταλλάσσουν μεταξύ τους οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτικές αγορές «συντονίζουν αποτελεσματικότερα την παγκόσμια ζήτηση» και επηρεάζουν άμεσα το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.[22]
Είναι κοινή διαπίστωση πως ο νεοφορντισμός αποτελεί τη φυσική εξέλιξη του φορντισμού, ενώ ο μεταφορντισμός σηματοδοτεί την έναρξη της εποχής της πληροφορίας και της εντατικής εργασίας με σκοπό την κερδοφορία, ως απάντηση στην οικονομική κρίση που πλήττει έως τώρα τις οικονομικά ισχυρές χώρες της Δύσης.
Χαρακτηριστικό οικονομικό και εργασιακό φαινόμενο της εποχής του μεταφορντισμού είναι ο τογιοταϊσμός. Όπως ο Φορντ λέγεται ότι εμπνεύσθηκε το σύστημα παραγωγής που πήρε το όνομά του από τα «σφαγεία» ζώων στο Σικάγο,[23] έτσι στη συνέχεια και ο Τογιόντα, εμπνεύσθηκε το μοντέλο παραγωγής του τογιοταϊσμού από τον τρόπο λειτουργίας ενός αμερικανικού πολυκαταστήματος. Δηλαδή ο Τογιόντα «εφάρμοσε» στην ομώνυμη αυτοκινητοβιομηχανία του το λεγόμενο «σύστημα άμεσης ανταπόκρισης» μεταξύ των ανταλλακτικών και της γραμμής συναρμολόγησης, παράγοντάς τα αυθημερόν και τοποθετώντας τα δίπλα σε αυτή.[24] Με την σχεδίαση αυτή ο Τογιόντα κατάφερε να περιορίσει στο ελάχιστο δυνατό τον αριθμό των ανταλλακτικών και των λειτουργιών, ενώ ταυτόχρονα ανέπτυξε ένα σύστημα αυτοματοποίησης και ελέγχων ποιότητας των προϊόντων που ελεγχόταν από ηλεκτρονικούς υπολογιστές.
Είναι, λοιπόν, σαφές ότι ο Τογιόντα κατάφερε να ξεπεράσει τις δυσλειτουργίες του τεϊλορισμού με την εισαγωγή νέων μεθόδων ελέγχου και οργάνωσης της εργασίας. Συγκεκριμένα, ο τογιοταϊσμός, σε απάντηση της απόλυτης και μονομερούς εξειδίκευσης των εργατών του φορντισμού και του τεϊλορισμού, δημιούργησε τον θεσμό του πολυειδικευμένου εργάτη, ο οποίος πέρα από τη «μεταποίηση» είχε επίσης τη δυνατότητα να εργάζεται για τη συντήρηση και τη βελτίωση των προϊόντων. αρμοδιότητες που ο φορντισμός ανέθετε στην κεντρική διαχείριση. Έτσι, στο μεταφορντισμό ο εργάτης καλείται να εργαστεί πλάι στις μηχανές και όχι στη θέση των μηχανών, όπως συνέβαινε με τον φορντισμό.[25] Επίσης, αυτό το ιαπωνικό σύστημα παραγωγής προέβλεπε την εξασφάλιση «εφ’ όρου ζωής» εργασίας, πρόνοιας και ασφάλειας στους εργαζόμενους και τους επιχειρηματίες. Ήταν λοιπόν αναμενόμενο να μην υπάρχει αντικείμενο διεκδίκησης από την πλευρά των εργοστασιακών εργατικών συνδικάτων προς το μέρος των εργοδοτών ήδη από το 1950.[26] Αναπτύχθηκε δηλαδή, στον τογιοταϊσμό, ένα σύστημα υψηλής εμπιστοσύνης μεταξύ εργοδοτών και εργαζόμενων που στηρίζεται στη ρεαλιστική διαχείριση της εκπαίδευσης των ομάδων του εργατικού δυναμικού, σε αντίθεση με το φορντισμό και τον τεϊλορισμό, που χαρακτηρίζονται από ένα αντίστοιχο σύστημα χαμηλής εμπιστοσύνης ανάμεσα στους φορείς της παραγωγής.[27]
Πάντως, μια δυσλειτουργία στις μεταφορντικές εργασιακές σχέσεις προέκυψε από τη διαφοροποίηση ανάμεσα στους υψηλόμισθους εργαζόμενους που απασχολούνται σε κεντρικές εργοστασιακές μονάδες και σε αυτούς που βρίσκονται σε περιφερειακές και αμείβονται χαμηλά, καθώς έχουν να διεκπεραιώσουν λιγότερο σημαντικές εργασίες, ενώ τους παρέχεται υποβαθμισμένη ασφάλεια και πρόνοια.[28]
Μια άλλη χαρακτηριστική λειτουργία του μεταφορντισμού είναι οι αμφίδρομες σχέσεις που αναπτύσσονται «ανάμεσα σε πελάτες και προμηθευτές και σε ειδικευμένους παραγωγούς του ίδιου κλάδου», με αποτέλεσμα ο συνεργατισμός στις ιαπωνικές επιχειρήσεις να έχει αποφύγει τον αδυσώπητο ανταγωνισμό που υφίστανται οι χώρες της Δύσης, εφόσον έχουν υιοθετήσει σχεδόν αποκλειστικά τον φορντισμό και τον τεϊλορισμό, όπως η Βρετανία και οι ΗΠΑ.
Γενικά, στη λειτουργία τόσο του μεταφορντισμού όσο και του φορντισμού, μεγάλη σημασία δίνεται στην ευελιξία που οφείλουν να έχουν οι εργοστασιακές « εγκαταστάσεις», «τα μηχανήματα», «τα προϊόντα» και «η εργασία», με στόχο την επίτευξη της υψηλότερης δυνατής ποιότητας προϊόντων.
Πάντως, οι μεγάλες εταιρείες, στην εποχή του μεταφορντισμού, έχουν περισσότερο οριζόντιες ιεραρχίες, σε αντίθεση με την εποχή του φορντισμού, ενώ επιδιώκουν να ικανοποιήσουν τη ζήτηση των αγορών με την αξιοποίηση νέων πληρο-φοριακών συστημάτων και μιας νέας πολυπολιτισμικής επιχειρηματικής προσέγ-γισης. Άλλωστε, σύμφωνα με τον Τουρέν, στη δεκαετία του 1960, η νέα κοινωνική διαίρεση που προέκυψε από την σύγκρουση των θέσεων των τεχνοκρατών και των γραφειοκρατών του φορντισμού από τη μια και των εργατών, των φοιτητών και των ανέργων του μεταφορντισμού από την άλλη, οδήγησε στην εκδήλωση κοινωνικών κινημάτων, πέραν όσων αντιτίθονταν στον φορντισμό (π.χ. εργατικό, φοιτητικό, γυναικείο), όπως το περιβαλλοντικό - με ένα ευρύτερο πολιτικό και υπερταξικό χαρακτήρα.[29]
Σε αυτή την εργασία, παρουσιάστηκε πρώτα, η μορφή και τα κύρια στοιχεία του βιομηχανικού φορντισμού και νεοφορντισμού ως ανταγωνιστικού οικονομικού συστήματος που υιοθετήθηκε από τις χώρες της Δύσης, όπως για παράδειγμα είναι οι ΗΠΑ και η Βρετανία, κατά το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα. Ύστερα, αναλύθη-κε η ουσία και τα ειδικά χαρακτηριστικά του μεταβιομηχανισμού ή μεταφορντισμού ή πληροφορισμού, ως συνεργατικού-ανταγωνιστικού οικονομικού συστήματος, σε σχέση με τα αντίστοιχα στοιχεία του φορντισμού, όπως αναπτύχθηκε κυρίως στην Ιαπωνία μετά τα μέσα του 20ού αιώνα.
Καταληκτικά, υποστηρίχθηκε η θέση πως παρότι η μαζική βιομηχανία και οι μαζικές αγορές θεωρούνταν πριν από λίγα χρόνια κορυφαία επιτεύγματα της βιομηχανικής προόδου, φαίνεται να έχουν ήδη ξεπεραστεί από τη δυναμική εισβολή της πληροφορίας ως οργάνου έκφρασης μιας νέας μορφής οικονομικής νεωτερικότητας στην εποχή μας, καθώς ο φορντισμός δεν κατόρθωσε να επιδείξει την αναγκαία για την εδραίωσή του ευελιξία στην παραγωγή.

Βιβλιογραφία

ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ
Hall S., Held D., McGrew A., Η νεωτερικότητα σήμερα. Οικονομία, Κοινωνία, Πολιτική και Πολιτισμός, Σαββάλας, Αθήνα 22003, σ. 249-323.
Μπαμπινιώτης Γ., Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας, Αθήνα 2002, σ. 366, 856, 1080, 1296.

ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ

Giddens, A. Sociology. Polity Press, Cambridge 1995, p.p. 294-295, 490-523.
[1] S. Hall, D. Held, A. McGrew, Η νεωτερικότητα σήμερα. Οικονομία, Κοινωνία, Πολιτική και Πολιτισμός, Σαββάλας, Αθήνα 2003, σ. 311-312.
[2] S. Hall, D. Held, A. McGrew, ο.π., σ. 254.
[3] A. Giddens, 1995. Sociology. Polity Press, Cambridge, p. 491.
[4] A. Giddens, ο.π., σ. 491.
[5] A. Giddens, ο.π., σ. 491-492.
[6] A. Giddens, 1995. Sociology. Polity Press, Cambridge, p. 492.
[7] A. Giddens, ο.π., σ. 493.
[8] A. Giddens, ο.π., σ. 494.
[9] A. Giddens, ο.π., σ. 494.
[10] A. Giddens, ο.π., σ. 294-295.
[11] Γ. Μπαμπινιώτης , Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας, Αθήνα 2002,σ. 366.
[12] Γ. Μπαμπινιώτης , ο.π., σ. 856.
[13] Γ. Μπαμπινιώτης , ο.π., σ. 1080.
[14] Γ. Μπαμπινιώτης , ο.π., σ. 1296.
[15] S. Hall, D. Held, A. McGrew, Η νεωτερικότητα σήμερα. Οικονομία, Κοινωνία, Πολιτική και
Πολιτισμός, Σαββάλας, Αθήνα 2003, σ. 311-312.
[16] S. Hall, D. Held, A. McGrew, Η νεωτερικότητα σήμερα. Οικονομία, Κοινωνία, Πολιτική και Πολιτισμός, Σαββάλας, Αθήνα 2003, σ. 270.
[17] S. Hall, D. Held, A. McGrew, ο.π., σ. 252.
[18] S. Hall, D. Held, A. McGrew, ο.π., σ. 312-313.
[19] S. Hall, D. Held, A. McGrew, Η νεωτερικότητα σήμερα. Οικονομία, Κοινωνία, Πολιτική και Πολιτισμός, Σαββάλας, Αθήνα 2003, σ. 315-316.
[20] S. Hall, D. Held, A. McGrew, ο.π., σ. 316-318.
[21] S. Hall, D. Held, A. McGrew, ο.π., σ. 279.
[22] S. Hall, D. Held, A. McGrew, ο.π., σ. 281.
[23] Giddens, A. Sociology. Polity Press, Cambridge 1995, p. 494.
[24] S. Hall, D. Held, A. McGrew, S. Hall, D. Held, A. McGrew, Η νεωτερικότητα σήμερα. Οικονομία, Κοινωνία, Πολιτική και Πολιτισμός, Σαββάλας, Αθήνα 2003, σ. 318.
[25] Giddens, A. Sociology. Polity Press, Cambridge 1995, p. 499.
[26] S. Hall, D. Held, A. McGrew, Η νεωτερικότητα σήμερα. Οικονομία, Κοινωνία, Πολιτική και Πολιτισμός, Σαββάλας, Αθήνα 2003, σ. 319.
[27] Giddens, A. Sociology. Polity Press, Cambridge 1995, p. 498.
[28] S. Hall, D. Held, A. McGrew, Η νεωτερικότητα σήμερα. Οικονομία, Κοινωνία, Πολιτική και Πολιτισμός, Σαββάλας, Αθήνα 2003, σ. 320.
[29] S. Hall, D. Held, A. McGrew, Η νεωτερικότητα σήμερα. Οικονομία, Κοινωνία, Πολιτική και Πολιτισμός, Σαββάλας, Αθήνα 2003, σ. 256-257.

Η εικόνα προέρχεται από τον τόπο: http://www.abcgallery.com/E/ernst/ernst3.html

Ένα τραγούδι: αφιέρωμα στη μνήμη του Γιώργου Ζαμπέτα!

2009-03-12T18:03:00.022+02:00

Στίχοι: Γιώργος Ζαμπέτας

Μουσική: Γιώργος Ζαμπέτας

Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Ζαμπέτας

Αποσπάσματα από έρωτες

Χειμώνας βαρύς, κρύο πολύ

κι εκείνο το βράδυ το φεγγάρι

δε βγήκε, τα σύννεφα χαμηλώσανε

και η βρόχα έπεφτε, στρέιτ θρου.

