Τετάρτη 8 Απριλίου 2026

Η ανασυγκρότηση της σχολικής τάξης με «δομικά υλικά κατεδαφίσεως»


Ανασυνθέτοντας τον τίτλο του άρθρου: «Η διάλυση της σχολικής τάξης» (όχι «τάξεως;»)

 Το ύφος σας στη φωτογραφία (αυτό το συγκρατημένο χαμόγελο) λέει: «θα αποδώσω ορισμένες ευθύνες σε  «λάθος αποδέκτες» μόνο και μόνο για να εκτιμήσουν την ευγενική μου χειρονομία οι πολιτικοί μου (συγγνώμη, κομματικοί ήθελα να πω) προϊστάμενοι».

Ορισμένοι άνθρωποι που κουράστηκαν να αμφισβητούν την κατάσταση στην ελληνική εκπαίδευση, όπως εσείς, κύριε Θεοδωρόπουλε, συμμορφώθηκαν με την κρατούσα κατάσταση και βρήκαν ασφάλεια και σταθερότητα στην ακαδημαϊκή τους καριέρα. Σας εκφράζει το απόσπασμα του Διονύση Σαββόπουλου (προ κουρέματος): «τα καλύτερα παιδιά κουράστηκαν και γύρισαν στο σπίτι….»). Το «τα καλύτερα» μην το πάρετε «τοις μετρητοίς»΄ φιλοφρόνηση είναι!

Έτυχε να γνωρίσω και τον κύριο Μπουρντιέ σε μια διάλεξή του στο Γαλλικό Ινστιτούτο και τον κύριο Ράλλη σε μια επίσκεψή του στην πολυκατοικία μας όπου επισκέφθηκε έναν φίλο του εφοπλιστή, στην υπηρεσία του οποίου εργαζόμουν. Ο πρώτος, ένας χαμογελαστός, ανοιχτόμυαλος και δημοκρατικός διανοούμενος και ο δεύτερος ένας δημοκρατικός άνθρωπος που δεν προσαρμόστηκε στην πολιτική πρακτική που υιοθετούσε το κόμμα του, αλλά ακολούθησε τις προσωπικές του ηθικές αρχές και την οικογενειακή αγωγή του. Εισήγαγε τη δημοτική στην νεοελληνική εκπαίδευση και μπράβο του, ακολουθώντας την παράδοση υπουργών παιδείας όπως ο Γεώργιος Παπανδρέου και γραμματέων του ίδιου υπουργείου, όπως ήταν ο Ευάγγελος Παπανούτσος. Τότε στις υπουργικές θέσεις καίριων υπουργείων, όπως αυτά της Παιδείας και της Υγείας, έμπαιναν προσωπικότητες και όχι τα παιδιά των μεγάλων τζακιών, τα αποπαίδια των ακροδεξιών κομμάτων ή τα κομματόσκυλα. Η καθαρεύουσα ήταν μια κατασκευασμένη, ερμαφρόδιτη γλώσσα (ούτε δημοτική ούτε αρχαία).  Θυμάμαι πως η γλώσσα αυτή (η καθαρεύουσα) με εμπόδιζε να σκεφτώ και να εκφραστώ. Η εφαρμογή της δημοτικής, που συνέπεσε με τη μετάβασή μου από το γυμνάσιο στο λύκειο, συνέβαλε ώστε ένας μαθητής του 14 (στην Έκθεση) να γίνει, μετά από τους τρεις μήνες των καλοκαιρινών διακοπών, ένας μαθητής του 18!

Ο κύριος Ράλλης που παρέδιδε μαθήματα συμπεριφοράς και σεβόταν κάθε πολίτη ΄έκανε μια ελαφρά υπόκλιση, όταν του άνοιξα την πόρτα της εισόδου για να περάσει!!! Και δεν ήταν ο μοναδικός, είχε περάσει και ο κύριος Τζανετάκης με την ίδια υποδειγματική συμπεριφορά.

Αλλά ποιοι είναι αυτοί οι «λάθος αποδέκτες;»

Δεν είναι οι  μεγάλες πολιτικές και ακαδημαϊκές φυσιογνωμίες που αναφέρονται στο άρθρο του κυρίου Θεοδωρόπουλου ΄είναι οι καθημερινοί άνθρωποι -εμείς. Οι γονείς που παραμελούν την ανατροφή των παιδιών -κατάκοποι από τον αγώνα για την επιβίωση ή οι αδιάφοροι μέσοι και μεγάλοι αστοί που έχουν λύσει το οικονομικό τους πρόβλημα και αναζητούν προσωπικό χρόνο διασκέδασης για να δώσουν νόημα στη βαρετή ζωή τους. Σε αυτές τις αντιφατικές κατηγορίες γονέων τα παιδιά είναι πρόβλημα ή εμπόδιο, αντίστοιχα. Το παιδί που ζει και παίζει διαρκώς με ένα κινητό τηλέφωνο στο χέρι,  με ένα τσιγάρο στο στόμα, που κοινονικοποιείται στην καφετέρια ή το γήπεδο και δεν έχει πατήσει σε ένα μουσείο (εκτός από τις ομαδικές επισκέψεις του σχολείου), σε μια βιβλιοθήκη ή σε μια πολιτιστική εκδήλωση, δεν μπορεί να αμφισβητεί τίποτε και κανέναν πέρα από τον οπαδό της αντίπαλης ομάδας. Οι δάσκαλοι που δεν έχουν αναπτύξει ένα σαφές και λειτουργικό μοντέλο ανθρωπιστικής διδασκαλίας, δεν είναι δύσκολο να παρασυρθούν σε φορείς και μεταπράτες εντολών από τη διοίκηση ώστε «να βγει η ύλη» και να «περάσει κι αυτή η χρονιά». Το εκπαιδευτικό «όραμα» απαιτεί παιδευτικό κόπο από τον διδάσκοντα, γνώση και ανοιχτό μυαλό. Ο δάσκαλος είναι πρώτα λειτουργός και μετά δημόσιος υπάλληλος και γραφιάς. Το παιδί που μεγαλώνει σαν ένα αυτοφυές φυτό, δεν θα μάθει ποτέ να συμβιώνει με τους συμμαθητές του, να σέβεται τους άλλους ομόφυλους ή ετερόφυλους, παιδιά, νέους ή ηλικιωμένους. Ο δάσκαλος δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον γονέα, στη διαπαιδαγώγηση του παιδιού αλλά μόνο να τον συμπληρώσει (αν προηγουμένως ο γονέας έχει προετοιμάσει «το έδαφος»). Το πανεπιστήμιο μπορεί να αναπτύξει την πολιτική αγωγή και τον πολιτισμό και οι πολιτικοί φορείς να παραδώσουν στην κοινωνία έναν ολοκληρωμένο πολίτη.

