Γιάννης Σμαραγδής και Ελένη Σμαραγδή: Γεωγραφία του μη ορατού*
Έτσι αρχίζει το βιβλίο στις σελίδες 9-10:
Με σκοπό να ορίσουν τις συντεταγμένες που ορίζουν τη Γεωγραφία του μη ορατού, και τους δύο άξονες που την καθορίζουν, δηλαδή, το φως και το νερό, οι συγγραφείς χωρίζουν το βιβλίο σε δύο μέρη:
α) Το εισαγωγικό κείμενο και
β) Το Προσωπικό Ανθολόγιο, που περιλαμβάνει περισσότερες από 60 πόλεις στις οποίες αναφέρθηκαν, με επιλεκτικά λογοτεχνικά κείμενα, γηγενείς ποιητές και πεζογράφοι.
«Οι λαοί κληρονομούν το πνευματικό σώμα του παρελθόντος και ό,τι αυτό φέρνει μαζί του. Μοιάζει με παλιά περγαμηνή, όπου η κάθε γενιά γράφει πάνω της τις δικές της περιπέτειες· τα διαδοχικά κληρονομημένα στρώματα δεν εξαφανίζονται, αλλά αφήνουν τα αποτυπώματά τους και καθορίζουν τα δρώμενα του παρόντος και του μέλλοντος.
Εκτός όμως από το πνευματικό σώμα, οι λαοί κληρονομούν και το χώρο τους· οι Ρώσοι κληρονόμησαν τον Ρουμπλιόφ και τον Ντοστογιέφσκι μαζί με τις ατελείωτες στέπες· οι Αιγύπτιοι, τους μυστικούς αριθμούς και τις πυραμίδες μαζί με το δέλτα του Νείλου και το χαμσίνι της ερήμου· οι Γερμανοί, τον Γκαίτε και τον Νίτσε μαζί με τους μολυβένιους και βαρύθυμους ουρανούς· οι Ολλανδοί τον Βερμέερ και τον Βαν Γκογκ, αλλά και την επίπεδη γη κάτω από τον ορίζοντα της θάλασσας· οι Σκανδιναβοί, τον Στρίντμπεργκ, αλλά και τον ήλιο που σχεδόν δεν δύει· οι Ισπανοί τον Γκόγια, τον ίλιγγο των φλαμένκο, αλλά και την πυρακτωμένη Ανδαλουσία· οι Άγγλοι τον Σαίξπηρ, τον Χένρυ Μουρ, αλλά και τη μουντάδα της ομίχλης και τον κυκλωτικό Ωκεανό· οι Αμερικανοί, τον Πάουντ, τον Τζων Φορντ και τον Όρσον Ουέλς, αλλά και την κατάρα των λόφων που ευλόγησαν οι θεοί των Ινδιάνων· οι Γάλλοι, τον Πασκάλ, τον Μπωντλαίρ, το μυθοποιημένο και ξενοκατοίκητο Παρίσι μαζί με τις παλίρροιες της Νορμανδίας.» (Οι δύο αυτές παράγραφοι βρίσκονται και στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
«Παρούσα και ζωντανή κληρονομιά μας είναι και η σκέψη του Πλάτωνα …. το άρτιο του Πυθαγόρα ‘ ο Όμηρος, ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής, ο Ευρυπίδης, ο Πίνδαρος, η Σαπφώ, ο Αλκαίος, ο Αριστοτέλης, ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, αλλά και ο Ρωμανός ο Μελωδός, ο Διονύσιος Σολωμός, ο Ανδρέας Κάλβος, ο Μακρυγιάννης, ο Γιώργος Σεφέρης, ο Κ.Π. Καβάφης.»
α) πολλά από αυτά έχουν μόνο σκοπό κυκλοφορίας το εμπορικό κέρδος ή μια ματαιόδοξη διάθεση να δηλώσουν όλοι "συγγραφείς".
β) ένας σημαντικός αριθμός εκδομένων βιβλίων δεν είναι δοκιμασμένα στο χρόνο (ώστε να αποδειχθεί ότι έχουν πνευματική αξία) και
γ) ειδικά τα πολυσέλιδα -δηλαδή, με περισσότερες από 400 σελίδες- είναι αρκετά ακριβά.
Εξαίρεση αποτελεί το παρόν βιβλίο του Γιάννη Σμαραγδή και της Ελένης Σμαραγδή που μιλάει στην ψυχή μου για συγκεκριμένους λόγους, όπως, ότι ο καλλιτέχνης πιστεύει στον Θεό, λατρεύει τη γυναίκα του (ακόμη περισσότερο μετά την απώλειά της), ακολουθεί την ηθική του συνείδηση και τον πατριωτισμό του και τιμά τον ελληνικό πολιτισμό σε όλο του το μεγαλείο.
Η εικόνα της Αγοράς σήμερα είναι άσχημη:
Άνεργοι, εργαζόμενοι σε δουλειές άσχετες με το αντικείμενο των σπουδών τους, μόνο για να επιβιώσουν, ο μισθός που τελειώνει στις πρώτες 15 ημέρες κάθε μήνα, η ακρίβεια που εντείνεται (οι μεσάζοντες που πλουτίζουν), οι άστεγοι που ψάχνουν στα σκουπίδια για τα αποφάγια των μεσοαστών και των μεγαλοαστών, ώστε να ξεγελάσουν την πείνα τους, η αύξηση της εγκληματικότητας (με έμφαση στις γυναικοκτονίες),η αύξηση στην παιδική και εφηβική εγκληματικότητα. Και πάνω από όλα αυτά μια εντεινόμενη επικοινωνιακή εκστρατεία πως "όλα πάνε καλά" και διαρκώςβελτιώνονται …. Δεν αρκούν όλα αυτά;
Αν οι συγγραφείς του βιβλίου περιγράφουν την σημερινή (και αέναη) κατάσταση του Ελληνισμού πάνω στους βασικούς άξονες: "φως" και "νερό" η παρούσα ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να προσθέτει σε αυτά και την τρίτη παροχή που οφείλει να διαθέτει κάθε "ακίνητο" όπως η χώρα μας -ώστε να είναι σε θέση να ενοικιαστεί ή να πωληθεί- το «τηλέφωνο», με την έννοια της επικοινωνίας.
Μια κυβέρνηση που, ενώ παίρνει ασύμφορα για τον λαό και διαρκώς επιβαρυντικά οικονομικά μέτρα και δέχεται έντονες αντιδράσεις από τους θιγόμενους αντί να τα προσαρμόσει στις ανάγκες του κόσμου, δηλώνει χωρίς αιδώ, όχι ότι τα μέτρα είναι άδικα αλλά, ότι οι αντιδράσεις υπάρχουν διότι "δεν τα επικοινώνησε σωστά!". Θυμάμαι ένα παλιό σατυρικό βιβλίο του Γιάννη Δημαρά, με τίτλο: "Εμπρός στον έτσι που χάραξε ο τέτοιος!" και αφορά μια δημοκρατία που παρασύρεται στο «φαίνεσθαι» και δεν βασίζεται στο «είναι» και σε έναν λαό που ακολουθεί τους ηγέτες του εθελόδουλα υποκύπτοντας στον φόβο μήπως χάσει την όποια μικρή ή μικρότερη βολή του, αν επαναστατήσει.
Γιώργος
Χατζηαποστόλου
* Γιάννης Σμαραγδής - Ελένη Σμαραγδή, Γεωγραφία του μη ορατού, (Προσωπικό Ανθολόγιο),
Εκδ. Κέδρος 2025 (2η έκδοση), σ.σ. 496.



