Η επιστροφή της απωθημένης μνήμης

Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου 2011

[Μετά την Αμερικανική εντολή προς τους κορυφαίους ηγέτες των Ευρωπαϊκών χωρών, κυρίως της Γερμανίας και της Γαλλίας: "Βιαστείτε να αποφασίσετε να βοηθήσετε την Ελλάδα και το Ευρώ"] μια απίστευτη καλοσύνη έχει πιάσει τη Γερμανία τα τελευταία 24ωρα. [Από την άλλη πλευρά ο κύριος Σαρκοζί δήλωσε σήμερα με βαριά καρδιά: "Είμαστε υποχρεωμένοι να μην αφήσουμε την Ελλάδα να πέσει!"] Αποκορύφωμα το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel το οποίο φιλοξενεί συνέντευξη του Albrecht Ritsch, (καθηγητή Ιστορίας της Οικονομίας), ο οποίος αναφέρει χαρακτηριστικά, ότι “Οι Έλληνες, αν θέλουν, μας παίρνουν και τα σώβρακα”!
Μάλιστα, ο δημοσιογράφος του περιοδικού μένει έκπληκτος όταν μαθαίνει από τον καθηγητή για την τελευταία στάση πληρωμών της Γερμανίας το 1990, όταν δεν πλήρωσε τις αποζημιώσεις για την γερμανική κατοχή στους δικαιούχους, μεταξύ αυτών είναι και η Ελλάδα, η οποία δεν έλαβε ποτέ χρήματα!
Την ίδια ώρα, τονίζει ότι η Γερμανία κρατά τα ηνία στις χρεωκοπίες για τον προηγούμενο αιώνα, ενώ η χώρα της Μέρκελ ορθοπόδησε χάρη στις ευλογίες και τη στήριξη των ΗΠΑ.
Όπως λέει, τίποτα από αυτά δεν γνωρίζουν οι Γερμανοί, αλλά οι Έλληνες θυμούνται πολύ καλά το ότι η Γερμανία πραγματοποίησε το θαύμα της πάνω στις πλάτες άλλων ευρωπαίων, και αυτό «δεν το έχουν ξεχάσει οι Έλληνες».
Ο καθηγητής σε γενικές γραμμές:…
•Χαρακτηρίζει αδικαιολόγητη τη συμπεριφορά των Γερμανών που συνοψίζεται στο “λεφτά θα πάρετε μόνο αν κάνετε αυτό που σας λέμε”.
•Θυμίζει τις μεγάλες χρεοκοπίες της Γερμανίας και υπενθυμίζει ότι το οικονομικό της θαύμα το οφείλει στις ΗΠΑ!
•Θα έπρεπε αντίθετα να είμαστε ευγνώμονες, να εξυγιάνουμε την Ελλάδα με τα λεφτά μας. Αν εμείς εδώ παίξουμε το παιγνίδι των ΜΜΕ, παριστάνοντας τον χοντρό Εμίλ, που καπνίζει το πούρο του και αρνείται να πληρώσει, κάποτε κάποιοι θα μας στείλουν τους παλιούς λογαριασμούς,λέει και αφήνει ξερούς τους Γερμανούς!

ΟΛΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ:
Spiegel: Κυριε Ritschl η Γερμανία συζητάει αυτό τον καιρό για περαιτέρω οικονομική βοήθεια για την Ελλάδα σαν υπεράνω όλων ηθικολόγος. Η κυβέρνηση ενεργεί με ακαμψία σύμφωνα με τη ρήση : ¨λεφτά θα πάρετε μόνο αν κάνετε αυτό που σας λέμε¨. Είναι δίκαιη αυτή η συμπεριφορά;
Ritschl: Οχι, είναι απολύτως αδικαιολόγητη.
Spiegel: Μάλλον δεν το βλέπουν έτσι οι περισσότεροι Γερμανοί.
Ritschl: Μπορεί, αλλά η Γερμανία έζησε τις μεγαλύτερες χρεοκοπίες της νεότερης ιστορίας. Την σημερινή οικονομική ανεξαρτησία της και τη θέση της ως Διδασκάλου της Ευρώπης την χρωστάει στις ΗΠΑ, οι οποίες μετά τον 1ο αλλά και τον 2ο Παγκόσμιο πόλεμο παραιτήθηκαν από το δικαίωμα τους για τεράστια χρηματικά ποσά. Αυτό δεν το θυμάται όμως κανείς.
Spiegel: Τι ακριβώς συνέβη τότε;
Ritschl: Η δημοκρατία της Βαϊμάρης κατόρθωσε να επιζήσει από το 1924 μέχρι 1929 αποκλειστικά με δανεικά, τα δε χρήματα για τις αποζημιώσεις του 1. Παγκοσμιου πολέμου δανείστηκε από τις ΗΠΑ. Αυτη η ¨δανειακή Πυραμίδα¨ κατέρρευσε με την κρίση του 1931. Τα χρήματα των δανείων των ΗΠΑ είχαν εξαφανιστεί, η ζημιά για τις ΗΠΑ τεράστια, οι συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία καταστροφικές.
Spiegel: Το ίδιο και μετά τον 2ο Παγκόσμιο πόλεμο;
Ritschl: Η Αμερική τότε φρόντισε να μην θέσει κανείς από τους συμμάχους αξιώσεις για αποζημίωση. Εκτός από μερικές εξαιρέσεις, ματαιώθηκαν όλες οι αξιώσεις μέχρι μια μελλοντική επανένωση των Γερμανιών (ανατολικής και δυτικής). Αυτό ήταν πολύ ζωτικό για την Γερμανία, ήταν στην ουσία η οικονομική βάση του γερμανικού μεταπολεμικού θαύματος. Αλλά παράλληλα, τα θύματα της γερμανικής κατοχής ήταν αναγκασμένα να αποποιηθούν τα δικαιώματα τους για αποζημίωση, μεταξύ αυτών και οι Έλληνες.
Spiegel: Στη σημερινή κρίση παίρνει η Ελλάδα από Ευρώπη και ΔΝΤ 110 δις και συζητιέται ένα πρόσθετο πακέτο, που θα είναι εξίσου μεγάλο. Πρόκειται δηλαδή για πολλά χρήματα. Πόσο μεγάλες ήταν οι γερμανικές χρεοκοπίες;
Ritschl: Αναλογικά με την οικονομικη επιφανεια που είχαν οι ΗΠΑ κατά την εποχή εκείνη, τα γερμανικά χρέη της δεκαετίας του 30 ισοδυναμούν με το κόστος της κρίσης του 2008. Συγκριτικά, λοιπόν, τα χρέη της Ελλάδας είναι μηδαμινά.
Spiegel: Αν υποθέταμε ότι υπήρχε μια παγκόσμια λίστα για βασιλιάδες της χρεοκοπίας, ποιά θα ήταν η θέση της Γερμανίας;
Ritschl: Αυτοκρατορική. Σε σχέση με την οικονομική επιφάνεια της χώρας, η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος αμαρτωλός του 20ου αιώνα και πιθανόν της νεότερης οικονομικής ιστορίας.
Spiegel: Ούτε η Ελλάδα δεν μπορεί να μας ανταγωνιστεί;
Ritschl: Όχι, η Ελλάδα παίζει ένα δευτερεύοντα ρόλο. Υπάρχει, βέβαια, το πρόβλημα του κινδύνου της μετάδοσης της κρίσης στις γνωστές ευρωπαϊκές χώρες.
Spiegel: Η ομοσπονδιακή δημοκρατία της Γερμανίας θεωρείται ως ενσάρκωση της σταθερότητας. Πόσες φορές έχει χρεοκοπήσει η Γερμανία;
Ritschl: Εξαρτάται πως το υπολογίζει κανείς. Τον τελευταίο αιώνα τουλάχιστο τρεις φορές. Μετά την τελευταία στάση πληρωμών στη δεκαετία του 30, ανακουφίστηκε η Γερμανία από τις ΗΠΑ με μια μείωση χρεών, η αλλιώς ένα “Haircut”, που ισοδυναμεί με ένα μεγαλόπρεπο Afro-Look που μετατρέπεται σε φαλάκρα. Από τότε κρατάει η χώρα την οικονομική λάμψη της, ενώ οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι δούλευαν σαν τα σκυλιά για να ορθοποδήσουν από τις καταστροφές του πολέμου και τη γερμανική κατοχή. Κι ακόμη το 1990 είχαμε επίσης μια στάση πληρωμών.