Αν δεν έχει προϋπάρξει η σωστή διαπαιδαγώγηση και η σχολική καθοδήγηση, το παιδί θα γίνει ένα περιορισμένο από το κοινωνικό πλαίσιο αγρίμι που αντιλαμβάνεται την επιθετικότητά του ως δύναμη και την έλλειψη αγωγής ως απελευθέρωση από τους κοινωνικούς κανόνες. Τότε φτάνουμε στη διάλυση της σχολικής τάξης.

Ένα αγρίμι δεν πειθαρχεί με τη βία μιας αυταρχικής εκπαίδευσης. Αν επιχειρηθεί κάτι τέτοιο, θα δούμε και στην Ελλάδα φαινόμενα ομαδικής βίας και μαθητές με όπλα να εισβάλλουν σε σχολεία και να σκοτώνουν αδιακρίτως όποιον βρουν μπροστά τους, όπως βλέπουμε συχνά να συμβαίνει στο εξωτερικό.

Σε κάθε περίπτωση το σχολείο δεν είναι στρατός, να απαιτεί πειθαρχία και να σέβεται την ιεραρχία ως κάτι ιερό και απαράβατο, σχεδόν θεοποιημένο. Ο δάσκαλος δεν είναι ανώτερος, αυθεντία ή θεόσταλτος προφήτης που γνωρίζει τα πάντα, ενώ οι μαθητές του δεν γνωρίζουν τίποτε και γι’ αυτό οφείλουν να τον φοβούνται και -εξ αυτού- να τον σέβονται. Ο κύριος Τσουκαλάς είναι διεθνώς αναγνωρισμένος «δάσκαλος» της Κοινωνιολογίας και του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού.

Το δασκαλοκεντρικό σύστημα εκπαίδευσης είναι ξεπερασμένο και αναχρονιστικό (τελεία και παύλα). Το μαθητοκεντρικό σύστημα εκπαίδευσης θα είναι το εκπαιδευτικό σύστημα του μέλλοντος εσαεί. Η Φινλανδία γιατί έχει, άραγε, το καλύτερο σύστημα εκπαίδευσης στον κόσμο;

Σπούδασα σε Αγγλόφωνο Κολέγιο ψυχολογία και τα περισσότερο αγαπημένα μου μαθήματα ήταν η κοινωνιολογία και η κοινωνική ψυχολογία. Θεωρώ την κοινωνιολογία βασικό μάθημα για όλες τις σχολές της εκπαίδευσης και ειδικότερα την κοινωνιολογία και την ψυχολογία του πολιτισμού. Ευτύχησα -και στο Κολέγιο και στο Ε.Α.Π. όπου συνέχισα τις σπουδές μου- να έχω καθηγητές και καθηγήτριες που, υπηρετώντας την προσωπική τους ηθική, ακολουθούσαν το μαθητοκεντρικό σύστημα διδασκαλίας, αγνοώντας διακριτικές παραινέσεις «να γίνουν πιο αυστηροί».  

Στη διάρκεια των σπουδών μου τόσο η δική μου εικόνα, όσο και των διδασκόντων δεν άλλαξε. Η δική σας εικόνα τι θα έλεγε, σημειολογικά, σήμερα, σε κάποιον αμερόληπτο θεατή, κύριε Τάκη Θεοδωρόπουλε;

Γιώργος Χατζηαποστόλου 

Πηγή: https://www.kathimerini.gr/author/takis-theodoropoylos/ 

Τετάρτη 1 Απριλίου 2026

Η αντεπανάσταση των ζώων (κωδικός: 31-10-13)

 Όχι στα απομονωμένα μαντριά σε ερημικές τοποθεσίες της επαρχίας. Τα ζώα αξίζουν καλύτερες συνθήκες ζωής. Θέλουν τσιμεντένιες και όχι αυτές τις πρόχειρες, ξύλινες ταΐστρες, θέλουν να ρεμβάζουν τα μεσημέρια όταν αναχαράζουν (αναμασούν) την τροφή τους και να θαυμάζουν τη θέα του ηλιοβασιλέματος τα απογεύματα. Έτσι, με χαρά δέχτηκαν την πρόταση του κτηνοτρόφου όταν τους είπε να μετακομίσουν στην πρωτεύουσα.