Εκείνη μονάχη της,

έψησε ένα καφεδάκι,

άναψε ένα τσιγαράκι, πήγε στη βιβλιοθήκη της,

πήρε τον πρώτο τόμο από

τ' απομνημονεύματά της,

ξάπλωσε στη ντιβανοκασέλα της

κι άρχισε να τα διαβάζει ένα-ένα.

Ο πρόλογος δεν έλεγε και πολλά

πράγματα. Μα σαν έφτασε στη

σελίδα 96 εκατομμύρια τετρακόσια

εβδομήντα τρία οχτακόσια είκοσι

έξι, κάθετος, παύλα και κάτι ψιλά,

έγραφε οτι συνεδέθη με νεαρόν,

αλλά το ειδύλλιο δεν εκράτησε

παρά μόνον τρία εικοσιτετράωρα

διότι ούτος εκ των υστέρων

απεδείχθη ακατάλληλος.

Κι έτσι "καθαρίσανε" ένα βράδυ

που το φεγγάρι δεν βγήκε

και η βρόχα έπεφτε, ράιτ θρου.

Σελίδα 9 του εβδομηκοστού

τετάρτου τόμου.

Έγραφε οτι ήτανε καλοκαιριάκι

οτι είχε βγει στην παραλία

να κάνει το μπάνιο της.

Εκεί γνώρισε ένα νεαρό,

τον επλησίασε, ανταλλάξανε

μερικές κουβέντες και τον

ρώτησε για τ' όνομά του.

Εγώ, της λέει αυτός, ονομάζομαι

Φριτς. Τον αγάπησε τρελά. Αλλά

σαν μπήκε το φθινόπωρο, αυτός

την πούλεψε για την πατρίδα του

και κείνη ξέμεινε μόνη της,

ένα βράδυ που το φεγγάρι

δεν βγήκε και η βρόχα έπεφτε,

ράιτ θρου.
Σελίδα 6, Άρθρο Βου,

Παράγραφος Ξου, Κεφάλαιο Θου.

Έγραφε οτι πήγε και τον

εσυνάντησε και του είπε οτι

θα έπρεπε να γίνει ο γάμος.

Αυτός δεν έφερε αντίρρηση και

προσδιορίστηκε Πέμπτη ώρα μηδέν

και τριάντα τρία πρώτα και

σαράντα εννέα δεύτερα.
Η μέρα πλησίασε,

εκείνη για να πάει να παντρευτεί,

μπήκε στο μπάνιο της,

έριξε τα αποσμητικά της,

τα απορρυπαντικά της, ντύθηκε,

φόρεσε το νυφικό ενώ απ' όξω

το φεγγάρι δεν βγήκε

και η βρόχα έπεφτε, ράιτ θρου.

Αυτή είναι

η ιστορία μιας κυρίας.

Αποσπάσματα από Έρωτες (Part II) Πάρτη Του

Συστημένη επιστολή

Μετά το γάμο, δεν πέρασε πολύς καιρός

αυτός ένα βράδυ, πήρε δρόμο κι εξηφανίσθη

Οι λόγοι, της εξαφανίσεώς του

ήτανε τελείως μυστικοί

Εκείνη, πάλι ξέμεινε μόνη της

άναψε ένα τσιγαράκι, κίνγκ σάιζ

σηκώθηκε, πήγε ετάισε τους κύνας

τάισε και τας γαλάς

και καθήμενη στο ράντζο

απολάμβανε τη φύση

η οποία εκείνη τη βραδιά

ήτανε θλιμμένη, πολύ θλιμμένη

σκοτεινή και μαύρη

και η βρόχα έπιπτε ράι θρου

Πέρασαν χρόνια και χρόνια, κι αυτή τον

περίμενε

κι όλο τον περίμενε, ξαπλωμένη στην

ντιβανοκασέλα της

σηκώθηκε πήγε στο γκάρντεν, βγήκε απ' το

γκάρντεν

ξαναπήγε ξαναξάπλωσε, όταν ξαφνικά

άκουσε να χτυπάει το κουδούνι

Βγήκε και ήρθε αντιμέτωπη με τον ταχυδρόμο

Της έφερε ένα γράμμα συστημένο, από τα

μακρινά

Το πήρε με λαχτάρα, υπόγραψε στο κιτάπι

του

ταχυδρομικού διανομέα, το άνοιξε κι άρχισε

να το διαβάζει: Κεντρική Ευρώπη του μηνός τάδε,

ημέρα τάδε και ώρα τάδε και κάτι ψηλά,

κάθετος και παύλα

σου έρχομαι μετά από χρόνια, να σου πω το

γκουντ μόρνινγκ μου

με το χάου αρ γιού μου, να σου ρίξω κι ένα

αϊ λαβ γιου, αϊ λαβ γιου, αϊ λαβ γιου

για να καταλάβεις ότι μέχρι τώρα δεν σε

ξέχασα

αλλά οι ασχολίες μου με τα τέσσερα παιδιά

δεν μου επέτρεψαν να επικοινωνήσω τόσα

χρόνια μαζί σου

διότι ο ένας μου γιός σπουδάζει στην Ελβετία

πολιτικές επιστήμες

ο άλλος μου γιός είναι στο Μπερναμπούκο

σπουδάζει δερματολογία

η κόρη μου αντικιτέρρρρρρρρρ στη Γαλλία

και το μεγαλύτερο μου παιδί απ' όλα

πηγαίνει από την Ουρακοτάγκα στην Ουγκάντα

κι έχει ο Θεός κάποτε ίσως σε συναντήσω,

αμήν.

Εκείνη δάκρυσε για το χαμένο έρωτα

έκλεισε το γράμμα, αποκοιμήθηκε απάνω στο

γράμμα

με τις παλιές αναμνήσεις

ένα βράδυ που το φεγγάρι δε βγήκε

και η βρόχα έπεφτε ράι θρου.

Οι στίχοι προέρχονται από τον τόπο: http://www.stixoi.info/

Ίσκιοι και ψυχές

2009-02-23T23:09:00.007+02:00

Ποιητική «μετα-γραφή» βασισμένη σε αποσπάσματα από το έργο του Κώστα Παπαϊωάννου: «Ο άνθρωπος και ο ίσκιος του»

Ανθρωπισμός και ψυχομαχία

Δεκαεννιά αιώνες κράτησε στα χέρια η επιστήμη
τη σμίλη, να δομήσει στέρεα την ψυχή
μα κατάφερε ν’ αφήσει τ’ άγαλμα χωρίς πνοή '
σπαράγματα και ψυχολόγια στο καμίνι.

Ψυχολόγια στον αφρό,
πλατειά εξέταση ' χαμένη,
την πίστη μόνο στο Θεό
να μοιάζει απομακρυσμένη,
σ’ έναν κόσμο / άλλο κόσμο,
- κόσμο μικρό -
στα μέτρα τα δικά μας
μα όχι πάνω απ’ την ψυχή.

Τι είναι το όν;
Τι συνθέτει το ποιόν;
Τι θα πει: «ενότητα ύφους;»
Ποιος θα μου λύσει αυτούς τους γρίφους;

Ένα όν μέσα στον κόσμο είναι αυτό
που άρχισε να περιγράφεται με λόγια,
λόγια που φανερώνουν την αλήθεια
και δίνουν στο φιλόσοφο μορφή
και χαρίζουνε στον άλαλο κραυγή.

Γιώργος Δημητρίου Χ.
Μάρτιος 2008

Η φωτογραφία προέρχεται από τον τόπο: http://www.politismospolitis.org/?p=1207

Λευκό κρύσταλλο

2009-02-16T12:11:00.007+02:00

αφιερωμένο στη Λίζα B.

Όσα παρακίνησα να έλθουν
κι όσα προσευχήθηκα να ζήσω,
ήρθαν και μου ζήτησαν ν’ αφήσω
όσα με τον έρωτά σου με καλούν.

Όμορφα χωρίσαμε το δείλι'
εγώ στο πεζοδρόμιο
κι εσύ στο κοσμοδρόμιο '
θυμάμαι, φίλησα το μέτωπό σου,
γιατί, αλίμονο - μισός -
τόσο μόνο μπορούσα,
να πλησιάσω, το μυαλό
που αγαπούσα.

Τα χείλη σου υγρά
μ’ αγκάλιασες μ’ ορμή,
το στόμα μου σημάδευες
μα βρήκες την πληγή
που φέρω χρόνια στο λαιμό'
κοντά στο φυλαχτό.

Βουβός ο πόνος, μα βαθύς,
τόσο, που αναρωτιέσαι
αν αντέχεις να πονάς στ’ αλήθεια
ή αν μονάχα έχεις ανάγκη να θυμάσαι
πόσο νωρίς απώθησες
της μοναξιάς το φόβο
που γέννησε το ρόλο,
τον ερωτικό.

Η αποπλάνηση αυτή
της δέσμευσης του έρωτα
το πάθος που πισωγυρνά σε χρόνο μυστικό,
αντέχουν να κρατήσουν μακριά
σαν ήχους γνώριμους,
αγαπημένους μετανάστες '
συναισθήματα κι εικόνες '
στηρίγματα, για ν’ απομείνεις όρθιος,
ώρες ατέλειωτες στο παραθύρι τ’ ανοιχτό,
ν’ αναπολείς στη δύση, την αστροφεγγιά,
τη μέρα που ο ήλιος βασίλεψε μικρός,
χωρίς ν’ αφήσει πίσω ούτε μια στάλα φως.

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Οκτώβριος 2006

Η φωτογραφία προέρχεται από τον τόπο: http://www.fotosearch.gr/UNY791/u22453537/

Σπαράγματα αθωότητας

2009-02-15T12:18:00.008+02:00

Άρχισα να γράφω "ποιήματα" στην πρώιμη εφηβεία παρακινούμενος από την έντονη διάθεση να εξομολογηθώ και την ίδια στιγμή να εξωτερικεύσω τη σκέψη μου από το σκοτεινό βάθος της ψυχής κάτω από το φως του ήλιου και πάνω στο γραμμωμένο χαρτί.
Αφιερωμένη στην πρώτη αγάπη μου είναι μια σύνθεση αποσπασμάτων διαφορετικών ποιημάτων που όμως γράφτηκαν επειδή υπήρχε ένα κορίτσι: η Ειρήνη και επειδή είναι σήμερα μια γυναίκα. Χαρίζονται με καθυστέρηση μιας ζωής.

Η ανεξαρτησία του ανυπεράσπιστου

Δεν μπορώ να κάνω τίποτα

χωρίς την εξάρτησή σου,
δεν ξέρω ν’ αντιμετωπίσω τη σκλαβιά σου '
να το ξέρεις πως κάποια στιγμή
που θα κουραστείς να με σκλαβώνεις,
θα σου ξεφύγω.

Ψέμματα! Θα ’μαι πάντα δίπλα σου,
πιο κοντά κι απ’ τους ελεύθερους.
Φοβάμαι αυτό το συναίσθημα '
δεν το ελέγχω '
λέω «σ’ αγαπώ»
από αμηχανία περισσότερο
κι από μια μακρόχρονη αποθυμιά.

Πολύ όμορφο, δεν είναι αλήθεια;
Μιλάω για τον έρωτα
που συμβιώνει με την επανάσταση
στο κορμί μιας ώριμης γυναίκας.
Κατάλαβες κυρά των προβάτων;
Δεν νίκησες την κυρά των λύκων '
δεν τα κατάφερες.
Θα σ’ ενοχλεί το διακριτικό φλερτ
και θα σε καταχτούν οι αλήτες!
Έχω ελπίδες.

Γυμνή, όπως σ’ άφησε η φύση,
λίγα φοράς και μ’ εμποδίζεις '
τι ν' αποκαλύψω, τι να πονηρευτώ;
Μόνο με την απλότητα της χειραφέτησης
μπορώ να αδιαφορήσω
για τη δελεαστική προσφορά σου!

Ιούλιος 1982

Το "άλλοθι"

Σου είπα καλημέρα και με τα μάτια σου με φίλησες.
Σου ζήτησα τα μάτια σου να κλείσεις κι αρνήθηκες.
Σε ρώτησα αν μ’ εμπιστεύεσαι και είπες: ' Όχι! '.
Τελικά, νομίζω, μέσα σ' έν΄ ανεμοσίφουνα σε φίλησα.
Όλα μπορούν να γίνουν μέσα στ' όνειρο!
Δεν το μετάνιωσε κανείς.
Μου είπες καλημέρα και σε φίλησα.