Spiegel: Πως είπατε;
Ritschl: Βεβαίως! Ο τότε καγκελάριος Kohl αρνήθηκε να υλοποιήσει τη Συμφωνία του Λονδίνου, του 1953. Η συμφωνία έλεγε ότι οι γερμανικές πολεμικές αποζημιώσεις στην περίπτωση της επανένωσης των Γερμανίων θα πρέπει να τεθούν υπό επαναδιαπραγμάτευση. Η Γερμανία όμως δεν πλήρωσε αποζημιώσεις μετά το 1990 (εκτός πολύ λίγων) ούτε τα αναγκαστικά δανεια, ούτε τα έξοδα κατοχής. Η Ελλάδα είναι ένα από τα κράτη, που δεν πήραν δεκάρα.
Spiegel: Σε αντίθεση με το 1953, συζητείται επί του παρόντος η διάσωση της Ελλάδας, λιγότερο μέσω μιας μείωσης των χρεών και περισσότερο μέσω μιας παράτασης του χρόνου πληρωμής των κρατικών ομολόγων, δηλαδή μιας ήπιας αναπροσαρμογής των χρεών. Μπορούμε εδώ να μιλάμε για επαπειλούμενη χρεοκοπία;
Ritschl: Οπωσδήποτε. Ακόμη κι αν ενα κράτος δεν είναι εκατό τα εκατό ανίκανο να ικανοποιήσει τους πιστωτές του, μπορεί να είναι υπό χρεοκοπία. Ακριβώς όπως στην περίπτωση της Γερμανίας τη δεκαετία του 50, ειναι ψευδαίσθηση να πιστεύουμε ότι η Ελλάδα θα μπορέσει μόνη της να πληρώσει τα χρέη. Και όποιος δεν το μπορεί είναι εξ ορισμού χρεοκοπημένος. Τώρα θα έπρεπε να καθοριστεί, ποια χρηματικά ποσά είναι έτοιμοι οι πιστωτές να θυσιάσουν. Δηλαδή θα πρέπει να βρούμε ποιός θα πληρώσει το μάρμαρο.
Spiegel: Το κράτος που πληρώνει τα περισσότερα είναι η Γερμανία.
Ritschl: Μάλλον κάπως έτσι θα πρέπει να γίνει. Αλλά ήμασταν στο παρελθόν πολύ ανέμελοι. Η βιομηχανική μας παραγωγή κέρδισε πολλά από τις υπέρογκες εξαγωγές. Οι αντιελληνικές θέσεις που προβάλλονται από τα ΜΜΕ εδώ είναι πολύ επικίνδυνες. Μην ξεχνάτε ότι ζούμε μέσα σε ένα γυάλινο σπίτι: Το οικονομικό μας θαύμα έγινε δυνατό αποκλειστικά και μόνο επειδή δεν αναγκαστήκαμε να πληρώσουμε αποζημιώσεις.
Spiegel: Η Γερμανία δηλαδή θα έπρεπε να είναι πιο συγκρατημένη;
Ritschl: Η Γερμανία στον 20ο αιώνα άρχισε δυο πολέμους, τον δεύτερο δε τον διεξήγαγε ως πόλεμο αφανισμού και εξολόθρευσης και στη συνέχεια οι εχθροί της αποποιήθηκαν το δικαίωμα τους εν μέρει η και καθολικά για αποζημιώσεις. Το ότι η Γερμανία πραγματοποίησε το θαύμα της πάνω στις πλάτες άλλων ευρωπαίων δεν το έχουν ξεχάσει οι Έλληνες.
Spiegel: Τι εννοείτε;
Ritschl: Οι Έλληνες ξέρουν τα εχθρικά άρθρα και τις γνώμες στα γερμανικά ΜΜΕ πολύ καλά. Αν η διάθεση των Ελλήνων γίνει πολύ πιο επιθετική, μπορεί να αναβιώσουν οι παλιές διεκδικήσεις, αρχίζοντας από την Ελλάδα, και αν η Γερμανία ποτέ αναγκαστεί να πληρώσει, θα μας «πάρουν ακόμη και τα σώβρακα».
Θα έπρεπε αντίθετα να είμαστε ευγνώμονες, να εξυγιάνουμε την Ελλάδα με τα λεφτά μας. Αν εμείς εδώ παίξουμε το παιγνίδι των ΜΜΕ, παριστάνοντας τον χοντρό Εμίλ, που καπνίζει το πούρο του και αρνείται να πληρώσει, κάποτε κάποιοι θα μας στείλουν τους παλιούς λογαριασμούς.
Spiegel: Τουλάχιστον στο τέλος μερικές ηπιότερες σκέψεις: Αν μπορούσαμε να μάθουμε κάτι από τις εξελίξεις, ποια λύση θα ήταν η καλύτερη για την Ελλάδα και τη Γερμανία;
Ritschl: Οι χρεοκοπίες της Γερμανίας τα περασμένα χρόνια το δείχνουν: Το λογικότερο είναι τώρα να συμφωνηθεί μια μείωση του χρέους. Όποιος δάνεισε λεφτά στην Ελλάδα, πρέπει να χάσει ένα μεγάλο μέρος τους. Αυτό θα ήταν καταστροφικό για τις τράπεζες, γι’ αυτό θα ήταν αναγκαίο ένα πρόγραμμα βοήθειας. Μπορεί αυτή η λύση να είναι ακριβή για τη Γερμανία, αλλά έτσι κι αλλιώς θα πρέπει να πληρώσουμε. Κι έτσι θα έχει και η Ελλάδα μια ευκαιρία για μια νέα αρχή.
Albrecht Ritsch , Wirtschaftshistoriker (καθηγητής “Ιστορίας της Οικονομίας”)
SPIEGEL