31 Κότες, 10 πουλιά και 13 κατσίκια μικρά και μεγάλα στην ταράτσα του ουρανοξύστη, λοιπόν.
Σέβομαι τις κότες, αγαπάω τα πουλιά ΄με τα "ερίφια" έχω ένα θεματάκι.
Εντάξει ΄δεν συνηθίζεται να φιλοξενούνται αναπαραγωγικά ζώα στις ταράτσες ουρανοξυστών, αλλά ας το δούμε θετικά το πράγμα. Όποιος ευθύνεται για την παρουσία των ζώων εκεί, πρώτα στέλνει ένα οικολογικό μήνυμα: τα ζώα τοποθετούνται στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο προσοχής από τον άνθρωπο και αναγνωρίζεται η πρωτεύουσα σημασία τους για τη διατήρηση της ανθρώπινης ζωής -γάλα, κρέας, μαλλί-, δεύτερο, διακινδυνεύω να πω ότι όλα είναι καλά στην υγεία τους και εκεί πάνω θα έχει και καθαρό αέρα, οπότε αν έχουν και την κατάλληλη φροντίδα, δηλαδή νερό, τροφή και καθαριότητα, μπορούν να αναπαραχθούν εύκολα.
Αυτό που με στενοχωρεί ιδιαίτερα είναι πως απουσιάζουν εντελώς οι αμνοί, δηλαδή τα πρόβατα (άσπρα και μαύρα -δεν είμαστε ρατσιστές) ώστε να υπάρχει μια ισορροπία σε αυτή την ασύμμετρη μικρογραφία της ελληνικής κοινωνίας των ζώων. Αλλά ξέχασα, τα πρόβατα είναι στο ισόγειο -έξω και γύρω από τον ουρανοξύστη- και συνεχίζουν να τιμούν το είδος τους, όταν ψηφίζουν, όταν δεν ψηφίζουν και όταν λιμοκτονούν, αλλά δεν διαμαρτύρονται.
Άντε, που και που κάνουν κανένα παρατεταμένο όσο και παραπονιάρικο μπέέε…….
«Τι να πεις και τι να κάνεις!» (όπως έλεγε η μητέρα μου εκνευρισμένη μπροστά σε παράδοξα όσο και αλλόκοτα γεγονότα και καταστάσεις)
Τέλος, έμαθα ότι τα μετέφεραν. Γιατί; Και τώρα τι θα βρω, εγώ να γράψω (να τους γράψω, ήθελα να πω).
Τι ανοησίες γράφω, θα μου πείτε! Σας παρακαλώ, προσπαθώ να είμαι ευγενής και ανοιχτόμυαλος. Αν δεν τα καταφέρνω πολύ καλά, αναλαμβάνω πλήρως την ευθύνη ' όχι την ¨πολιτική" την "κοινωνική".
Γιώργος Χατζηαποστόλου

Σάββατο 14 Μαρτίου 2026

Σιγά.... η πατρίδα λουφάζει!

 

Γιάννης Σμαραγδής και Ελένη Σμαραγδή: Γεωγραφία του μη ορατού*

Έτσι αρχίζει το βιβλίο στις σελίδες 9-10:

Με σκοπό να ορίσουν τις συντεταγμένες που ορίζουν τη Γεωγραφία του μη ορατού, και τους δύο άξονες που την καθορίζουν, δηλαδή, το φως και το νερό, οι συγγραφείς χωρίζουν το βιβλίο σε δύο μέρη:
α) Το εισαγωγικό κείμενο και
β) Το Προσωπικό Ανθολόγιο, που περιλαμβάνει περισσότερες από 60 πόλεις στις οποίες αναφέρθηκαν, με επιλεκτικά λογοτεχνικά κείμενα, γηγενείς ποιητές και πεζογράφοι.

Έτσι συνεχίζει το βιβλίο στη σελίδα 15:
«Οι λαοί κληρονομούν το πνευματικό σώμα του παρελθόντος και ό,τι αυτό φέρνει μαζί του. Μοιάζει με παλιά περγαμηνή, όπου η κάθε γενιά γράφει πάνω της τις δικές της περιπέτειες· τα διαδοχικά κληρονομημένα στρώματα δεν εξαφανίζονται, αλλά αφήνουν τα αποτυπώματά τους και καθορίζουν τα δρώμενα του παρόντος και του μέλλοντος.