Πρέπει να είχα κάποια δικαιολογία
που σε φίλησα '
για κάποιο λόγο ήρθα να σε δω '
κάτι είπα στον εαυτό μου
για να τον πείσω να έρθει '
πόσο ωραία θα αισθανθώ αν σε φιλήσω '
πόσο θα πλησιάσω τη γυναικεία ομορφιά.
Πόσο ή τι;
Σκέφτηκα τι κινήσεις θα κάνω ακριβώς
καθώς θ’ αρχίσω να σε χαϊδεύω,
σκέφτηκα εναλλακτικές λύσεις αν αντιδρούσες
και στο τέλος φοβήθηκα την απόκρουσή σου.
Αποκαμωμένος,
βλέποντάς σε να μασάς τη δική μου μαστίχα,
θα αισθανθώ πραγματικά δυστυχής.
Εκείνη τη στιγμή θα μπορούσα να κάνω πολλά
αν ήθελα να βγω από το πιθάρι μου.

Σεπτέμβριος 1982

Η φωτογραφία προέρχεται από τον τόπο: http://www.ethnos.gr/

Μάτια, διάπλατα ανοιχτά!

2009-02-06T23:43:00.019+02:00

Δεν έχω πρόχειρη πρόφαση για να ασχοληθώ με τον Νίκο Ξυλούρη. Δεν είναι κάποια επέτειος που να αποδίδει κάποια συνάφεια στο μικρό μου κείμενο σε σχέση με ένα γεγονός που να τον αφορά. Όμως πάντα τον μεταφέρω στη μνήμη μου, όταν αναζητώ πρότυπα ζωής και τέχνης στο παρελθόν, γιατί έγινε πολύ φτωχό το ελληνικό καλλιτεχνικό παρόν. Αφού δεν μπόρεσα όσο μας συντρόφευε από κοντά, να του πω κάποιες σκέψεις μου, είπα να τις γράψω.

Πόσα χρόνια έχετε να δείτε ένα πρόσωπο καθαρό και ένα βλέμμα διάφανο όπως το νερό της πηγής που λίγοι έχουν τα μάτια της ψυχής τους ανοιχτά για να την ανακαλύψουν; Πόσο καιρό έχετε να δείτε έναν άντρα που να μην "παριστάνει" αλλά να "είναι", που να σε κοιτάει κατάματα χωρίς να χαμηλώνει το βλέμμα γιατί δεν έχει να κρύψει τίποτα;

Εγώ είδα έναν τέτοιο νέον άντρα πριν από λίγες μέρες πάνω στο τρακτέρ του, στο αποκλεισμένο από την αστυνομία λιμάνι του Πειραιά να βροντοφωνάζει προς τους αστυνομικούς, που τους έβλεπε φοβισμένους και σαστισμένους, παρατεταγμένους απέναντί του, χτυπώντας τη μαγκούρα του: "Αντισταθείτε μωρέεε!...."

Στερήθηκα την τύχη να γνωρίσω προσωπικά αυτό τον άνθρωπο, αλλά είχα το προνόμιο να τον ακούσω να τραγουδάει:

"Πώς να σωπάσω"
Στίχοι: Κώστας Κινδύνης
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης

Πώς να σωπάσω μέσα μου
την ομορφιά του κόσμου;
Ο ουρανός δικός μου
η θάλασσα στα μέτρα μου

Πώς να με κάνουν να τον δω
τον ήλιο μ' άλλα μάτια;
Στα ηλιοσκαλοπάτια
Μ' έμαθε η μάνα μου να ζω...

Στου βούρκου μέσα τα νερά
ποια γλώσσα μου μιλάνε
αυτοί που μου ζητάνε
να χαμηλώσω τα φτερά;

αλλά και να μιλάει σε μια ταινία, και να εξηγεί τα σύμβολα του τραγουδιού "αγρίμια":

"...τα αγρίμια δεν είναι τα άγρια ζώα του βουνού, είναι οι αντάρτες..." που έκαναν αντίσταση κατά των Γερμανών και ζούσαν στα βουνά της Κρήτης την εποχή του Μεγάλου Πολέμου.

Σήμερα οι "αντάρτες" είναι πλάσματα της φαντασίας των δημοσιογράφων και γι' αυτό τους "έδωσαν" χρώμα ώστε να ξεχωρίζουν από τους πραγματικούς. Τα τελευταία χρόνια είναι της μόδας οι "γαλάζιοι αντάρτες" που δηλώνουν πως διαφωνούν με πολιτικές αποφάσεις του κόμματός τους για να "συμφωνήσουν" αμέσως μετά, αφού κερδίσουν ανταλλάγματα μέσα από "διαπραγματεύσεις" με την ηγεσία του κομματός τους.

Στο πρόσωπο του Ξυλούρη, ο καλλιτέχνης και ο άνθρωπος ταυτίζονταν -δεν ερχόταν η μεγάλη καλλιτεχνική αξία να λειτουργήσει ως αντίβαρο ή ως άλλοθι στην ατομική μικροπρέπεια, προστυχιά και απαξία, που χαρακτηρίζει πολλούς κορυφαίους Έλληνες καλλιτέχνες της εποχής μας - "άντρες" αλλά και γυναίκες. Οι άνθρωποι αυτοί ως δημιουργήματα των δισκογραφικών εταιρειών και δημόσια "υποχείρια", δεν μπορούν να δημιουργήσουν τίποτε άλλο από δημόσιες σχέσεις, για να ενισχύσουν την καριέρα τους.

Για τον Ξυλούρη η δυναμική συμμετοχή στην πολιτική δεν ήταν πράξη αντίστασης που άξιζε προβολής από τα ΜΜΕ ή απονομής τιμών και προνομίων, αλλά αυτονόητο, απλό και καθημερινό καθήκον και δεν μιλούσε ποτέ γι' αυτό.
Έκανε οικογένεια, αγαπούσε τη γυναίκα -τη δική του, τη μία, την μοναδική Ουρανία. Έκανε στον κόσμο δώρο τη φωνή του όπως και τη ζωή του που τη χάρισε στην οικογένειά του και στην Κρήτη!

"Πέρα από τα παραδοσιακά τραγούδια της Κρήτης, η φωνή του Νίκου Ξυλούρη θα περάσει στη σύγχρονη "έντεχνη" δημιουργία επώνυμων συνθετών. Μέσα σ'αυτές τις επιλογές, μέλλεται η γνήσια Κρητική έκφραση και το παραδοσιακό τραγούδι της Κρήτης ν'αποκτήσουν μια πανελλήνια εμβέλεια, μια δυναμική που ποτέ δεν είχαν στο παρελθόν, όσο μεγάλοι και αν ήταν οι καλλιτέχνες, τραγουδιστές και οργανοπαίχτες που την υπηρέτησαν."

Σε μια πρόσφατη τηλεοπτική εκπομπή-αφιέρωμα στη μνήμη του, άκουσα έναν συμπατριώτη του, μεσόκοπο σήμερα, Κρητικό, να μονολογεί μπροστά στον φακό: "Εε.. αφού πήρε αυτό τον άνθρωπο, τόσο νέο... δεν υπάρχει Θεός!"

Συμμερίζομαι τη στενοχώρια του, καταλαβαίνω την πίκρα του, αλλά πιστεύω πως ο Θεός τον πήρε τόσο νέο γιατί ήταν έτοιμος να ταξιδέψει -έδωσε το δώρο της φωνής και της τέχνης του στους Έλληνες σε όλο τον κόσμο, χάρισε ένα πρότυπο ζωής στον Νεοέλληνα, έστω κι αν λίγοι το ακολουθούν σήμερα, γιατί "δεν πουλάει", και συνεχίζει να μας χαμογελάει διακριτικά από εκεί πάνω στα ψηλά, όπου συνεχίζει να ζει.

Το παραπάνω απόσπασμα είναι δανεικό από την ιστοσελίδα: http://rotokritos.blogspot.com/2008/05/blog-post_12.html
όπου βρίσκεται μια περιεκτική παρουσίαση της ζωής του Νίκου Ξυλούρη

Μια σύντομη ταινία προέρχεται από τον τόπο: http://www.youtube.com/watch?v=8oekf7rRnUc

Οι στίχοι του τραγουδιού βρίσκονται στην ιστοσελίδα: http://www.stixoi.info/

Ε-ξημερώματα

2009-02-02T11:54:00.010+02:00

Αφιερωμένο στην Ε.Ξ.

Κάθομαι στο κρεβάτι μου πού ήταν πάντα ξένο
κι απρόσκλητους νανούριζε γλυκά ερωδιούς
άγριους απ’ τον κόπο τους και όλο πεινασμένους
που έσβηναν στο σώμα μου τη δίψα τους να πιουν.

Ταξίδι στα ρηχά νερά πεπερασμένου πόθου
όπου τα πάθη δεν ριγούν ν’ αναγνωρίσουν λάθη
σε μαύρη τρύπα έριξαν κάθε βουβό μου φόβο
και μόνο να νικήσουμε απόψε με καλούν.

Να κοιμηθούν οι φύλακες προσμένω με μανία,
ν’ αρπάξω την καρδιά σου χωρίς να με μισούν
κι ύστερα να συρρικνωθώ ίσα με κόκκο σκόνης
να μπω στην αποστείρωση και να διαβώ κενός.

Μιλώ με θέρμη για έρωτα και αναιρώ την έλξη,
τη θέληση να καταπιώ το ψάρι μονομιάς
γιατί τ’ αγκάθια με τσιμπούν στη δεύτερή μου σκέψη
κι έτσι τ’ αφήνω ζωντανό στης γούρνας το βυθό.

Τον ύπνο σου ζηλεύω που σε κρατάει αγνή,
έτοιμη στην αναμονή αλλά χωρίς ελπίδα,
τα όνειρά σου τώρα εγώ πως ν’ ανταγωνιστώ
μια πρόφαση η αλήθεια σου και μια βαθιά ρυτίδα.

Μια σταματώ, μια ξεκινώ,
η άπωση κι η έλξη
στο νου μου παίζουνε κρυφτό
για μια μικρή σου λέξη.

Έλα! Δεν ονειρεύομαι. Πλανώμαι στην ομίχλη.
Χάνομαι να ξαναβρεθώ γιατί δεν θέλω να σου πω
πως στη σταχτιά μου θάλασσα με τα μεγάλα φύκη
δεν κολυμπούν άλλα πουλιά,
μονάχα εσύ κι η νύξη.

Και παίρνω την απόφαση να σε παραβιάσω,
να αποσύρω τα μαβιά του ελαφιού φτερά
τόσο γλυκά που στ’ όνειρο να θέλεις να περάσω,
να μοιραστούμε τρυφερά μια βόλτα στα νερά.

Το σώμα στο κρεβάτι μου κοντά του με καλεί
σ’ άγνωστο μονοπάτι θαρρώ έχω βρεθεί
η κάμαρά μου έγινε, κήπος νυχτερινός,
μα δεν καπνίζει η μοναξιά λίγο να ζεσταθώ.

Θέλω ν’ αλλάξω τη στολή της πρωινής δουλειάς,
να σε ξυπνήσω με φιλιά μιας άλλης αγκαλιάς,
να κάνεις πως κοιμάσαι και πως δεν με λυπάσαι,
για να φουντώσει ως τον ουρανό μέσα μου η φωτιά.

Με τη σιωπή στα χείλη κι ακοίμητη ψυχή
ο ουρανός θα στείλει μιαν άκριτη ευχή,
να με δεχτείς στο στρώμα πάλι όπως παλιά
εργένη που σε γεύθηκε μα πάντα σε ζητά.

Τη σκέψη μου σου έστειλα πριν να το μετανιώσεις
και όταν πήγα να σωθώ ήρθες να με γλιτώσεις,
με ένα χέρι στα μαλλιά κι ένα φιλί στο στόμα,
νομίζω πως με κέρδισες και με κρατάς ακόμα.

Εμπνευσμένο από το κείμενο
της Νατάσας Ζαχαροπούλου: "Ενα μεσημέρι"
Ιούλιος 2008

Ψηφιδωτό με φιλιά

2009-01-29T01:38:00.007+02:00

αφιερωμένο στη Γαλήνη Γκ.
και στη Βασιλική Κ.

Καθαρή φωνή, αμίλητη,
έξω από το πρόσωπο, δεν διστάζει να εκφωνεί λόγους,
κρύβει με κόπο τα συναισθήματά της,
ασκητική παρουσία, μη πληθωρική, παρότι γυναικεία '
θαρρώ τη λεν’ Γαλήνη '
έρωτας υπό έλεγχο, τιμόνι στην αγάπη,
τυπική αποστροφή «εκ του φυσικού».

Ψίθυροι ' υγρό πυρ από χείλη στενά
ορίζουν τον παράδεισο και τα μυστικά.
Ανήσυχη, ερμηνευτική και λεπτοκαμωμένη '
θαρρώ τη λεν’ Βασιλική
κι «από καθέδρας» έκρινε
και ζει ευτυχισμένη.