Αναδημοσίευση ανάρτησης από THIVA-HELLAS στις 9/30/2011 06:17:00 μμ

Χειρόγραφα του φθινοπώρου

Άσπρο περιστέρι...

"Άσπρο περιστέρι, πάρε τα όνειρά μου κι ώρα σου καλή ..."

• Τα πρωινά, που το παράθυρό μου ανοίγει νωρίς, ένα ζευγάρι αγριοπερίστερα έρχεται να τα ταϊσω. Το αρσενικό είναι πιο θαρραλέο και τρώει όλα τα ψίχουλα που του δίνω ' το θηλυκό στέκεται σε μια γωνία και με κοιτάζει ξεροκαταπίνοντας σαν να μην καταλαβαίνει τι κάνω ή σαν να μην το αφορά το θέμα. Μάλλον, όμως το κάνει για να αποφύγει τις συγκρούσεις με το αρσενικό που είναι πιο διεκδικητικό, γιατί όποτε έρχεται μόνο του δεν έχει τέτοιες αναστολές.


• Κάθε βράδι ονειρεύομαι και χαίρομαι αν με το ξύπνημα θυμάμαι τι όνειρο είδα, γιατί έχω υλικό να αναλύσω (ονειροκρίτης, Freud και βάλε...).


• Η μητέρα μου, κάθε φορά που με έβλεπε να βγαίνω από την πόρτα έλεγε: Ώρα καλή!

Έχεις και είμαι!

Αφιερωμένο στους ανθρώπους που έγιναν δικοί μου, όταν έπαψαν να με συντροφεύουν με τη φυσική τους παρουσία όσοι γεννήθηκαν "δικοί μου".
Η εικόνα που παρουσιάζεται στο video είναι πολύ κοντά σε αυτό που θα ονόμαζα "στιγμές οικογενειακής ευτυχίας", παίζουν υποθέτω στο χώρο της αυλής τους σε έναν τόπο του εξωτερικού, υποθέτω πως είναι απόδημοι Έλληνες ή ξένοι με Ελληνική ψυχή. Αυτό το τελευταίο είναι ιδιαίτερα γοητευτικό να το βλέπει κανείς. Αν μπορώ να διακρίνω καθαρά, η μπλούζα του κυρίου που τραγουδάει, γράφει: Polska (Πολωνία).

Ευχαριστώ για τη δροσιά!

Άσπρο - μαύρο και αρκετό κόκκινο

Από τη ''Μυθολογία'' του Μάνου Χατζιδάκι σε στίχους Νίκου Γκάτσου. Πρώτη εκτέλεση Γιώργος Ρωμανός 1965. Ο Γιώργος Ρωμανός σε πρώτη εμφάνιση μετά από 39 χρόνια, στο Τριανόν με τον Διονύση Σαββόπουλο (Τετάρτη 23 Δεκέμβρη 2009)

Δυό λόγια για τον Γιώργο Ρωμανό: Η αξία της φωνής, όταν είναι μεγάλη δεν χάνεται όσα χρόνια κι αν περάσουν, όποιο τρόπο ζωής κι αν έχει επιλέξει ο κάτοχός της να ζήσει, όσο φθοροποιός και αν είναι αυτός ο τρόπος. Ένας τραγουδιστής όπως ο Ρωμανός που μπορούσε, όπως οι περισσότεροι καλλιτέχνες του Νέου Κύματος, να τραγουδάει χωρίς μικρόφωνο στις μπουάτ της Πλάκας το "ρολόϊ" ή τη ¨μπαλάντα του ευαίσθητου ληστή¨ στη δεκαετία του '60, σήμερα κάνει προσπάθεια για να συγκρατήσει τη φωνή του, γιατί το μικρόφωνο την πολλαπλασιάζει και η φωνή του δεν έχει ανάγκη κάτι τέτοιο. Αυτά τα λίγα, για να θυμηθούμε τα παιδιά που παράγουν τα κανάλια μέσα από μουσικά σώου και επανδρώνουν και σκοτώνονται κάθε βράδι να βγάλουν μια δύσκολη νότα και να στηρίξουν τη νυχτερινή διασκέδαση του Νεοέλληνα, που σημειώστε: "τα τρώει μόνος του" και όχι "μαζί με άλλους" ή για να είμαστε δικαιότεροι:"μέχρι τώρα, τα έτρωγε μόνος του".

Ο Διονύσης Σαββόπουλος πραγματικά αγαπάει το Ελληνικό τραγούδι κι ας μην φωνάζει τα τελευταία χρόνια "Ζήτω!",γι αυτό, άλλωστε έπεισε και βοήθησε τον Ρωμανό να εμφανιστεί. Το συγκεκριμένο τραγούδι επανέφερε στο προσκήνιο ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας με μια όμορφη μοντέρνα ενορχήστρωση, χωρίς την ψυχή του Ρωμανού και του Σαββόπουλου, αλλά με μια λεπτή όσο και διεισδυτική διάθεση να κάνει πολιτική "με τον πολιτισμό", δηλαδή, να ασκήσει την ευγενέστερη μορφή πολιτικής.