Εκτός όμως από το πνευματικό σώμα, οι λαοί κληρονομούν και το χώρο τους· οι Ρώσοι κληρονόμησαν τον Ρουμπλιόφ και τον Ντοστογιέφσκι μαζί με τις ατελείωτες στέπες· οι Αιγύπτιοι, τους μυστικούς αριθμούς και τις πυραμίδες μαζί με το δέλτα του Νείλου και το χαμσίνι της ερήμου· οι Γερμανοί, τον Γκαίτε και τον Νίτσε μαζί με τους μολυβένιους και βαρύθυμους ουρανούς· οι Ολλανδοί τον Βερμέερ και τον Βαν Γκογκ, αλλά και την επίπεδη γη κάτω από τον ορίζοντα της θάλασσας· οι Σκανδιναβοί, τον Στρίντμπεργκ, αλλά και τον ήλιο που σχεδόν δεν δύει· οι Ισπανοί τον Γκόγια, τον ίλιγγο των φλαμένκο, αλλά και την πυρακτωμένη Ανδαλουσία· οι Άγγλοι τον Σαίξπηρ, τον Χένρυ Μουρ, αλλά και τη μουντάδα της ομίχλης και τον κυκλωτικό Ωκεανό· οι Αμερικανοί, τον Πάουντ, τον Τζων Φορντ και τον Όρσον Ουέλς, αλλά και την κατάρα των λόφων που ευλόγησαν οι θεοί των Ινδιάνων· οι Γάλλοι, τον Πασκάλ, τον Μπωντλαίρ, το μυθοποιημένο και ξενοκατοίκητο Παρίσι μαζί με τις παλίρροιες της Νορμανδίας.» (Οι δύο αυτές παράγραφοι βρίσκονται και στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Αντιγράφω από τις σελίδες 16-17:
«Παρούσα και ζωντανή κληρονομιά μας είναι και η σκέψη του Πλάτωνα …. το άρτιο του Πυθαγόρα ‘ ο Όμηρος, ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής, ο Ευρυπίδης, ο Πίνδαρος, η Σαπφώ, ο Αλκαίος, ο Αριστοτέλης, ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, αλλά και ο Ρωμανός ο Μελωδός, ο Διονύσιος Σολωμός, ο Ανδρέας Κάλβος, ο Μακρυγιάννης, ο Γιώργος Σεφέρης, ο Κ.Π. Καβάφης.»

Πάγια συνήθειά μου είναι να μην αγοράζω βιβλία που μόλις έχουν εκδοθεί για τρεις βασικούς λόγους:
α) πολλά από αυτά έχουν μόνο σκοπό κυκλοφορίας το εμπορικό κέρδος ή μια ματαιόδοξη διάθεση να δηλώσουν όλοι "συγγραφείς".
β) ένας σημαντικός αριθμός εκδομένων βιβλίων δεν είναι δοκιμασμένα στο χρόνο (ώστε να αποδειχθεί ότι έχουν πνευματική αξία) και
γ) ειδικά τα πολυσέλιδα -δηλαδή, με περισσότερες από 400 σελίδες- είναι αρκετά ακριβά.

Εξαίρεση αποτελεί το παρόν βιβλίο του Γιάννη Σμαραγδή και της Ελένης Σμαραγδή που μιλάει στην ψυχή μου για συγκεκριμένους λόγους, όπως, ότι ο καλλιτέχνης πιστεύει στον Θεό, λατρεύει τη γυναίκα του (ακόμη περισσότερο μετά την απώλειά της), ακολουθεί την ηθική του συνείδηση και τον πατριωτισμό του και τιμά τον ελληνικό πολιτισμό σε όλο του το μεγαλείο.

Παρακολουθώ την καλλιτεχνική πορεία του Γιάννη Σμαραγδή από την εποχή, του «Σιγά ΄ η πατρίδα κοιμάται" Δύο χρόνια (1992 και 1993) άντεξε ο Γιάννης Σμαραγδής να διδάξει σε Ελληνικό Πανεπιστήμιο, καθώς διαπίστωσε ότι τα πανεπιστήμια της χώρας μας, γενικότερα, δεν προβάλλουν τον ελληνικό πολιτισμό αλλά μιμούνται ξενόφερτα πρότυπα στην προσπάθειά τους να στοιχηθούν με τα αλλότρια εκπαιδευτικά συστήματα, ακολουθώντας μια ασαφή ιδέα εκσυγχρονισμού και επικαιροποίησης.

Αν ο Γιάννης Σμαραγδής επανέκδιδε, με κάποιο τρόπο, ένα χρονικό της πατρίδας μας σήμερα,ίσως να του έδινε τον τίτλο: «Σιγά ΄ η πατρίδα λουφάζει». Με την έννοια του ‘’λουφάζω’’ εννοώ πως κάνει υπομονή μέχρι να έρθουν καλύτερες (οικονομικά)ημέρες, υπηρετώντας την κουτοπόνηρη νοοτροπία του μικρο-αστού: ‘’Εφ’ όσον δενμας σκοτώνουν και μας αφήνουν να επιβιώσουμε -έστω και ημιθανείς- ελπίζουμε διαρκώς, πως, δεν μπορεί... θα έρθουν και καλύτερες μέρες -αφού χειρότερες είναι αδύνατο να υπάρξουν.’’

Η εικόνα της Αγοράς σήμερα είναι άσχημη:

Άνεργοι, εργαζόμενοι σε δουλειές άσχετες με το αντικείμενο των σπουδών τους, μόνο για να επιβιώσουν, ο μισθός που τελειώνει στις πρώτες 15 ημέρες κάθε μήνα, η ακρίβεια που εντείνεται (οι μεσάζοντες που πλουτίζουν), οι άστεγοι που ψάχνουν στα σκουπίδια για τα αποφάγια των μεσοαστών και των μεγαλοαστών, ώστε να ξεγελάσουν την πείνα τους, η αύξηση της εγκληματικότητας (με έμφαση στις γυναικοκτονίες),η αύξηση στην παιδική και εφηβική εγκληματικότητα. Και πάνω από όλα αυτά μια εντεινόμενη επικοινωνιακή εκστρατεία πως "όλα πάνε καλά" και διαρκώςβελτιώνονται …. Δεν αρκούν όλα αυτά;

Αν οι συγγραφείς του βιβλίου περιγράφουν την σημερινή (και αέναη) κατάσταση του Ελληνισμού πάνω στους βασικούς άξονες: "φως" και "νερό" η παρούσα ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να προσθέτει σε αυτά και την τρίτη παροχή που οφείλει να διαθέτει κάθε "ακίνητο" όπως η χώρα μας -ώστε να είναι σε θέση να ενοικιαστεί ή να πωληθεί- το «τηλέφωνο», με την έννοια της επικοινωνίας.