Άφαντος ο σωτήρας των ανέραστων '
δικαιώνεται στη σιωπηλή συνενοχή
θυτών που χαίρονται την ήττα τους,
μέσα σε μια νίκη επιβίωσης ανούσια.

Απ’ τα θηκάρια ξέφυγαν τα ξίφη στον καθρέφτη
κι ανάσαναν στον ήλιο αλλά και στη βροχή .
κάτω από την αψίδα τους τα άτομα ξυπνάνε
να ξαναγίνουν πρόσωπα πασχίζουν το πρωί
κι αναρωτιούνται φωναχτά μέχρι να ’ρθει το δείλι
αυτοί οι γνωστοί- άγνωστοι χαμογελούν γυμνοί.

Κάθε βήμα της γυναίκας της αμέτρητης οργής
που αργά και ταραγμένα εκδηλώνει τη σιωπή '
την εξέγερση σιμώνει του απρόκλητου οργασμού,
μα την αναβάλλει πάλι με τη δύναμη θνητού.

Παιδιά γεννούν μόνο όσοι τ’ αγαπούν '
άνθρωπο πλάθει το ανδρόγυνο κι όχι η γυναίκα μόνο,
δίδυμο που υπάρχει πέρα απ’ τον ερωτισμό '
ένωση που δεν διχάζεται μετά τον χωρισμό.

Πτώση που μοιάζει ελεύθερη από γέφυρα σχοινένια
που προσκυνά λυτρωτικά να φτάσει στο νερό '
άγκυρα που ξεχύνεται ν’ αγγίξει το βυθό
και παρασέρνει μονομιάς καδένα σιδερένια
που την προσέχει από ψηλά, πριγκίπισσα κερένια,
ν’ αυτοκτονεί ευθύγραμμα και λίγο κατά τύχη
να σημαδεύει μοναχά μ’ ασφάλεια και λήθη.

Μάτια κλειστά - ψυχή φουρτουνιασμένη
μέσα στην κοινωνικοποίηση αόρατη και ξένη
προσέχει και παραφυλά όποιον την απειλήσει
και απωθεί τον πειρασμό που θα την κατακλύσει '
ποτέ δεν θα τιμωρηθεί ' μα ούτε θα δικαιωθεί.
Τι λές; Θα βρει τη λύση;

Απρίλιος 2008

Μήπως ξέχασες τα παπούτσια σου;

2008-12-21T13:08:00.008+02:00

Πρωτότυπος τίτλος: "Παπούτσι από το Ιράκ κι ας είναι μπαλωμένο..."
Πήγε ο Μπους, λέει, στο Ιράκ επίσκεψη για να δει τα στρατευμένα νιάτα της πατρίδας του που παραμένουν για χρόνια πολλά σε ξένες πατρίδες για να διαδώσουν παντού στον κόσμο τον αμερικανικό πολιτισμό που βασίζεται στην ελεύθερη έκφραση της βούλησης! Κι εκεί που οργάνωνε με θαυμαστό τρόπο τις άναρθρες κραυγές του, ξαφνικά ο πρόεδρος δέχθηκε ένα ιρακινό παπούτσι! Για την ακρίβεια, απέφυγε διαδοχικά να δεχθεί, δύο παπούτσια - ένα αριστερό και ένα δεξί - που του πέταξε εξοργισμένος Ιρακινός δημοσιογράφος. Αμέσως μετά, οι σωματοφύλακες του προέδρου, "αγκάλιασαν" τον Ιρακινό και τον "βοήθησαν" να ξαπλώσει στο πάτωμα, ενώ αυτός φώναζε βρισιές και κατάρες κατά του προέδρου.
Ο πρόεδρος, ανακουφισμένος που απέφυγε τα ιπτάμενα παπούτσια, όπως όλοι οι σοβαροί ηλίθιοι, είπε ένα αστείο με άψογη Τεξανή προφορά που συνοδεύτηκε από χλιαρά γέλια των παρισταμένων. Οι άλλοι πάντως, παρακολουθούσαν έκπληκτοι την επίθεση που δέχθηκε ο πρόεδρος καθώς σε ένα ιερό χώρο όπως ο χώρος των συνεντεύξεων - λέμε τώρα - είναι γνωστό ότι οι μουσουλμάνοι βγάζουν τα παπούτσια τους πριν, και ποτέ αφότου εισέλθουν σε αυτόν.
Είναι αλήθεια ότι απογοητεύτηκα λίγο, όταν είδα πως και το δεύτερο παπούτσι δεν βρήκε στόχο! Από την άλλη πλευρά χάρηκα, γιατί κάτι τέτοια επεισόδια δίνουν καινούργιες ιδέες σε νέους ακτιβιστές για πρωτότυπους τρόπους διαμαρτυρίας.

Από την πλευρά των Αμερικανών, ο μελλοντικός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, κατήγγειλε τις ιρακινές βιοτεχνίες ότι κατασκευάζουν παπούτσια από ευτελή υλικά, που τα καθιστούν αναξιόπιστα όταν παλιώσουν αρκετά και ο ιδιοκτήτης τους αποφασίζει να τα "πετάξει".

Το περιστατικό, πάντως, ξεκίνησε νέα μόδα στην Υφήλιο, καθώς οι αντεξουσιαστές διαδηλωτές, αντί για πέτρες και αυγά πετάνε πλέον σκαρπίνια, μπότες και τσόκαρα, που όχι μόνο είναι πιο εύστοχα, αλλά δίνουν και ξεχωριστό "χρώμα" στα επεισόδια. Ήδη, στην Αθήνα, ομάδα κουκουλοφόρων λεηλάτησε γνωστά καταστήματα υποδημάτων για να μαζέψουν πυρομαχικά, μια και οι πέτρες στο Σύνταγμα είναι πλέον δυσεύρετες...

ΥΓ: Ο ιρακινός τρομοκράτης αποκάλεσε τον Πρόεδρο και "σκύλο", πράγμα που προκάλεσε την οργή όλων των σκύλων που παρακολουθούσαν συγκεντρωμένοι μπροστά στις τηλεοράσεις τους ανά την Υφήλιο την ομιλία του προέδρου...". Από εκείνη τη στιγμή αλλυχτούν ασταμάτητα, χωρίς να ακούνε τις ακαταπόνητες προτροπές των αφεντικών τους να ηρεμήσουν. Επιτέλους, και τον Μπους, ενώ μοιάζει με άνθρωπο, επανειλημμένως τον έχουν πει "γουρούνι", αλλά δεν το έκανε ζήτημα!

Γιώργος Δημητρίου Χ.
Η φωτογραφία προέρχεται από τον τόπο: http://news.pathfinder.gr/world/iraq/521278.html
Το πρωτότυπο άρθρο δημοσιεύθηκε στο: http://peslac.pblogs.gr/2008/12/papoytsi-apo-to-irak-ki-as-einai-mpalwmeno.html τη Δευτέρα, 15 Δεκεμβρίου 2008 1:29 μμ

Όσοι δεν έχασαν την ικανότητα να κλαίνε

2008-12-10T10:23:00.009+02:00

Τετάρτη, 10 Δεκεμβρίου 2008 8:47 πμ
Μη μας ρίχνετε άλλα δακρυγόνα, ΕΜΕΙΣ κλαίμε κι από μόνοι μαs

Η ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΟΤΑΝ ΣΤΗΝ ΚΗΔΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ
ΘΕΛΟΥΜΕ ΕΝΑΝ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΚΟΣΜΟ!
ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΜΑΣ
Δεν είμαστε τρομοκράτες, "κουκουλοφόροι", "γνωστοί-άγνωστοι"
ΕΙΜΑΣΤΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑΣ!
Αυτοί, οι γνωστοί-άγνωστοι ...;.
Κάνουμε όνειρα -μη σκοτώνετε τα όνειρά μας!
Έχουμε ορμή - μη σταματάτε την ορμή μας.
ΘΥΜΗΘΕΙΤΕ! Κάποτε ήσασταν νέοι κι εσείς.
Τώρα κυνηγάτε το χρήμα, νοιάζεστε μόνο για τη "βιτρίνα", παχύνατε, καραφλιάσατε,
___________________________________
ΞΕΧΑΣΑΤΕ! Περιμέναμε να μας υποστηρίξετε,
Περιμέναμε να ενδιαφερθείτε, να μας κάνετε μια φορά κι εσείς περήφανους. ΜΑΤΑΙΑ!
Ζείτε ψεύτικες ζωές, έχετε σκύψει το κεφάλι, έχετε κατεβάσει τα παντελόνια και περιμένετε τη μέρα που θα πεθάνετε.
Δε φαντάζεστε, δεν ερωτεύεστε δεν δημιουργείτε!
Μόνο πουλάτε κι αγοράζετε.
ΥΛΗ ΠΑΝΤΟΥ ΑΓΑΠΗ ΠΟΥΘΕΝΑ - ΑΛΗΘΕΙΑ ΠΟΥΘΕΝΑ
Που είναι οι γονείς;
Που είναι οι καλλιτέχνες;
Γιατί δε βγαίνουν έξω να μας προστατέψουν;
ΜΑΣ ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ! ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΜΑΣ
ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ
Υ.Γ.: Μη μας ρίχνετε άλλα δακρυγόνα,
ΕΜΕΙΣ κλαίμε κι από μόνοι μαs

Αναδημοσιεύεται από τον τόπο:
http://polygelio.pblogs.gr/2008/12/375227.html

"Ξεκλειδώνοντας" μια παλιά κλειδαριά

2008-12-08T11:59:00.007+02:00

Το σύμβολο της εξουσίας (ο αστυνομικός) και της αντιεξουσιαστικής πάλης (ο νεαρός) συγκρούστηκαν και νίκησε ο δεύτερος. Ο νικητής δεν έζησε να χαρεί τη νίκη του. Η έλλειψη σεβασμού που έδειξε απέναντι στον ένστολο εκπρόσωπο της κρατικής εξουσίας έπρεπε να τιμωρηθεί και αυτό έγινε. Ο μικρός ενοχοποιείται γιατί είναι ύποπτος για τη δημιουργία ταραχών σε μια κοινωνία - την ελληνική - όπου όλοι οφείλουν να είναι ήρεμοι και ψύχραιμοι. Πρώτοι απ' όλους οι περισσότεροι από τους ηγέτες της πολιτικής εξουσίας δίνουν το καλό παράδειγμα, όντας σεμνοί και ταπεινοί - εξαιρούνται ορισμένοι υπουργοί (Παλιοκρασσάς, Τσιτουρίδης, Μαγγίνας, Ζαχόπουλος, Βουλγαράκης) και άλλοι που μου διαφεύγουν. Δεν πειράζει, δεν έχει νόημα να θυμόμαστε αυτά τα επώνυμα. Σημασία έχει να υπομένουμε τη φτώχια, την ανεργία και την ανελέητη φορολογία με στωϊκότητα. Η έκφραση του υπουργού της κυβέρνησης, μετά τα γνωστά γεγονότα, τα λέει όλα: "πρέπει να σταματήσουν οι ταραχές!". Με άλλα λόγια πρέπει να εξαληφθεί το σύμπτωμα, η αρρώστια δεν μας απασχολεί, αρκεί να μην έχει έντονα συμπτώματα. Η αρρώστια λέγεται ελλειμματική παιδεία, παγκοσμιοποιημένη αγορά εργασίας, στρεβλή κοινωνικοποίηση, ανίκανη πολιτική εξουσία. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο κινούνται θύτης και θύμα. Καταλαβαίνω την αντίδραση των αντεξουσιαστών και υποστηρίζω το δικαίωμά τους να την ασκούν αλλά διαφωνώ με τα μέσα που χρησιμοποιούν, για να ενεργοποιήσουν την ελληνική κοινωνία: θίγουν το ατομικό συμφέρον των ανθρώπων που ανάμεσα στη σπασμένη βιτρίνα ενός μαγαζιού και τον θάνατο ενός ατίθασου παιδιού διαλέγουν το δεύτερο. Μια ακέραιη και λαμπερή βιτρίνα μπορεί να προσελκύσει το οικονομικό κέρδος και να θρέψει μια γυναίκα και ένα παιδί τουλάχιστον, δηλαδή δύο άτομα της οικογένειας του ιδιοκτήτη του μαγαζιού. Τρεις ζωντανοί είναι προτιμότεροι από έναν πεθαμένο, ο οποίος μάλιστα είχε το "θράσος" να υποστηρίζει την ιδεολογία του σε μια εποχή όπου οι ιδεολογίες αναπτύσσονται μόνο σε ελεύθερες νησίδες της ελληνικής κοινωνίας, όπως αυτή των Εξαρχείων. Στην εποχή των πολιτικών συμψηφισμών ανάμεσα στις ατασθαλίες μεταξύ των δύο μεγάλων ελληνικών κομμάτων, αλλά και μεταξύ των μικρότερων, επιτρέψτε μου αυτό τον ανίερο συμψηφισμό.