Επιτρέψτε μου μια αυθαίρετη ερμηνεία σχετικά με τα σύμβολα του μύθου :
"Χρόνια και χρόνια μέσ' την άμμο" : οι δυσκολίες στην πορεία της ζωής μας,
"εκεί που ανθίζει η φοινικιά" : ο φοίνικας (οι πεποιθήσεις μας) υπάρχουν σε πείσμα των δύσκολων συνθηκών που επικρατούν στο περιβάλλον μας - ακόμη και αν καούν ξαναφυτρώνουν, όπως ο φοίνικας, από την τέφρα τους,
"δυό φίλοι πήγαιναν σε γάμο" : η αληθινή φιλία είναι σπάνια μορφή σχέσης στην εποχή μας, αλλά υπαρκτή και διαρκώς ψάχνουμε τη χαρά στη ζωή, μαζί με τους φίλους μας,
"ο ένας ήταν Ιρλανδός - ο άλλος ήταν Ιουδαίος" : οι "Αγορές" δεν είναι απρόσωπες, συγκροτούνται από τους ιδιοκτήτες των μετοχών των χρηματιστηρίων που στην πλειοψηφία τους είναι "Ιουδαίοι" ενώ την ίδια στιγμή μία από τις χώρες της Ευρώπης που βρίσκεται σε παρόμοια με τη δική μας άσχημη οικονομική κατάσταση είναι η "Ιρλανδία".
"δυό πεθαμένα περιστέρια: Το Ισραήλ και οι Παλαιστίνιοι.
Αυτή την εποχή η Ισραηλινή κυβέρνηση προσπαθεί να εμποδίσει την αίτηση των Παλαιστινίων στα Ενωμένα έθνη για την αναγνώριση ανεξάρτητου κράτους με στημένα πολεμικά επεισόδια. Όλοι χαμένοι σε μια τυφλή διαμάχη.

Επειδή μπορεί, πολύ να σας κούρασα με τον ασύνδετο μύθο μου, τελειώνω με τον τίτλο του νέου δίσκου του Μαχαιρίτσα : "Η ενοχή των αμνών".
Πώς αισθάνεσθε; Καλά; Καμιά μικροενοχή, τίποτα; Αν δεν αισθάνεσθε τίποτε, θα πεί πως όλα τα παραπάνω είναι τυχαία, ενοχλητικές συμπτώσεις που επισημαίνει ένας ιδιόρρυθμος σχολιαστής.

Καλημέρα σας
Γιώργος Δημητρίου

Μια ζωή, δώρο!

Θα σας πω μια σύντομη,αλλά όχι συνηθισμένη ιστορία. Χρόνος: Αύγουστος του 1963. Χώρος: ένα κελί της Μονής της Μεγαλόχαρης της Τήνου. Ένα αγόρι τεσσάρων ετών με τη μητέρα του βρίσκονται εκεί για δύο λόγους: πρώτα για να ευχαριστήσει η γυναίκα -που εν τω μεταξύ είχε φτάσει τα 40 χρόνια- την Παναγία που τη βοήθησε να αποκτήσει παιδί, μετά από αρκετές ατυχείς προσπάθειες -τρεις αποβολές "οχτώ μηνών"- και δεύτερον για ολιγοήμερες διακοπές σε χώρο που διέθετε δωρεάν η Μονή σε επισκέπτες - προσκυνητές. Η διάθεση για προσκύνημα μεγάλη ' η ανάγκη για διακοπές αναντίρρητη ' τα οικονομικά περιορισμένα. Στο ένα χέρι οι αποσκευές (τσάντες, παιδικό καροτσάκι) και στο άλλο ο μικρός που κάθε λίγο κουραζόταν να περπατάει και ήθελε αγκαλιά ' η γνωστή φράση ακουγόταν κάθε τόσο: "πάρε με μαμά". Συνωστισμός στο λιμάνι του Πειραιά, κόσμος πολύς στο καράβι, μάχη για μια θέση στο κατάστρωμα του πλοίου. Το φαγητό μεταφέρθηκε σε πακέτα από την Αθήνα και ότι έλειψε συμπληρώθηκε με κονσέρβες. Εικόνα: το χαμογελαστό πρόσωπο μιας αδύνατης, μελαχροινής και πολύ όμορφης μοναχής που μας έδειξε το κελί όπου θα μέναμε.