Μια κυβέρνηση που, ενώ παίρνει ασύμφορα για τον λαό και διαρκώς επιβαρυντικά οικονομικά μέτρα και δέχεται έντονες αντιδράσεις από τους θιγόμενους αντί να τα προσαρμόσει στις ανάγκες του κόσμου, δηλώνει χωρίς αιδώ, όχι ότι τα μέτρα είναι άδικα αλλά, ότι οι αντιδράσεις υπάρχουν διότι "δεν τα επικοινώνησε σωστά!". Θυμάμαι ένα παλιό σατυρικό βιβλίο του Γιάννη Δημαρά, με τίτλο: "Εμπρός στον έτσι που χάραξε ο τέτοιος!" και αφορά μια δημοκρατία που παρασύρεται στο «φαίνεσθαι» και δεν βασίζεται στο «είναι» και σε έναν λαό που ακολουθεί τους ηγέτες του εθελόδουλα υποκύπτοντας στον φόβο μήπως χάσει το όποιο μικρό ή μικρότερο βόλεμά του, αν επαναστατήσει.

Γιώργος Χατζηαποστόλου

* Γιάννης Σμαραγδής - Ελένη Σμαραγδή, Γεωγραφία του μη ορατού, (Προσωπικό Ανθολόγιο), Εκδ. Κέδρος 2025 (2η έκδοση), σ.σ. 496.

Κυριακή 1 Μαρτίου 2026

Η ωριμότητα δεν είναι το χειρότερο που μπορεί να μας συμβεί (νομίζω)


Ο Ντόναλντ Τραμπ πρόσφατα δήλωσε, με μια εγκληματική απάθεια, πως είναι ενδεχόμενο να σκοτωθούν μερικοί στρατιώτες των ΗΠΑ στις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν, θεωρώντας τους "παράπλευρες απώλειες". Σε κάθε δημόσια εμφάνισή του το πρόσωπό του αλλάζει έκφραση κάθε λίγα δευτερόλεπτα χωρίς, τελικά να καταφέρει να σταθεροποιηθεί σε μια σοβαρή βάση. Δεν θυμάμαι γνωστό πρόσωπο που να δυσκολεύεται τόσο πολύ να διαχειριστεί τη μάσκα του. Παριστάνει τον μεγάλο επιχειρηματία, τον άξιο πολιτικό, τον υπεράντρα -όλα τα μεγάλα (τίποτα μικρό!)- και να κατάφερνε να τα "υποστηρίξει" θα λέγαμε : "χαλάλι, ρε παιδί μου". Σε κάθε περίπτωση,  δεν είναι ούτε το πρώτο άτομο που "την ψώνισε" και δεν θα είναι ούτε το τελευταίο. Μα η θέση του ως πλανητάρχη δεν του επιτρέπει παλιμπαιδισμό και ανωριμότητα και απαιτεί μια στοιχειώδη σοβαρότητα.

Αναρωτηθήκατε ποτέ: γιατί όλη αυτή η φασαρία, γιατί όλο αυτό το επίμονο και συνεχές «πλεόνασμα» του «δήθεν;» Τι είναι πέρα από ένα "προπέτασμα καπνού" για να μη φανεί η πελώρια άγνοια στοιχειωδών ηθικών κανόνων  και κοινωνικής προσαρμογής; Μας προκαλεί την εντύπωση ότι δίνει διαρκώς εξετάσεις σε κάποιον -μεγαλύτερο-  με τον ίδιο τρόπο που οι έφηβοι (ή όσοι έμειναν στην εφηβεία και δεν ωρίμασαν ποτέ) προσπαθούν να αποδείξουν στον ισχυρότερο από τους γονείς τους πόσο δυνατοί κατάφεραν να γίνουν και πως, τελικά, τους ξεπέρασαν!

Σε αυτή την ερμηνεία με οδήγησε μια δημόσια, κοινή παρουσία του Τραμπ με τη μητέρα του – μια ισχυρά εμμονική, αν και όχι και τόσο ισορροπημένη προσωπικότητα- (όπως φάνηκε στην πρώτη εντύπωση). Εκεί ο Τραμπ κοιτάζει την μητέρα μου σαν νεαρός στην προ-εφηβεία που μπροστά της η μάσκα του καταρρέει και κρυφογελάει γιατί δεν «αντέχει» να την ξεγελάσει φορώντας την κοινωνική του μάσκα. Αν βρείτε το βίντεο και παρατηρήσετε προσεχτικά θα με καταλάβετε.

Δεν θα σας ευχηθώ κύριε πρόεδρε (Τραμπ) να ωριμάσετε μέχρι να λήξει η θητεία σας, γιατί δεν γνωρίζω αν μπορείτε να αντέξετε την προσαρμογή στην πραγματικότητα‘ δεν θέλω να είστε δυστυχισμένος. 

Εγώ σέβομαι τους ασθενείς!