(Η φωτογραφία δημοσιεύεται στο in.gr)

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Τα χ(ε)ιλιο-ειπωμένα τραγούδια

2008-11-02T15:23:00.017+02:00

ΞΕΝΗ ΦΥΛΛΑ: «Τα τραγούδια του πατέρα»

(Εκδόσεις "Αιγέας": Χίος 2005)

Σχετικά με τον πρόλογο του Δήμου Αβδελιώδη...

Όπως θυμάμαι από την προσωπική μου εμπειρία, πράγματι η δεκαετία του ’50 και ιδιαίτερα οι αρχές της δεκαετίας του ’60, όπου άρχισα να αντιλαμβάνομαι τον κόσμο, είναι η τελευταία περίοδος που θυμάμαι τον λαϊκό πολιτισμό ζωντανό και λειτουργικό στη ζωή των ανθρώπων της εποχής στην Ελλάδα.
Προσωπικά έζησα το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου στην πόλη και, επομένως, αυτό το βιβλίο έρχεται να συμπληρώσει το κενό της γνώσης μου όσον αφορά την πολιτιστική δραστηριότητα των ανθρώπων της υπαίθρου εκείνη την περίοδο.
Οι πολιτιστικές δραστηριότητες των ανθρώπων της υπαίθρου, της ηπειρωτικής και της νησιωτικής Ελλάδας, μέσα από τον κώδικα επικοινωνίας - τη γλώσσα - συντηρούν τα ήθη και τα έθιμα ως διαχρονικά μορφώματα μιας αρχαίας Ελλαδικής κουλτούρας. Το γλωσσικό ιδίωμα κάθε περιοχής την χαρακτηρίζει και ταυτόχρονα διατηρεί και μεταδίδει τα ζωντανά γλωσσικά στοιχεία και τα στοιχεία της κίνησης του ανθρώπινου σώματος στους θεατές και ακροατές που έρχονται στις θεατρικές παραστάσεις και που πρόκειται να τα παρακολουθήσουν και στο μέλλον.
Η παιδική ηλικία και η παιδική ψυχή όπως μεταφέρεται από τη γραφίδα της κυρίας Φύλλα μας μεταφέρει την εικόνα του κόσμου μέσα από την οπτική του μικρού παιδιού αλλά και του ώριμου παιδιού που πολλοί φέρουμε ακόμη μέσα μας.

Σχετικά με τον πρόλογο του Βασίλη Φίλια...

Η κυρία Φύλλα έχει αναπτύξει για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες έντονη πολιτιστική δράση και στη Χίο αλλά και στην Αθήνα μέσα από τη διεύθυνση των Χιακών Πολιτιστικών Σωματείων. Με μια συστηματική και λεπτομερή ξενάγηση σε κάθε γωνιά της γης της Χίου, όπου γεννήθηκε και ζει και η ίδια, μας μιλάει για μια Χίο «περασμένη» αλλά όχι «ξεπερασμένη» και μέσα από τις παιδικές της αναμνήσεις, μας αναβαπτίζει στην εν πολλοίς λησμονημένη παιδική μας αθωότητα.

Τα τραγούδια του πατέρα

Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στο όνειρο ή στην πραγματικότητα της χιακής γης που μοιάζει με όνειρο.
Έτσι όπως "απογειώθηκε" η αφήγηση της πρώτης ιστορίας του ομώνυμου βιβλίου της κυρίας Φύλλα, μου υπενθύμισε ότι το αγαπημένο μου μεταφορικό μέσο είναι το αεροπλάνο. Απολαμβάνω ιδιαίτερα τις στιγμές που μπαίνει πετώντας στα σύννεφα και μου δίνει την εντύπωση πως αναπαύεται σε πουπουλένιο πάπλωμα, αλλά ξαφνικά, ανάμεσα από μια αναπάντεχη τρύπα του σύννεφου βλέπω κάτω ένα κομμάτι στεριά ή μια «μερίδα» θάλασσα. Μέχρι αυτό το ύψος μπορώ να δω τα πράγματα από ψηλά, τόσο μόνο μπορώ να δω τον κόσμο από ψηλά και να ξεγελαστώ, πως για λίγες στιγμές, τον κρυφοκοιτάζω, τον «ελέγχω», παίζω, ασήμαντος εγώ, τον ρόλο του Θεού του Παντοκράτορα.
Ψιθυρίζω: «Αγναντεύαμε κάτω τα μικρά νησιά...... να βάζουν την παλάμη αντήλιο και να μας κοιτάζουν λαγνεμένα να περνούμε ψηλά». (χωρίς σχόλια). Τα τραγούδια του πατέρα φτάνουν έως τα βορειοδυτικά παράλια της Αφρικής, ως την Κύπρο και ως την Παλαιστίνη.
Διαπιστώνω μετά πως, όπως στον πρωταγωνιστή έτσι, και σ' εμένα αρέσει να σφυρίζω πρώτα την μελωδία κάθε τραγουδιού που αγαπώ και μετά να τραγουδώ τα λόγια.

Τον καιρό που υπηρέτησα στη Λέσβο, τις ατέλειωτες ώρες που αγνάντευα το πέλαγο – μια τρίγωνη φέτα γαλάζιο μεταξωτό ύφασμα - απλωμένο ανάμεσα σε δύο πέτρινα στήθη της ξερής γης που μας φιλοξενούσε, τραγουδούσα τραγούδια αγαπημένα. Άσματα από το «Άξιον Εστί» του Ο.Ελύτη και τραγούδια του Σ. Κουγιουμτζή, του Μ. Λοϊζου, του Μ. Χατζηδάκη, του Μ. Θεοδωράκη, του Β. Τσιτσάνη, του Μπαγιαντέρα και του Χατζηχρήστου, του Μ. Χιώτη και άλλων. Στα διαλείμματα του εκλεκτού ρεπερτορίου μου θυμόμουνα το «Νέο Κύμα», τον αθάνατο Νίκο Ξυλούρη, τη Μαρίζα Κωχ, τον Διονύση Σαββόπουλο, τον Λάκη Παππά, την Καίτη Χωματά, την Πόπη Αστεριάδη, τον Γιάννη Πουλόπουλο, την Αρλέτα, τη Ρένα Κουμιώτη. Πάντα έδινα μεγάλη σημασία στα λόγια των τραγουδιών που έγραψαν σημαντικοί ποιητές και στιχουργοί, όπως οι Βασιλειάδης, Παπαγιανοπούλου, Λειβαδίτης, Γκάτσος, Ελευθερίου, Παπαδόπουλος, Τριπολίτης, Νικολακοπούλου, Κατσούλης, Σούσης και άλλοι.

«Θεέ μου πρωτομάστορα μ΄ έκλεισες μέσα στα βουνά,
Θεέ μου πρωτομάστορα μ΄ έκλεισες μέσ’ στη θάλασσα!»

«Αχ! χελιδόνι μου πώς να πετάξεις
σ’ αυτό το μαύρο τον ουρανό,
αίμα σταλάζει το δειλινό και πώς να κλάψεις»

«Σε πεύκο ανέβηκα μεγάλο να δω που πήγε τα’ όνειρό μου,
μα εγώ δεν είδα τίποτ’ άλλο, από τον κουρνιαχτό του δρόμου...»

«Στο φιλντισένιο μου μαρκούτσι, γαλέρες έρχονται και πάνε,
ρεσάλτα κάνουνε οι μούτσοι κι οι πειρατές μεθοκοπάνε...
στο καπηλειό το λιμανίσιο....
Άχ! Θάλασσα, πικροθάλασσα, γιατί,
γιατί να σ’ αγαπήσω....»

«Βγήκανε τ’ άστρα κι οι κοπέλες με τα’ άσπρα
κατεβαίνουν στην κάτω γειτονιά.
Τα παλικάρια παρατάνε τα ζάρια
κι ανταμώνουν στου δρόμου τη γωνιά.
Στου παραδείσου τα μπουζούκια θα με πας
Κι αφού χορέψουμε και πάψει ο σαματάς
εφτά τραγούδια θα σου πω για να διαλέξεις το σκοπό
που θα μου πεις, για να σου πω το σ’ αγαπώ».

«Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα
κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο,
τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα
και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο.
Κοιμήσου Περσεφόνη, στην αγκαλιά της γης,
στου κόσμου το μπαλκόνι, ποτέ μην ξαναβγείς!
Εκεί, που η θάλασσα γινόταν ευλογία
κι ήταν ευχή του κάμπου τα βελάσματα,
τώρα καμιόνια κουβαλάν στα ναυπηγεία,
άδεια κορμιά, σιδερικά, παιδιά κι ελάσματα»

«Μ’ αίμα χτισμένο, κάθε πέτρα και καημός,
κάθε καρφί του πίκρα και λυγμός,
μα όταν γυρίζαμε το βράδυ απ’ τη δουλειά,
εγώ κι εκείνη – όνειρα, φιλιά –
το’ παιρν’ αγέρας κι η βροχή, μα ήταν λιμάνι κι αγκαλιά
και γλυκιά απαντοχή.
Αχ! Το σπιτάκι μας κι αυτό είχε ψυχή,
πάρ’ το στεφάνι μας, πάρ’ το γεράνι μας...»

«Πήρα τη στράτα κι έρχομαι,
μεσ’ στη βροχή και βρέχομαι,
στα σκαλοπάτια σου, εγώ σφυρίζω,
άνοιξε μέσα για να μπω
και στρώσε μου να κοιμηθώ.
......
Να με στεγνώσεις με φιλιά
Μέσ’ στη θερμή σου αγκαλιά
και μη μ’ αφήσεις πια να ξαναφύγω,
κοντά σου πάρε με να ζω
και στρώσε μου να κοιμηθώ»

«Αντιλαλούνε τα βουνά, σαν κλαίω εγώ τα δειλινά,
περνούν οι ώρες θλιβερές σ’ ένα παλιό ρολόι
κι εγώ τους αναστεναγμούς, τους παίζω κομοπολόι..»

«Σαν μαγεμένο το μυαλό μου φτερουγίζει,
η κάθε σκέψη μου κοντά σου τριγυρίζει
δεν ησυχάζω και στον ύπνο που κοιμάμαι,
εσένα πάντα αρχοντοπούλα μου θυμάμαι»

«Η άμαξα μέσ’ στη βροχή, τράβα αμαξά μη μου βραχεί,
το κορίτσι πού’ ναι μέσα, όμορφο σαν πριγκηπέσα,
μη μου βραχεί.
Έβγα στην άσφαλτο αμαξά και στρίψε πάλι απ’ τη γωνιά.
Η βροχή όλο δυναμώνει, το κορίτσι μου κρυώνει,
μη μου βραχεί.
Τράβα αμαξά μου να χαρείς, όσο πιο γρήγορα μπορείς,
να μας πας για το τσαρδί μας, τη φωλίτσα τη δική μας,
τράβηξε βρε αμαξά»

«Πάρε με στο τηλέφωνο, λιγάκι να τα πούμε
και δώσ’ μου ένα ραντεβού για να συναντηθούμε.
Έστω κι απ’ το τηλέφωνο, στείλε μου τα φιλιά σου
και με τη φαντασία μου θα βρίσκομαι κοντά σου.
Πάρε με στο τηλέφωνο κι απ’ το γλυκό σου στόμα,
θέλω ν’ ακούσω να μου πεις
πως μ’ αγαπάς ακόμα!

«Περασμένες μου αγάπες
όνειρα που σβήσατε,
όσο μακριά κι αν πάτε, στη ζωή μου τριγυρνάτε

σαν χλωμά φαντάσματα,
περασμένες μου αγάπες του καιρού χαλάσματα.
Για δυό μάτια, για δυό χείλια κάποτε ξενύχτησα.
Ένιωσα ανατριχίλα, μέχρι της καρδιάς τα φύλλα,

σαν τα πρωτοφίλησα»

«Ήτανε μια φορά μάτια μου κι ένα καιρό
μια όμορφη κυρά αρχόντισσα, να σε χαρώ,
μια μικροπαντρεμένη.....»

«Αυτό τον κόσμο τον καλό, το χιλιο-μπαλωμένο,
βρε ράβε-ξήλωνε, ράβε-ξήλωνε, δουλειά να μη σου λείπει.
Αυτό τον κόσμο τον καλό, άλλοι τον είχαν πρώτα,
βρε ράβε-ξήλωνε, ράβε-ξήλωνε, δουλειά να μη σου λείπει.
Αυτόν τον κόσμο τον καλό,
σ’ εμάς τον παραδώσανε, γέλα φίλε μου, γέλα φίλε μου
δεν είναι και για λύπη!»