Τρεις πρώτες μέρες ' όλα καλά ' τέταρτη μέρα: τροφική δηλητηρίαση από χαλασμένη κονσέρβα (καλαμαράκια). Μεταφορά στο νοσοκομείο του νησιού ' πυρετός 41-42 ' κατάσταση εκτός ελέγχου ' αφόρητος, παρατεταμένος πόνος από τον λαιμό έως το στομάχι. Ο μικρός αισθάνεται να πνίγεται ' έχει ανάγκη από αέρα ' βρίσκει το κουράγιο να βάλει τις φωνές σε μια ηλικιωμένη ασθενή που το κρεβάτι της βρισκόταν μπροστά στο παράθυρο και αρνιόταν να το ανοίξει γιατί κρύωνε ' τελικά, το παράθυρο ανοίγει. Οι αισθήσεις υποχωρούν, τα μάτια γυρίζουν ανάποδα ' το παιδί βάζει τα δαχτυλάκια μέσα στα μάτια του για να τα γυρίσει πίσω πρός τον ορατό κόσμο. Ο βουβός πόνος επιμένει ' "παραισθήσεις" περισσότερο αληθινές από αυτές τις λέξεις που διαβάζετε, από την εικόνα που βλέπετε, από την ψαλμωδία που ακούτε όταν πηγαίνετε στην εκκλησία. Ταξιδεύω σε έναν χώρο που μοιάζει με το Διάστημα, αλλά δεν είναι σκοτεινός. Όταν ο πόνος γίνεται αφόρητος, τεντώνω το κεφάλι μου προς τα πίσω σε μια απελπισμένη προσπάθεια να ξεφύγω, να απελευθερωθώ και με έναν ανεξήγητο τρόπο επιταχύνω την ταχύτητα απομάκρυνσής μου από τον κόσμο αυτόν που ζούμε. Ανεβαίνω κατακόρυφα ' με υποδέχονται εκεί πάνω ' με "διαβάζουν" σαν να είμαι διαφανής ' καταλαβαίνουν την απορία μου για την παρουσία τους "στον αέρα" και φαίνεται να θέλουν να μου εξηγήσουν, αλλά δεν μιλούν, δεν χρειάζεται να επικοινωνούν με τη γλώσσα. Κατεβαίνω, απότομα, τους χάνω. Δεν είμαι σε θέση να στενοχωρηθώ που τους έχασα ή να χαρώ που γυρίζω πίσω ' απλά, αισθάνομαι πως υπάρχω επειδή ταξιδεύω. Ο μοναδικός, ηλικιωμένος γιατρός του νησιού κάνει ότι μπορεί, αλλά βλέποντας πως ο μικρός έχει αρχίσει να πλέει "γι άλλα μέρη" προτείνει στη μητέρα: "αν μπορέσεις να πάρεις το παιδί και να ταξιδέψεις απόψε, πριν από το ξημέρωμα και δεν πιεί από το νερό του νησιού, θα σωθεί, διαφορετικά...". Τότε το νερό μεταφερόταν με υδροφόρο πλοίο από τη Σύρο και φυλασσόταν σε δεξαμενές στο νησί, όχι κάτω από τις καλύτερες συνθήκες υγιεινής. Μια ένεση καμφοράς για την καρδιά και άλλη μια στην τσέπη για το ταξίδι (αν χρειαστεί) ' οι αποσκευές στο ένα χέρι ' το παιδί στο άλλο ' νύχτα στο λιμάνι της Τήνου. Η ίδια περιπέτεια για να βρεθεί χώρος στο κατάστρωμα. Όλα είναι μπερδεμένα, είχα τη βεβαιότητα πως το ταξίδι της επιστροφής το έκανε κάποιος άλλος μέσα στο μικρό κορμάκι του Γιωργάκη. Ξημερώματα, μπαίνοντας στο λιμάνι του Πειραιά ' αισθάνομαι πως το σώμα μου γίνεται πάλι δικό μου, προσπαθώ να πιαστώ από την κουπαστή του πλοίου για να δω έξω ' σηκώνομαι για λίγο στις μύτες των παπουτσιών ' τα φώτα στο λιμάνι έχουν αρχίσει να σβήνουν ' η μέρα έχει πάρει τη θέση της στον κόσμο ' ζαλίζομαι, η μητέρα μου με ρωτάει πως αισθάνομαι ' η προκυμαία φαίνεται να στριφογυρίζει, δεν μπορώ να σταθώ, σωριάζομαι ' μια δεύτερη ένεση καμφοράς. Άλλη εικόνα: καθισμένος στη μονή θέση ενός παλιού λεωφορείου - πολύ μεγάλη για τα μέτρα μου - έχω διπλωθεί σε μια γωνιά ' δυσκολεύμαι να καταπιώ ακόμη και το σάλιο μου. Ο λαιμός μου έχει κλείσει, αλλά αναπνέω!