Γιώργος Χατζηαποστόλου

Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026

Έλαμψε "δια της απουσίας του"


Η γνώμη που έχουν για τον Μακιαβέλι οι περισσότεροι δημοκρατικοί άνθρωποι στην Ελλάδα, (δηλαδή αυτοί που ψηφίζουν από Κέντρο και αριστερότερα) είναι πως πρόκειται για έναν αυταρχικό και παμπόνηρο διανοούμενο που τον ενδιέφερε μόνο η κωδικοποίηση των κανόνων και των μεθόδων άσκησης της εξουσίας και ο χειρισμός των ανθρώπων με τέτοιο τρόπο ώστε να εξυπηρετούν καλύτερα τα συμφέροντα των ευγενών (τότε) και σήμερα αξιοποιούνται κατάλληλα από τους σύγχρονους ηγέτες. Προσωπικά, με ενδιαφέρει η σκέψη του σε σχέση με την ψυχολογία και προτείνω να επανεξετάσετε τη γνώμη σας γι' αυτόν. Αναρωτιέμαι μήπως αυτοί που δεν πηγαίνουν να ψηφίσουν στις ελληνικές εκλογές τα τελευταία 10 χρόνια είναι λιγότερο δημοκρατικοί από αυτόν;

          Γιώργος Χατζηαποστόλου 

 

Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 2025

Το ένα φύλο από τη θάλασσα και το άλλο από τη στεριά


Τα πράγματα με το όνομά τους .... 

Μια γυναίκα που δηλώνει ταπεινή ενώ εσωτερικά αισθάνεται το εντελώς αντίθετο και περιμένει να της φέρονται σαν να είναι κάτι εξαιρετικό  (και μπορεί να είναι πράγματι κάτι τέτοιο)  πρώτα απ' όλους κοροϊδεύει τον εαυτό της. Λένε πως η υψηλότερη μορφή αλαζονείας είναι η Ψευτο-μετριοπάθεια. Πολλές γυναίκες στην εποχή μας παραπονούνται ότι οι άνδρες έπαψαν να είναι κυνηγοί και δεν τις ενοχλεί καθόλου που τοποθετούν, έτσι, τον εαυτό τους, στο ρόλο του θηράματος, δηλαδή, του αδύναμου ζώου. Βέβαια, μέσα τους δεν αισθάνονται καθόλου αδύναμες, εφόσον εκείνες επιλέγουν πρώτες τον κυνηγό, ενώ, την ίδια στιγμή παραμονεύουν τη στιγμή που θα επιτεθούν όταν το Θύμα (δηλαδή ο άνδρας που νομίζει πως είναι κυνηγός) κάνει την πρώτη επιθετική κίνηση για να τις κατακτήσει. Η νοοτροπία του αιλουροειδούς -είτε τίγρη το πείτε είτε γάτα- σε πλήρη εφαρμογή. Κάποτε είχα βρεθεί στον ίδιο χώρο με μια κυρία που μου άρεσε και της άρεσα αλλά δεν έκανε καμία κίνηση παρά περίμενε να της ριχτώ. Στο απορημένο βλέμμα μου σχετικά με το τι περιμένει μου απάντησε: θέλω να σιγουρευτώ (εννοούσε, ότι μου αρέσει). Δεν συνηθίζω αυτή την πάγια τακτική. Προτιμώ να κλείνω συμφωνίες καθαρά και ξάστερα. Ποτέ δεν έχω κάνει σχέσεις της μιας νύχτας, είμαι μονογαμικός, εκτός κι αν δοκιμάσουν να με κάνουν να ζηλέψω ή να παίξω -ντε και καλά-τον ρόλο του κυνηγού, οπότε και απαντώ ανάλογα:  απατώ τη σχέση μου χωρίς καμία τύψη και, αν επανέλθω στην προηγούμενη σχέση, της ομολογώ ότι την απάτησα και για ποιό λόγο το έκανα, Αν με συγχωρήσει (και έχει συμβεί να με συγχωρήσει) έχει καλώς ' διαφορετικά μπαίνω σε περίοδο αγαμίας μέχρι την επόμενη σχέση.

Δεν μπορεί μια γυναίκα που της αρέσω και γνωρίζει ότι μ' αρέσει κι εκείνη, την πρώτη φορά που συναντιόμαστε να μου συστήνει τον φίλο της ή τη δεύτερη φορά τον αδελφό της και να περιμένει να δημιουργήσω σχέση "ενώπιον μαρτύρων". Η ερωτική σχέση είναι εντελώς προσωπική και όπως λένε: "η ευτυχία δεν χρειάζεται μάρτυρες".

Αλλά πέρα από τα αστεία, έχω μια σχεδόν έμφυτη αποστροφή για τα απροειδοποίητα, και ιδιαίτερα τα επιβαλλόμενα τεστ. Παρότι λατρεύω τις γυναίκες, δεν ζηλεύω πριν να τις κερδίσω ή αφότου κάνω σχέση ‘ δεν ζηλεύω γενικά. Αν αμφιβάλω, απλά, αποχωρώ " από στέγης και κλίνης" που λένε και στα διαζύγια. Θέλω να κοιτάζω τον ουρανό (χειμώνα - καλοκαίρι) και να πατάω στη γη (αφού βεβαιωθώ πως δεν υπάρχει κίνδυνος να πατήσω ό,τι βρίσκεται μπροστά μου) από μυρμήγκι ή πουλί έως άνθρωπο, χωρίς να εξαρτώ τη συμπεριφορά μου από την εντύπωση που θα προκαλέσουν οι κινήσεις μου σε κάποιο πρόσωπο που συμβαίνει να βρίσκεται κοντά μου. 