«Θα μεταλάβω με νερό θαλασσινό,
στάλα τη στάλα συναγμένο απ’ το κορμί σου,
σε τάσι αρχαίο μπακιρένιο, αλγερινό,
που κοινωνούσαν πειρατές πριν πολεμήσουν.
Πούθ’ έρχεσαι; Απ’ τη Βαβυλώνα!
Που πας; Στο μάτι του κυκλώνα!
Ποιάν αγαπάς; Κάποια τσιγγάνα!
Πώς τη λένε; Φάτα Μοργκάνα!»
Πανί δερμάτινο, αλειμμένο με κερί,
οσμή από κέδρο, από λιβάνι, από βερνίκι,

όπως μυρίζει αμπάρι σε παλιό σκαρί

χτισμένο τότε στον Ευφράτη στη Φοινίκη.
Σκουριά πυρόχρωμη στις μίνες του Σινά.

Οι κάβες της Γερακινής και το Στρατόνι.

Το επίχρισμα. Η άγια σκουριά που μας γεννά,

μας τρέφει, τρέφεται από μας, και μας σκοτώνει»

«Κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ, κάτι μυστικό,
κάτι πλούσιο και παράξενο, σαν τοπίο του βυθού,
ανθισμένες κερασιές κι απόγευμα ζεστό
και πολύχρωμο χορτάρι, ναι, για ν’ αποκοιμηθώ.
Αμαξάκια κάτασπρα φεύγουν απαλά
και με φέρνουνε σε σένα, ναι, στα μέρη τα παλιά.
Στο γαλάζιο θρόνο σου, χρυσό μανδύα φοράς,
και σε δυό λιοντάρια ήμερα τα πόδια σου ακουμπάς».

[Το Ελληνικό Τραγούδι – ζωντανή πολιτιστική παράδοση – ζει και συνεχίζεται.....]

Έχω ακούσει για τις νεράιδες και τα ξωτικά που βούβαιναν τα παιδιά αλλά και μεγαλύτερους, όπως μου το θύμισε το βιβλίο της κυρίας Φύλλα.
Σημειώνω πιο κάτω: «Τα έξοδα της οικογένειας μεγάλωναν...» - την γνωρίζω αυτή την κατάσταση.
Προσέχω σε άλλο σημείο του κειμένου: «Λες και είχε ήδη ξενιτευτεί κι από μακριά νοσταλγούσε.....» - έτσι αισθάνομαι διαρκώς, εδώ και 25 χρόνια!
Διαβάζω για ένα αόριστο χαμόγελο του κεντρικού ήρωα της ιστορίας. Ναι! Το ξέρω αυτό το «αόριστο χαμόγελο», έτσι χαμογελάει η μητέρα μου, έτσι χαμογελώ κι εγώ.
Θυμάμαι πως όταν υπηρετούσα τη στρατιωτική θητεία στη Μυτιλήνη πολλές φορές έβαλα το χέρι μου αντήλιο ή, ακόμα καλύτερα, κοίταζα με τα κιάλια, όταν ήθελα να δω κατά την Ανατολή, σαν να μπορούσα να διακρίνω γνωστά πρόσωπα, που μάλιστα είχα την αίσθηση ότι «με περιμένουν!», όχι μόνο οι «νεκροί» που έγραφε η Διδώ Σωτηρίου, αλλά και οι ζωντανοί, που ούτε υποπτεύονται την ύπαρξή μου! Φαίνεται ότι "Το γαρ πολύ του έρωτος, [με την πατρώα γη μου] γεννά παραφροσύνη...".
Τελειώνοντας την πρώτη ιστορία μπορείτε να αφεθείτε σε μια εξαιρετικά περιεκτική περιγραφή της ιστορίας της Ελλάδας και της Χίου σε δύο, μόλις, σελίδες. Διαβάζω: «Αγάλματα αρχαίων θεών αναδύονταν απ’ τη Μεσόγειο» και ανθολογώ πρόσωπα και καταστάσεις: ο Απόλλωνας, ο Ίκαρος, ο Προμηθέας, ο Οδυσσέας, ο Κυκλαδικός πολιτισμός, ο Τρωϊκός Πόλεμος, η Κύπρος, ο Μεγαλέξανδρος, ο Χριστός, οι Ρωμαίοι και η Ακρόπολη της Αθήνας, οι Βυζαντινοί, οι πειρατές, οι Φράγκοι, οι Τούρκοι, η Ελληνική Επανάσταση του 1821, η «ολόμαυρη ράχη» των Ψαρών του Σολωμού. Τα τραγούδια του πατέρα, η φωνή του, «μικρό άστρο» - το άστρο της Βηθλεέμ», ερχόταν «να σταθεί πάνω στο θόλο του σχίνου [της φλεγομένης βάτου] και να μου φανερώσει τη γέννηση του κόσμου».
Μια συγγραφέας που μπορείτε να την παρακολουθήσετε ευχάριστα, αν κι εσείς αφήσετε τη φαντασία σας να πετάξει πάνω από τη Μεσόγειο, παντού στους τόπους που την περιβάλλουν.

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Ο Μαυρομάτης και ο "καταραμένος δράκος"

2008-10-16T16:02:00.016+03:00

Πρωτότυπος τίτλος έργου:

"Ο Μεγαλέξανδρος και ο καταραμένος δράκος".

Το βράδυ του Σαββάτου της 11ης Οκτωβρίου, ως καλεσμένος μιας αγαπημένης φίλης, είχα τη μεγάλη χαρά να παρακολουθήσω μια μοναδική παράσταση του Καραγκιόζη, χωρίς να πρόκειται για θέατρο σκιών! Ο γνωστός σε όλους «Καραγκιόζης» (τουρκική λέξη, στα ελληνικά σημαίνει μαυρομάτης) - κεντρικός χαρακτήρας του παραδοσιακού Ελληνικού και Τουρκικού Θεάτρου Σκιών - συχνά ταυτίζεται με το ίδιο το είδος θεάτρου που εκφράζει.
Στην Ελλάδα ο Καραγκιόζης, ως λαϊκός ήρωας εκπροσωπεί, το φτωχό, εξαθλιωμένο, κουτο-πόνηρο Έλληνα, που κατόρθωνε να επιβιώνει στο περιβάλλον της Τουρκοκρατίας και εξακολουθεί και σήμερα να επιβιώνει στο ανάλογο περιβάλλον της φτώχειας, της ανεργίας και της πολιτιστικής ευτέλειας που προωθεί η εν πολλοίς παγκοσμιοποιημένη αγορά.
Στην παράσταση ο Καραγκιόζης είναι πάντα καμπούρης και ξυπόλυτος, μένει σε παράγκα και συνδιαλέγεται με τον δουλοπρεπή όσο και ευέλικτο φίλο του Χατζηαβάτη που λειτουργεί ως μεσάζων ανάμεσα στον Καραγκιόζη (σύμβολο του φτωχού-λαϊκού χαρακτήρα) και στα σύμβολα της εξουσίας κυρίως τον Βελιγκέκα, (πρωτοπαλίκαρο του Πασά). Ο Πασάς κατοικεί σε παλάτι, απέναντι ακριβώς από το «σπίτι» του Καραγκιόζη και ο συμβολισμός είναι προφανής. Συμπαραστάτης στον αγώνα του Καραγκιόζη για επιβίωση είναι ο θείος του Μπάρμπα-Γιώργος (χαρακτήρας παραδοσιακός) που παραπέμπει στο επαναστατικό πνεύμα του 1821 που διατρέχει ακόμη κάθε Έλληνα. Τον καιρό του Καραγκιόζη ο Μπάρμπα-Γιώργος συνήθως έδερνε τον Βελιγκέκα και με τον τρόπο αυτό προστάτευε τον ανιψιό του από τον Πασά. Ο σύγχρονος Έλληνας (ο σκηνοθέτης) επαναστατεί ακόμη όταν προκαλείται κυρίως από Ξένους, και αμύνεται απέναντι στις αντιξοότητες αξιοποιώντας μέσα από τον χαρακτήρα του Μπάρμπα-Γιώργου τη ζωτικότητα που διακατέχει τους δραστήριους ανθρώπους της Ελληνικής επαρχίας. Η εκδοχή του Μεγαλέξανδρου, ενός από τα πολλά ευρήματα της παράστασης, όπως προβάλλεται, θα ικανοποιήσει ακόμη και τα γούστα του πιο απαιτητικού κοινού.

Τα θέματα της παράστασης κυμαίνονται από σκωπτικά και σατιρικά έως λυρικά και τραγικά, προκαλώντας στους θεατές, αυθόρμητο γέλιο, συγκίνηση και σε πολλές στιγμές ακόμα και ταύτιση τόσο με τον χαρακτήρα του Καραγκιόζη, όσο και τον αντίστοιχο του Μεγαλέξανδρου. Αυτή η συμπόρευση θεατρικών πρωταγωνιστών και θεατών συμβαίνει επειδή είναι ευανάγνωστη η παραπομπή των θεμάτων του έργου σε πραγματικές καθημερινές καταστάσεις που αφορούν τον κόσμο, σήμερα. Η συμπεριφορά του Καραγκιόζη δεν προβάλλεται ως πρότυπο προς μίμηση από τον σκηνοθέτη και δημιουργό της παράστασης Δήμο Αβδελιώδη, αλλά ως κοινωνικό φαινόμενο που αξίζει της προσεκτικής παρατήρησης κάθε θεατή, επειδή μπορεί να αναγνωρίσει σε αυτή στοιχεία του χαρακτήρα του ζώντα και ενεργά. Συχνά είχα την αίσθηση πως παρακολουθώ σκηνές από αριστοφανική κωμωδία, που περνούσε στο κωμειδύλλιο, στιγματιζόταν από τραγικές πινελιές και δεν απομακρυνόταν στιγμή από μια απόλυτη πειθαρχία και συνέπεια στην υπηρέτηση του μύθου του έργου καθαυτού. Αυτή η σκηνοθετική ακροβασία ανάμεσα σε διαφορετικά είδη θεάτρου, παλιούς και νέους κώδικες υποκριτικής και τεχνολογικές καινοτομίες στη σκηνική παρουσίαση, είχε τη συμπαράσταση ενός κοινού όπου μπορούσε κανείς να διακρίνει όλες τις ηλικίες. Παρέστησαν τόσο «γνωστοί και επώνυμοι», όσο και «άγνωστοι και επώνυμοι».
Το έργο υπενθυμίζει στο κοινό πως έχει πολιτιστική παράδοση και κοινωνική ταυτότητα και υποδεικνύει με την λεπτότητα του καλοχτισμένου παραμυθιού, που είχε η παράσταση, πως μπορεί να έχει και την ανάλογη κοινωνική δραστηριοποίηση. Αν εγώ, που δεν συμπαθώ τον Καραγκιόζη και το Θέατρο Σκιών μαγεύτηκα και ταξίδεψα στο όνειρο που υλοποιεί επί σκηνής, ο σκηνοθέτης, με υπέροχους φωτισμούς, ζωντανή μουσική και κίνηση των ηθοποιών που σε αφήνει με το στόμα ανοιχτό, σκεφθείτε πόσο πολύ θα διασκεδάσει έναν ευνοϊκότερα διατιθέμενο από εμένα θεατή. Πολύ χαίρομαι που ξεπέρασα τις στερεότυπες αντιλήψεις μου και «συμμετείχα» σε μια παράσταση όπου ένιωθα ότι οι ηθοποιοί με αγαπούσαν και εγώ τους καταλάβαινα. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός, πως τα τελευταία λόγια της παράστασης, που εκφέρονται από ολόκληρο τον θίασο επί σκηνής, δεν ακούγονται από τα πολλά χειροκροτήματα!
Ευχαριστώ τον κύριο Αβδελιώδη για το δώρο μιας τέτοιας παράστασης.

Η παράσταση στεγάζεται στο Θέατρο Βεάκη (Στουρνάρη 32 - απέναντι από το Πολυτεχνείο).

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Η διαχείριση του Ελληνικού πολιτισμού

2008-09-12T14:43:00.015+03:00

Για την εποχή της μελαγχολίας

"Η εξουσία σου χαμογελάει μόνο όταν πρόκειται να σου δείξει τα δόντια της"

Μάνος Στεφανίδης

Για κάποιους, λοιπόν, "πολιτισμός" δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια κοσμική ευκαιρία για να συναντηθούν οι γνωστοί μεγαλοπαράγοντες, ν' ανταλλάξουν τα πιο ευκολοδιάβαστα σύμβολα του κοινωνικού τους prestige, που είναι βέβαια η σχέση με τας τέχνας και να προχωρήσουν έπειτα στις business και τους οικονομικοπολιτικούς τους διακανονισμούς.

Στα εικοσιπέντε χρόνια της υπηρεσιακής μου σχέσης με το ΥΠΠΟ.... [.....].... βλέπω τα ίδια γνωστά φθαρμένα και διεφθαρμένα πρόσωπα να "κάνουν παιχνίδι", κατά το χύδην λεγόμενο, και η νυν πολιτιστική νομενγκλατούρα να συνυπάρχει όλο και πιο θερμά με την προηγούμενη στο σταυροδρόμι που συναντιούνται ο σοσιαλισμός, η κοινοτοπία, ο κομφορμισμός και το συμφέρον.