Από τότε έχουν περάσει 47 χρόνια. Μου έκαναν το δώρο της ζωής. Καταλαβαίνω ποιός μου έκανε αυτό το δώρο, αλλά επειδή, γύρισα "πίσω, εδώ" βιαστικά και δεν πήρα μαζί μου τεκμήρια, πέρα από τη φυσική μου παρουσία, με πιστεύουν μόνο όσοι πιστεύουν στο Θεό και όχι όσοι ντρέπονται να το ομολογήσουν και δηλώνουν πως πιστεύουν σε μια "Ανώτερη Δύναμη". Με μεγάλη καθυστέρηση στο τέλος Ιουνίου του 2004, κατάφερα να ξαναγυρίσω στην Τήνο και να ευχαριστήσω για το χθές αλλά και για το σήμερα. Μόλις είχα χάσει τη δουλειά μου σε γραφείο, όταν μου τηλεφώνησε η Λίζα πως ο ηλικιωμένος άνθρωπος που φρόντιζε μια φίλη της είχε εισαχθεί σε νοσοκομείο και είχε ανάγκη από αίμα. Πήγα στο Νοσοκομείο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, έδωσα αίμα, πήρα τα χρήματα που επέμεναν να μου δώσουν και με αυτά έβγαλα τα εισιτήρια για την Τήνο, όπου ταξίδεψα αυθημερόν, χωρίς να πω τίποτα στους δικούς μου, που τότε βρίσκονταν στη ζωή. Καθώς αποχωρούσα από τον ναό και περπατούσα στο προαύλιο, σκέφτηκα πως δεν ζήτησα τίποτε από τον Θεό ' πέρασε από το μυαλό μου η μικρή "ανθρώπινη" ιδέα πως έπρεπε να εκμεταλλευθώ την επίσκεψη και να ζητήσω κάτι από τον Θεό -"επισκέπτομαι τόσο σπάνια το νησί που βαφτίστηκα" και μου φάνηκε πως ήταν ευκαιρία- ήξερα πως ότι ζητούσα θα μου προσφερόταν ' αλλά αμέσως σταμάτησα να ντρέπομαι γι αυτή τη σκέψη και έδωσα πίσω με όλη μου την καρδιά την ευγνωμοσύνη μου που χρωστούσα. Γιώργος Δημητρίου

Αναζητώντας πρότυπα έκφρασης

Ότι είναι το θέατρο για την τέχνη, είναι πιστεύω, ο χορός για την προσωπική έκφραση, δηλαδή η πλέον ολοκληρωμένη μορφή. Έχω χρόνια να χορέψω, γιατί έχω πολύ καιρό να αισθανθώ ευτυχισμένος για διάστημα περισσότερο από μια-δυό ώρες ' όσο με έκαναν να αισθανθώ έτσι, μια συναυλία ενός αγαπημένου καλλιτέχνη ή μια παράσταση κάποιου αγαπημένου ηθοποιού. "Η ευτυχία τζιέρι μου είναι την για τα ζώα" έλεγε ο Σαββόπουλος' με ενοχλεί που δείχνει να έχει δίκιο ' φαίνεται πως είναι αλήθεια. Όταν στα 13 μου άρχισα να γράφω 'ποιήματα' ένα από τα πρώτα είχε τίτλο 'η ζωή είναι στιγμές'. Τότε, θυμάμαι, το είχα θεωρήσει διορατικό, ενώ είναι απλά πραγματικό. Ο χορός που προτιμώ να βλέπω να χορεύουν είναι ο ζεϊμπέκικος ' γιατί είναι, όπως τον αντιλαμβάνομαι, ατομική έκφραση, ενδοστρεφής, κυκλικός και τελετουργικός, χορός για άντρες ή για γυναίκες με αντρική ψυχή. Μια από τις στιγμές που με κάνει να ξεχνιέμαι είναι και αυτή που ακούω τραγούδια όπως αυτό του Γ. Σπανού, του Λ. Παπαδόπουλου και του Μανώλη Μητσιά.

Ένας καταπληκτικός δίσκος που ξανάκουσα μετά από καιρό είναι ο "Στα ψηλά τα παραθύρια" του Σταύρου Κουγιουμτζή. Σημειώνω από αυτόν το τραγούδι "Κάποιος χτύπησε την πόρτα" (υπέροχο ζειμπέκικο) και το "Τα χρόνια της υπομονής" με τον Νταλάρα και την Βίσση, πριν η τελευταία αρχίσει το κυνήγι της εμπορικότητας από το οποίο δεν θέλει και δεν μπορεί να απαλλαγεί ακόμη και σήμερα, όπου ζούμε τέτοια χρόνια υπομονής.

 

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Τι είσαι αν δεν έχεις ...