Καληνύχτα και όνειρα γλυκά

(και ασκανδάλιστα).

Γιώργος Χ.

Τρίτη 4 Νοεμβρίου 2025

Οπτική και νοητική ψευδαίσθηση


 Αν σχεδιάζουμε ένα παράθυρο σε έναν παλιό τοίχο, στην πραγματικότητα δεν ανακαλύπτουμε μια λύση σε ένα πρόβλημα, αλλά εξετάζουμε την πιθανότητα να βρεθεί μια διέξοδος σε μια δύσκολη κατάσταση. Αν δεν δοκιμάσουυμε είναι σαν να παραιτούμαστε προκαταβολικά πριν καν προσπαθήσουμε.

Γιώργος Χατζηαποστόλου

Παρασκευή 24 Οκτωβρίου 2025

Η εποχή μας χρειάζεται συνθέτες.....

....... αλλά συνθέτες που καταλαβαίνουν την ψυχοσύνθεση του κόσμου, ανταποκρίνονται στις ανάγκες του (κυρίως τις οικονομικές), σέβονται τη νοημοσύνη του και τιμούν τη δημοκρατική του παράδοση.

Παράδειγμα: προχθές (το απόγευμα της Τετάρτης) κόπηκε ξαφνικά η τηλεφωνική μου σύνδεση και δεν έγινε τυχαία, όπως θα σας εξηγήσω αμέσως. Ο λογαριασμός είχε πληρωθεί στην ώρα του. Πριν από 20 ημέρες περίπου (ένα απόγευμα) άκουσα στο τηλέφωνο μια τσιριχτή αντρική φωνή να μου λέει επιτακτικά πως εφόσον υπάρχει η κεντρική εγκατάσταση, οφείλω να ακυρώσω την παλιά "χάλκινη" τηλεφωνική μου σύνδεση και να την αντικαστήσω αμέσως με μια σύνδεση οπτικών ινών (προφανώς επιβαρυμένη οικονομικά), διαφορετικά θα μου κόψουν τη σύνδεση! Για να ενισχύσει την "προτροπή" του μου τόνισε πως αυτό αποτελεί επιταγή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα έλεγα κάτι της Ένωσης, αλλά τη σέβομαι επειδή είναι κυρία. Του εξήγησα πως για οικονομικούς (πάντα) λόγους αδυνατώ αυτή τη στιγμή να προβώ σε αυτή την αναβάθμιση, αλλά σε καμιά δεκαριά μέρες θα περάσω από ένα κατάστημα του ΟΤΕ και θα κάνω αυτή την αλλαγή. Οι 10 ημέρες πέρασαν και δεν μπόρεσα να τηρήσω την υπόσχεσή μου. Προφανώς ο συγκεκριμένος υπάλληλος έχασε την υπομονή του μαζί μου (για να το πω ευγενικά) και θέλησε να μου το υπενθυμίσει ασκώντας σε βάρος μου την εξουσία που διαθέτει λόγω θέσεως. Αυτός είναι ένας ατάλαντος συνθέτης, όπως θα έλεγε ο αείμνηστος Μάνος Χατζιδάκης.
Πριν από λίγη ώρα η γραμμή μου επανασυνδέθηκε από κάποιον ευσυνείδητο τεχνικό, χωρίς μάλιστα να επικοινωνήσει μαζί μου (καθώς η διαδικασία προβλέπει τη συνεργασία τεχνικού και πελάτη κατά τη διάρκεια της επανασύνδεσης για την επιβεβαίωση της πλήρους λειτουργίας του ρούτερ). Αυτός είναι ο ταλαντούχος, όσο και διακριτικός συνθέτης, που γνωρίζει να συνθέτει τα κομμάτια της καθημερινής μας ζωής ώστε να μας διευκολύνει να τη βιώνουμε.
Σε ότι αφορά τη σύνδεση της τέχνης με την πολιτική, ανήκω στην κατηγορία των πολιτών που αποδέχονται τη συμπόρευση κυβερνήσεων με αξιόλογα στελέχη άλλων κομμάτων όπως για παράδειγμα ο Σταύρος Μπένος, ή άλλων άξιων δημάρχων όπως ο Ν. Χαρδαλιάς που έδωσε υπόσταση στην πολιτική προστασία. Το σημείο της διαφωνίας μου είναι πως όλα αυτά τα καλά γίνονται για να διασφαλιστεί η μακροημέρευση μιας κυβέρνησης που δεν εννοεί να αντισταθεί στην άκρατη ακρίβεια που συνεχίζει να ταλαιπωρεί τον καθημερινό πολίτη.

Ως ένα σύντομο μνημόσυνο στον αείμνηστο Διονύση Σαββόπουλο, θα είχα να σημειώσω κάτι που έλεγε ένας καλός φιλόλογος που είχα στο φροντιστήριο: Προσπαθείστε να είστε πιστοί στις αρχές σας ' όσο αργότερα στη ζωή σας συμμορφωθείτε στις κοινωνικές νόρμες, τόσο το καλύτερο. Το ιδανικό βέβαια θα ήταν να μη συμμορφωθείτε ποτέ!