Λυπάμαι τους εργάτες του πολιτισμού, που ελπίζουν και περιμένουν, τα εργαστήρια των νέων και προικισμένων δημιουργών, που είναι γεμάτα έργα τα οποία κανείς δεν θα δει ποτέ...

Βλέπετε, ζούμε στην εποχή της παντοδυναμίας των παραγόντων, στην εποχή της μελαγχολίας ... [όπου] κανείς ηγεμών δεν ενθουσιάζεται να ακούει δυσάρεστα πράγματα, τη στιγμή μάλιστα που κόλακες-οσφυοκάμπτες έχουν ήδη λάβει τις θέσεις τους για ν' αποδώσουν τιμές. [....] ο πολιτισμός χρειάζεται ρηξικέλευθες παρεμβάσεις και όχι διεκπεραίωση, ανθρώπους με πάθος και πάθη και όχι στυγνούς γραφειοκράτες ή θεωρητικούς της showbiz...

Ο πολιτισμός είναι ταυτόχρονα και μέσο και σκοπός, και αφορά συλλογικότητες αλλά και υποκείμενα, στο φαντασιακό όσο και στο οραματικό στοιχείο. [...] Από την εποχή της ρομαντικής εξέγερσής μας, το 1821, ο ελεύθερος στοχασμός αποτελεί σταθερό ζητούμενο. Αντ' αυτού η εκάστοτε πολιτική ηγεσία προωθεί τον πολιτισμό των "μεγάλων γεγονότων" [που κινούν] τον κυρίαρχο μηχανισμό [συνεπικουρούμενα από την] ευήθεια της τηλεόρασης αλλά και την εργαλειακή παιδεία που θερίζει δραματικά την ανυποψίαστη νεολαία.

Αναδημοσίευση από το FAQ 11 Σεπτεμβρίου 2008 (σ. 12)

Η έννοια της έδρασης

2008-08-31T23:22:00.009+03:00

ΕΑΠ -
Γιώργος Δημητρίου Χ. 30/6/2006

Θέμα: "Η έννοια της έδρασης και μια εξήγηση της οικονομικής επίδρασής της στην κοινωνική πραγματικότητα"

Εισαγωγή
Η εργασία αυτή χωρίζεται σε δύο μέρη. Αρχικά, εξετάζεται σε γενικές γραμμές το νόημα της έννοιας της έδρασης. Στη συνέχεια, αναζητούνται μέσα στις διαφορετικές εκδοχές της παλιάς και ιδιαίτερα της νέας οικονομικής κοινωνιολογίας που παρουσίασαν ορισμένοι κοινωνιολόγοι, οικονομολόγοι και ανθρωπολόγοι όπως είναι ο Μαρκ Γκρανοβέτερ, ο Καρλ Πολάνυι, ο Κλίφορντ Γκρητς και ο Ρόναλντ Ντορ, εμπειρικά στοιχεία που συνθέτουν την οικονομική ερμηνεία της έννοιας της έδρασης. Προς αυτή την κατεύθυνση συγκλίνουν, οι αξιολογήσεις των θέσεων των προαναφερθέντων μελετητών σχετικά με την έννοια αυτή.
Η περίοδος που αρχίζει στη Δύση από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1950 σηματοδοτείται από την εισαγωγή από τον Νηλ Σμέλσερ του υποκλάδου της οικονομικής κοινωνιολογίας. Εκείνη την εποχή, ένας συνδυασμός παραγόντων, όπως: ο υψηλός βαθμός θεσμοποίησης της, η περιορισμένη επίδραση του μαρξισμού και η κυριαρχία των αγορών, συνετέλεσαν ώστε η οικονομική κοινωνιολογία να αναπτυχθεί περισσότερο στις ΗΠΑ σε σύγκριση με την Ευρώπη (Κονιόρδος, 2006: 33-34). Η εξέλιξη της οικονομικής κοινωνιολογίας παρουσιάζει μια στασιμότητα μέχρι τη δεκαετία του 1980, οπότε εμφανίζεται κυρίως με το έργο των Κ. Πολάνυι και Μ. Γκρανοβέτερ η «νέα» οικονομική κοινωνιολογία, τη μελέτη της οποίας επεκτείνουν, μεταξύ άλλων, οι Κ. Γκηρτς και Ρ. Ντορ (ο.π., σ. 22).
Παράλληλα με την ανάπτυξη της «νέας» οικονομικής κοινωνιολογίας, από τη δεκαετία του 1950 μέχρι το 1985, παρατηρούνται συγκλίσεις αλλά και αποκλίσεις ανάμεσα στην παλιά και τη «νέα» κοινωνιολογία. Κατ' αρχήν, παλιά και νέα οικονομική κοινωνιολογία συμφωνούν ότι η «οικονομική δράση αποτελεί μορφή κοινωνικής δράσης και ότι οι οικονομικοί θεσμοί είναι κοινωνικές κατασκευές» (ο.π., σ. 24). Όμως σε αντίθεση με την «παλιά», η νέα οικονομική κοινωνιολογία ασχολείται με τη μελέτη θεμελιωδών οικονομικών φαινομένων, όπως, για παράδειγμα, της παραγωγής, της διανομής και της κατανάλωσης, που αναλύονται από έννοιες και δομές όπως: κοινωνική έδραση, κοινωνική κατασκευή και κοινωνικά δίκτυα (ο.π., σ. 19). Στη συνέχεια, στο πλαίσιο της ανάλυσης βασικών οικονομικών και κοινωνικών εννοιών και δομών, θα επιχειρηθεί μια εξέταση της έννοιας της έδρασης.

Η έννοια της έδρασης
Γενικά, η λέξη έδραση προέρχεται από το ρήμα εδράζω, που σημαίνει «θεμελιώνω, βασίζω, εδραιώνω» (Μπαμπινιώτης, 2002: 549). Ειδικότερα, ο Σ.Μ. Κονιόρδος (2006: 26) κατέληξε μετά από έντονη αναζήτηση, να αποδώσει τον αγγλικό όρο embeddedness με την ελληνική λέξη «έδραση».
Η λειτουργία της έδρασης έρχεται να απομαγεύσει αρχέγονες προκαταλήψεις του ανθρώπου «για προσοδοφόρες ασχολίες» που προκάλεσαν την «εμφάνιση μιας “ψυχολογίας της αγοράς” [που με τη σειρά της οδήγησε στην] «οικονομία της αγοράς», ως θεσμού που δήθεν προηγήθηκε αυτού των οργανωμένων κοινωνιών. Άρα, η έδραση διασαφηνίζει τη «σύνδεση της οικονομικής ιστορίας με την κοινωνική ανθρωπολογία» (Πολάνυι, 2001: 47).

Οι οικονομικές ερμηνείες για την έδραση, των: Καρλ Πολάνυι, Κλίφορντ Γκηρτς, Μαρκ Γκρανοβέτερ και Ρόναλντ Ντορ.
Ο Καρλ Πολάνυι, προσεγγίζει, στο κείμενό του που τιτλοφορείται «Η Οικονομία ως Θεσμοθετημένη Διαδικασία», με μια ευρεία οπτική την οικονομική επιστήμη και θεωρεί ότι η μελέτη των οικονομικών φαινόμενων των βιομηχανικών κοινωνιών είναι χρήσιμο να επεκταθεί και στις προκαπιταλιστικές κοινωνίες και αναφέρει το παράδειγμα της αγοράς του Κεντρικού Σουδάν κατά τον 19ο αιώνα (ο.π., σ. 143). Οι βασικές απόψεις του Πολάνυι εμπεριέχουν και την έννοια της έδρασης η οποία ενισχύει την άποψη ότι στη σύγχρονη κοινωνία η οικονομία συνδέεται άρρηκτα με τον θεσμό της αγοράς και ότι υπάρχει μια διάκριση ανάμεσα στο τυπικό νόημα της οικονομίας της αγοράς και στο ουσιαστικό νόημα της καθημερινής ζωής των ανθρώπων. Δηλαδή υποστηρίζει ότι η οικονομία είναι ουσιαστικά μια κοινωνική διαδικασία που χρειάζεται να εμπλουτιστεί με νέο νόημα (ο.π., σ. 23-24).
Με τα οικονομικά συμπεράσματα του Πολάνυι, όπως προκύπτουν από τη μελέτη των προκαπιταλιστικών κοινωνιών, συμφωνεί ο Κλίφορντ Γκηρτς στο δοκίμιό του για την «Οικονομία του Παζαριού». Κατ' αρχήν, στο κείμενό του τονίζεται η σημασία της αναζήτησης πληροφοριών από τους εμπορευόμενους σ' αυτό το είδος αγοράς (παζάρι), ώστε να μπορέσουν να αξιολογήσουν την πραγματική αξία των ανταλλάξιμων εμπορευμάτων, χωρίς να κινδυνεύουν να ζημιωθούν. Παράλληλα, η ανάλυση του Γκηρτς παρουσιάζει τη λειτουργία των κοινωνικών σχέσεων μέσα στη δομή της αγοράς, τα οποία ερμηνεύει η έννοια της έδρασης, αποκαλύπτοντας έτσι τα παραδοσιακά στοιχεία της κοινωνικής κατασκευής της αγοράς. Ο Γκηρτς αναφέρει το παράδειγμα μιας επαρχιακής πόλης «στους πρόποδες του Μεσαίου Άτλαντα στο Μαρόκο, [στα] «μέσα της δεκαετίας του 1960» και «παρόμοιες οικονομίες στην Ινδονησία, κατά τη δεκαετία του 1950» (ο.π., σ. 23,153-154).
Πάντως, το καταστατικό κείμενο της νέας οικονομικής κοινωνιολογίας, είναι το άρθρο του Μαρκ Γκρανοβέτερ «Οικονομική Δράση και Κοινωνική Δομή: το πρόβλημα της έδρασης», το οποίο πρωτοδημοσιεύτηκε το 1985 (ο.π., σ. 25-26).
Ο όρος «έδραση», με κάποιες διαφοροποιήσεις, αναλύει και εξηγεί την κατάσταση των οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων και δομών των ανθρώπινων κοινωνιών στο παρελθόν αλλά και στη σύγχρονη εποχή, όπως εισάγεται από τον Πολάνυι και τον Γκρανοβέτερ, αντίστοιχα (ο.π., σ. 26).
Η πατρότητα της έννοιας της κοινωνικής έδρασης, ανήκει στον Πολάνυι από όπου την δανείστηκε ο Γκρανοβέτερ. Η διαφορετική άποψη του δεύτερου έναντι του Πολάνυι, έγκειται στο ότι οι οικονομικές δράσεις και τα οικονομικά φαινόμενα εδράζονται σε συγκεκριμένα (σύγχρονα) συστήματα κοινωνικών σχέσεων, όπως είναι οι διαδραστικές σχέσεις και οι κοινωνικοί θεσμοί και κανόνες. Δηλαδή, η οργάνωση των κοινωνικών σχέσεων θέτει ρητούς περιορισμούς στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα (ο.π., σ. 26).
«Ο Γκρανοβέτερ, απορρίπτοντας -αυτό που ονομάζει “υπο-κοινωνικοποιημένη” αντίληψη του ανθρώπου από την οικονομία, καθώς και την “υπερ-κοινωνικοποιημένη” αντίληψη από την κοινωνιολογία, επιχειρεί, μέσω της έννοιας της κοινωνικής έδρασης, τη σύνδεση των οικονομικών δομών, διεργασιών και φαινομένων με το κοινωνικό περιβάλλον και πλαίσιο στο οποίο» οι οικονομικοί φορείς δραστηριοποιούνται (ο.π., σ. 26).
Δηλαδή γίνεται φανερό ότι το «κοινωνικο-πολιτισμικό στοιχείο» δεν αποτελεί κατώτερη κατηγορία, αλλά αντίθετα συνιστά βασικό μέρος των κοινωνιολογικών θεωρήσεων. Ακόλουθα, ο Γκρανοβέτερ, επισημαίνει το γεγονός ότι «τα οικονομικά φαινόμενα εδράζονται στο κοινωνικό» πεδίο και αντίστροφα, η κοινωνική συνιστώσα είναι, στην πράξη, προϋπόθεση για να ενεργοποιούνται οι οικονομικοί φορείς δράσης (ο.π., σ. 27).
Είναι αξιοσημείωτο ότι η έννοια της κοινωνικής έδρασης αποτελεί τον ενεργό πυρήνα της νέας οικονομικής κοινωνιολογίας. Καθώς, όμως, η θεώρηση της έννοιας της έδρασης δεν αναλύει τον ακριβή τρόπο λειτουργίας της οικονομίας, έχουν προταθεί ειδικότερες έννοιες που την προσεγγίζουν πιο συγκεκριμένα, όπως αυτή της «δομικής έδρασης» των ανταλλαγών, η οποία περιορίζει τους τρόπους δράσης των δρώντων ή αυτές της «μικρο-», «μέσο-» και «μακρο-» έδρασης, όπως και της «απο-έδρασης» που αφορά την ολοκληρωτική απόσπαση ενός οικονομικού φαινομένου από το κοινωνικό πεδίο αναφοράς του (ο.π., σ. 27).
Στη συνέχεια ο Γκρανοβέτερ, αναλύει τη λειτουργία της έδρασης και διαπιστώνει τις επαφές μέσα στο πλέγμα των κοινωνικών σχέσεων, δηλαδή των δικτύων, καταδεικνύοντας την έδραση των οικονομικών δραστηριοτήτων στο κοινωνικό πεδίο. Επομένως, υιοθετεί την έννοια της «κοινωνικής κατασκευής της οικονομίας, ως δεύτερη μετά την έδραση έννοια-κλειδί του υποκλάδου», ενώ συνάμα επενδύει σε αυτά την προβληματική του για τον πιθανό τρόπο με τον οποίο «τα δίκτυα των διαπροσωπικών σχέσεων» συμβάλλουν «στη δημιουργία εμπιστοσύνης και στην αποθάρρυνση της αδικοπραγίας» (ο.π., σ. 28,194).
Εξάλλου, ο Γκρανοβέτερ προβάλλει τα είδη των «χαλαρών» και των «ισχυρών δεσμών» που συγκροτούν τα δίκτυα. Με χαλαρούς (έμμεσους) δεσμούς συνδέονται τα πρόσωπα που προσεγγίζουν διάφοροι κοινοί φίλοι και γνωστοί, οι οποίοι αποτελούν πηγές πληροφόρησης των μεσαίων κυρίως κοινωνικών στρωμάτων σε ζητήματα εξεύρεσης εργασίας. Από την άλλη πλευρά, οι «ισχυροί» δεσμοί, δηλαδή, οι άμεσοι οικογενειακοί ή φιλικοί δεσμοί, αποτελούν στοιχείο συνοχής των μελών των ασθενέστερων κοινωνικών στρωμάτων. Στους δεσμούς αυτούς στηρίζονται, κυρίως, τα άτομα των χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων για να αποκτήσουν μια θέση εργασίας (ο.π., σ. 28).
Σε κάθε περίπτωση, τα πρόσωπα, ανεξάρτητα από την ταξική τους διαβάθμιση, επιδιώκουν στην πορεία αναζήτησης εργασίας και κοινωνικής καταξίωσης να εκμεταλλευθούν ευκαιρίες ή «ανοίγματα», στα πλαίσια ενός κοινωνικού δικτύου, τις λεγόμενες δομικές τρύπες σύμφωνα με τη θεωρία του Ρ. Μπερτ. Οι δομικές τρύπες αποτελούν χώρους στους οποίους είτε δεν υφίστανται κοινωνικοί δεσμοί ή υφίστανται χαλαροί επικοινωνιακοί δεσμοί ανάμεσα στα μέλη ενός δικτύου, με αποτέλεσμα ένα τρίτο πρόσωπο ή ομάδα που διαμεσολαβεί, να αποκτά εκεί τη δυνατότητα να διαχειρίζεται την πληροφόρηση μέσα στο δίκτυο. Με τον τρόπο αυτό τη θέση της αβεβαιότητας για την πληροφόρηση που έχουν οι επαφές του προσώπου στο δίκτυο αντικαθιστά μια μορφή επικοινωνιακής σύνδεσης, δηλαδή κοινωνικής έδρασης (ο.π., σ. 28-29).
Η κοινωνική «κατασκευή» των οικονομικών φαινομένων, είναι αποτέλεσμα της λειτουργίας των δικτύων των κοινωνικών σχέσεων. Όταν όμως κατασκευαστούν, μετατρέπονται σε δομές και θεσμούς οι οποίοι δεσμεύουν και παγιώνουν τις καταστάσεις, δρομολογούν την ανάπτυξη σε συγκεκριμένους δρόμους, ούτως ώστε μετά από κάποιο χρονικό διάστημα να θεωρείται ότι πάντοτε υπήρχαν (ο.π., σ. 29).
Ακόμη, ο Ρόναλντ Ντορ στο κείμενό του με τίτλο: «Αγαθή Προαίρεση και το Πνεύμα του Καπιταλισμού της Αγοράς», μελετά και συγκρίνει την ιαπωνική και τη βρετανική βιομηχανική αγορά προσπαθώντας να ανακαλύψει σταθερές οικονομικές και κοινωνικές συνιστώσες ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν με τη μορφή συνεκτικών στοιχείων της έδρασης στις μελλοντικές αγορές των μη Δυτικών χωρών (ο.π., σ. 254). Συγκεκριμένα, «ασχολείται με τη σχέση ανάμεσα στους κοινωνικούς κανόνες και τις υποχρεώσεις». Έτσι, εξετάζει αυτό που ορίζει ως «αγαθή προαίρεση», δηλαδή το απότοκο της προτεσταντικής ηθικής του Βέμπερ, και τη σημασία που αυτή η διάσταση έχει για την «προνομιακή σύναψη οικονομικών συμφωνιών» σε ευρύτερες περιοχές του κόσμου (ο.π., σ. 31).

Σύνοψη
Σε αυτή την εργασία εξηγείται η άποψη ότι οι θέσεις της νέας οικονομικής κοινωνιολογίας ερμηνεύουν, μεταξύ άλλων, την έννοια της έδρασης και εξηγούνται από αυτή.
Σήμερα, είκοσι χρόνια από την εμφάνιση της, η «νέα» οικονομική κοινωνιολογία, εισάγει την κοινωνιολογική θεώρηση σε όσα συμβαίνουν στη λειτουργία των αγορών, στα χρηματιστήρια, στις εξελίξεις στους χώρους εργασίας, στη διεύρυνση των κοινωνικών σχέσεων στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, στη μετανάστευση και σε θέματα όπως της οικολογίας, των κοινωνικών δικτύων, του γένους ή του κοινωνικού φύλου, όπως και του πολιτισμικού πλαισίου, καθώς και στον ευέλικτο περιορισμό τους. Συνολικά, η οικονομική κοινωνιολογία προτείνει το συγκερασμό των οικονομικών και κοινωνιολογικών προσεγγίσεων. Προς αυτή την κατεύθυνση στρέφεται το ώριμο έργο του Βέμπερ, το οποίο δοκιμάζει να διαμορφώσει μια «ολοκληρωμένη θεωρία για την αγορά» που θα δώσει νέο νόημα στην καθημερινότητα καθώς θα βοηθήσει στην έδραση των δημιουργικών δομών και λειτουργιών της παλιάς και νέας οικονομικής κοινωνιολογίας (ο.π., σ. 31). Άλλωστε, στην έννοια της ολοκληρωμένης αγοράς συγκλίνει και η υπόθεση του Πολάνυι ότι: «αν θεωρηθούν καταλλακτικά, [δηλ. ανταλλάξιμα], το εμπόριο, το χρήμα και η αγορά συνιστούν ένα ενιαίο σύνολο» (ο.π., σ. 136-137).
Επομένως, η οικονομική κοινωνιολογία φαίνεται πως μπορεί να συνδέσει τις κοινωνικές διαστάσεις με τα οικονομικά πράγματα είτε αναλύοντας την κοινωνική τους έδραση είτε διερευνώντας την κοινωνική τους δομή, αρκεί να υπάρξει καλή εποπτεία από την πλευρά των οικονομικών και κοινωνικών φορέων αυτής της πολιτισμικής εξέλιξης.

Βιβλιογραφία

Κονιόρδος Σ.Μ. 2006. Κείμενα Οικονομικής Κοινωνιολογίας. Εκδ. Gutenberg, Αθήνα, σ. 121-162, 183-220 και 331-360.
Μπαμπινιώτης Γ., 2002. Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας. Κέντρο Λεξικολογίας, Αθήνα, σ. 549.
Πολάνυι, Κ. 2001. Ο Μεγάλος Μετασχηματισμός. Οι πολιτικές και κοινωνικές απαρχές του καιρού μας. εκδ. Νησίδες, Σκόπελος, σ. 47.

Μια πολιτιστική ιστορία με ανθρώπινες προεκτάσεις

2008-08-23T18:57:00.012+03:00

Πριν από τρία σχεδόν χρόνια ο πατέρας μου έκανε εγχείρηση αφαίρεσης χολής σε κεντρικό νοσοκομείο της Αθήνας. Κατά τη διάρκεια της σχεδόν εικοσαήμερης νοσηλείας του και της καθημερινής και πολύωρης παραμονής μου ως επισκέπτη στο νοσοκομείο γνώρισα έναν ηλικιωμένο ασθενή που υποβλήθηκε στην ίδια εγχείρηση που υποβλήθηκε και ο πατέρας μου. Αυτός ο άνθρωπος που καταγόταν από μια μικρή πόλη της Χίου μου έκανε έντονη εντύπωση καθώς είχε κάποια ιδιαίτερα όσο και αντιφατικά σωματικά και συμπεριφορικά χαρακτηριστικά. Ήταν ένας ρωμαλέος άντρας, γύρω στο 1,80 μ. ύψος, με έντονο πηγούνι και γαλήνιο βλέμμα, που βρισκόταν σε εξαιρετική κατάσταση για την ηλικία του και έπασχε από ακρομεγαλία (είχε δηλαδή πολύ μεγάλες παλάμες και ισχυρά ακροδάχτυλα) που νόμιζες ότι θα συντρίψουν ότι έπιανε στα χέρια του. Η συμπεριφορά του ήταν αντιστρόφως ανάλογη με την επιβλητική μορφή του. Ήταν ένας καλοκάγαθος νησιώτης, όπως είναι οι περισσότεροι άντρες των ελληνικών νησιών που μιλούσε χαμηλόφωνα. Μάλιστα δεν παρέλειπε να ευχαριστεί με κάθε ευκαιρία τον γιατρό που τον εγχείρησε και τον παρακολουθούσε και κάθε νοσοκόμα που την έλεγε "προϊσταμένη". Ήταν τόσο φιλικός που κάναμε παρέα για μια εβδομάδα. Περπατούσαμε στους διαδρόμους του νοσοκομείου, ήδη από την πρώτη μέρα μετά την εγχείρησή του. Μου εξηγούσε πως προτίμησε να κάνει την εγχείρηση παρότι ο γιατρός του του είπε πως δεν ήταν απαραίτητο, ούτε θα κινδύνευε η υγεία του αν δεν την έκανε. Ήταν φανερό πως δεν φοβόταν το νυστέρι ούτε και τίποτε άλλο σε αυτό τον κόσμο εκτός ίσως από τον θάνατο. Τον ρώτησα να μου εξηγήσει αν τα μεγάλα του άκρα ήταν κληρονομικό χαρακτηριστικό από κάποιον πρόγονό του. Πρός μεγάλη μου έκπληξη απάντησε αρνητικά και άρχισε να μου εξηγεί πως τα άκρα του άρχισαν να μεγαλώνουν γύρω στα 25 του χρόνια όταν άρχισε να ασχολείται εντονότερα με γεωργικές εργασίες και πήραν τελικά την τωρινή τους μορφή στα 35 του χρόνια περίπου. Δεν έχω γνωρίσει πιο ευγενικό και πιο προσεκτικό άνθρωπο όσον αφορά τη συμπεριφορά του απέναντι στους άλλους. Ακόμη και στο τρομαγμένο βλέμμα μου, όταν αυτό συναντούσε τα χέρια του, απαντούσε με μια λεπτή και χαμηλή φωνή που νόμιζες πως βγαίνει από το στήθος ενός υπεφυσικού μωρού. Το επώνυμο του αγαθού αυτού γίγαντα ήταν Κολόμβος και δεν ήταν καθόλου σπάνιο στην πόλη του, το Πυργί, αν θυμάμαι καλά, όπου υπάρχουν πολλές οικογένειες με αυτό το επώνυμο. Οι ιστορικοί ερευνητές προσπαθούν να θεμελιώσουν τη, μάλλον βάσιμη, θέση πως από τη Χίο καταγόταν τελικά ο Χριστόφορος Κολόμβος. Τελευταία γνώρισα μια γυναίκα, πάλι από τη Χίο, με δυνατά ακροδάχτυλα και την ίδια ευγένεια και ευαισθησία. Φαίνεται πως ο συνδυασμός αυτών των αντιφάσεων δεν είναι σπάνιος στην ιστορική παράδοση των ανθρώπων αυτού του νησιού. Οι άνθρωποι αυτοί με έμαθαν να ξεπερνώ, σχεδόν αυτόματα, τα ιδιαίτερα σωματικά χαρακτηριστικά και να αγαπώ την ανθρώπινη ποιότητά τους.

Γιώργος Δημητρίου Χ.