Ευχαριστώ, αγαπητέ φίλε,
Διονύση Σαββόπουλε
που καθυστερήσατε τόσο πολύ
να προσαρμοστείτε!
Γιώργος Χατζηαποστόλου

Σάββατο 11 Οκτωβρίου 2025

Ο τρίτος τρόπος για να αποδομήσεις τον πολιτισμό ενός έθνους είναι να καταρρίψεις τα πρότυπα αναφοράς Περίπτωση: Γ. Αντετοκούμπο (Η κατασυκοφάντηση ενός αθλητικού συμβόλου)


 (O Μ. Μαχμούντ σε διάφορες ηλικίες - Η εικόνα προέρχεται από τον τόπο: https://github.com/Yuniac/Mustafa-Mahmoud
)

Ο Μουσταφά Μαχμούντ (  αραβικά : مصطفى محمود ; Shibin El Kom , 25 Δεκεμβρίου 1921  – Κάιρο31 Οκτωβρίου 2009 ήταν Αιγύπτιος γιατρόςφιλόσοφοςδιανοούμενος και συγγραφέαςΣπούδασε ιατρική και αποφοίτησε το 1953, ενώ παράλληλα αφοσιώθηκε στη συγγραφή και την επιστημονική έρευνα.(βιογραφικά στοιχεία από την Βικιπαίδεια)

Για να εκμηδενίσεις τον πολιτισμό ενός έθνους, υπάρχουν οι παρακάτω τρόποι:

1. Να αποδομήσεις την οικογένεια.
2. Να υποβαθμίσεις την εκπαίδευση.
3. Να καταρρίψεις τα πρότυπα αναφοράς.

Για να αποδομήσεις την οικογένεια, πρέπει να εκμηδενίσεις τον ρόλο της μητέρας. κάνοντάς τη να ντρέπεται όταν δηλώνει ως επαγγελματική απασχόληση:«οικιακά».

Για να υποβαθμίσεις την εκπαίδευση, πρέπει να κρατήσεις τον νέο εκπαιδευτικό στην ανεργία, μη προσλαμβάνοντας στο δημόσιο σχολείο τον απαιτούμενο αριθμό εκπαιδευτικών, με αποτέλεσμα το σχολείο να μη λειτουργεί αρμονικά. Ταυτόχρονα, για να ολοκληρώσεις το καταστροφικό σου έργο επιβάλλεις στον παλαιό και έμπειρο εκπαιδευτικό να “βγάζει την ύλη” μόνο, ακολουθώντας το δασκαλοκεντρικό εκπαιδευτικό σύστημα μετατρέποντάς τον, ουσιαστικά, σε ¨εκπαιδευτικό όργανο¨. Έτσι, ο δάσκαλος ή η δασκάλα απομακρύνεται από το μαθητοκεντρικό, δημιουργικό σύστημα εκπαίδευσης και το κύρος του/της πλήττεται καίρια, μέχρι του σημείου οι μαθητές του/της να τον/την αγνοούν.

Τέλος, για να καταρρίψεις τα πρότυπα αναφοράς, πρέπει να επιτεθείς στους διανοούμενους και σε όποια πρόσωπα διακρίνονται στην κοινωνία (καλλιτέχνες, αθλητές κ.ά) Προσβάλλοντάς τους, και υποτιμώντας τη σημασία τους, αμφισβήτησέ τους, ώστε κανείς να μην τους ακούει και κανείς να μην τους μιμείται.

Για παράδειγμα, η πολεμική που ασκείται στον Γιάννη Αντετοκούμπο στις μέρες μας δηλ. πόσα χρήματα βγάζει, που μένει, σε ποιό ιδιωτικό σχολείο πηγαίνουν τα παιδιά του. Οι "δημοσιογράφοι" που γράφουν αυτές τις κακοήθειες και βρίσκονται σε "διατεταγμένη υπηρεσία" να επιστρέψουν το φάκελλο με τη διαταγή στον εντολέα τους, με τη σημείωση: "αποτύχαμε να συκοφαντήσουμε έναν έντιμο άνθρωπο και έναν μεγάλο αθλητή". Αν μπορούσαν θα αμφισβητούσαν και τη μεγάλη συμβολή του Γιάννη στην κατάκτηση του χάλκινου μεταλλίου στο πρόσφατο ΠανευρωπαΪκό Πρωτάθλημα, από την Εθνική ομάδα μπάσκετ, αλλά ακόμα και η άκρατη κακολογία έχει τα όριά της!


Αν εξαφανιστούν η συνειδητή μητέρα, ο αφοσιωμένος δάσκαλος και τα κοινωνικά, καλλιτεχνικά και αθλητικά πρότυπα αναφοράς, η πολιτική εξουσία θα επιβάλλει, ανεμπόδιστα, την εφαρμογή των εντολών της και η οικονομική εξουσία θα επεκτείνει εντελώς την επιβολή των νόμων της αγοράς και στην εκπαίδευση, παραμερίζοντας τις πολιτισμικές αξίες.

Α.Γ. 
(προς αποφυγή παρεξηγήσεων τα δύο κεφαλαία γράμματα δεν σημαίνουν Άντε Γειά!) 

Γιώργος Χατζηαποστόλου

(χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από την ανάρτηση:

https://maleviziotis.gr/2025/09/24/oi-treis-tropoi-gia-na-katastrepseis-ton-politismo-enos-ethnous/ )


Από το βιβλίο Lettura del Futuro
Mostafa Mahmoud — Αιγύπτιος διανοούμενος