Κάθε βράδυ βλέπω όνειρα. Πέφτω κουρασμένος και θέλω να ξυπνήσω ξεκούραστος. Ψάχνω σε τσέπες, φανερά συρτάρια ακόμα και σε μισάνοιχτους φακέλους λογαριασμών τι απέγινε η ζωή που δεν έζησα. Βρίσκω άλλα πράγματα, όχι αυτό που ζητώ. Χαρτιά, μικροαντικείμενα κι άλλα χαρτιά. Δεν υπάρχει, δεν μπορεί να είναι πουθενά αλλού. Αφού δεν είναι στη θέση της, σίγουρα χάθηκε.
Δεν έχω περιοδικά στο σπίτι, μόνο βιβλία από το πάτωμα μέχρι το ταβάνι. Το ταβάνι είναι λευκό σαν συννεφιασμένος ουρανός που δεν θα βρέξει. Καλό χρώμα, δεν είναι άσχημο, άλλωστε το λευκό είναι όλα τα χρώματα, μαζί. Τι παραπάνω να ζητήσω. Αδειάζω τα μπουκάλια αναψυκτικού και τα βάζω σε άλλη σακούλα από αυτή που βάζω τα υπολείμματα του φαγητού. Κάνω ανακύκλωση στις συσκευασίες αφού δεν μπορώ να κάνω στα περιεχόμενά τους. Αφήνω τις ξεχασμένες βαλίτσες στην ησυχία τους ' δεν θα ταξιδέψω. Αν έμπαινε κάποιος στο σπίτι θα νόμιζε πως μόλις έφυγε η καθαρίστρια ' τόσο καθαρά είναι. Είναι φυσικό, εγώ πάντα ήμουνα εδώ και τα σκουπίδια πάντα έλειπαν. Κοιτάζω πάλι το ημερολόγιο. Τι να το κάνεις, επινοήσαμε το χρόνο για να μετράμε τα πράγματα. Τα μετρήσαμε, τα ξαναμετρήσαμε, σωστά είναι, λείπουν όλα. Κοιτάζω το πάτωμα για να μην κοιτάξω τον καθρέφτη. Δεν φοβάμαι να κοιτάξω, γιατί ξέρω τι θα δω. Το βλέμμα μου πέφτει στο πάτωμα ' πριν προλάβω να το μαζέψω, παρατηρώ πως είναι ακαθάριστο ' αδιανόητο για ένα καθαρό σπίτι! Ύστερα, στοχεύω ψηλά πέρα από το ταβάνι ' το ξέρω, είμαι αισιόδοξος. Τώρα που ξημερώνει, ο ουρανός θα είναι σίγουρα γαλάζιος. Είναι ένα χρώμα που προτιμούν οι περισσότεροι άνθρωποι ή μάλλον ένα χρώμα που ενοχλεί τους λιγότερους. Έτσι λέει η ψυχολογία! Υπάρχει πρόνοια ' η φύση μας λαμβάνει υπόψη της. Κι εμείς, κι εμείς! Όλα τα μυρίζομαι, όλα τα καταλαβαίνω, αλλά τώρα τελευταία ανησυχώ γιατί δεν "ακούω" την ψυχή μου!
Καλή σας μέρα!

Γ. Δημητρίου

(Το κείμενο βασίστηκε σε άλλο αντίστοιχο της Στέργιας Κάββαλου από το ιστοχώρο του ΕΚΕΒΙ με τίτλο Dream On).

Γήλοφος

Ο άνθρωπος πάνω από τον καλλιτέχνη

Ζω για περισσότερο από μισόν αιώνα σε μια χώρα -την Ελλάδα- και μια πόλη -την Αθήνα- όπου οι ευγενείς και αξιοπρεπείς άνθρωποι δραστηριοποιούνται ως άτομα αποσπασματικά και συχνά χωρίς να συντονίζουν τη δράση τους με τη χρήση δομών κάποιου κρατικού φορέα που άλλωστε είτε δεν υπάρχουν είτε χρειάζονται λίπανση -"λάδωμα"- για να λειτουργήσουν.

Οι άνθρωποι της τέχνης που δεν χρησιμοποίησαν την τέχνη τους ως άλλοθι για να καλύψουν τις προσωπικές τους ανεπάρκειες και για να σβήσουν τα ίχνη του ανορθόδοξου ή και ανήθικου τρόπου που αναρριχήθηκαν στην καλλιτεχνική ιεραρχία είναι ελάχιστοι και μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού για να μην πω στις φάλαγγες του ενός δακτύλου.

Τόσο σπάνιος ως άνθρωπος ήταν ο Θανάσης Βέγγος, που δεν ήθελε να τον λένε "Αθανάσιο" ή κύριο Βέγγο, δεν φορούσε σμόκιν και είχε το θάρρος να ομολογήσει δημόσια τις ανεπάρκειές του ως ηθοποιός. Είπε σε μια από τις τελευταίες τιμητικές βραδιές όπου παρευρέθηκε, δίνοντας μαθήματα μετριοπάθειας και αυτογνωσίας: "...δεν έκανα και τίποτε σπουδαίο.." στην τέχνη αλλά για ένα πράγμα είμαι βέβαιος, "...πως στη γαλέρα της ζωής μου, τράβηξα άγριο κουπί..". Ποιός από τους "μεγάλους" ζώντες σήμερα Έλληνες ηθοποιούς τολμά να ψελλίσει κάτι τέτοιο;

Λυπάμαι που δεν γνώρισα προσωπικά τον Θ. Βέγγο. Πιστεύω πως πραγματικά κάτι μεγάλο έχασα στη ζωή μου.

Τα σέβη μου κύριε Βέγγο!
Την εκτίμηση και την αγάπη μου, καταθέτω, αγαπητέ Θανάση!
Γνωρίζω πως με βλέπεις από εκεί ψηλά, σε χαιρετώ και πιστεύω πως θα μπορέσουμε τελικά να γνωριστούμε, έστω και με αυτό τον ασυνήθιστο τρόπο.

Γιώργος Δημητρίου Χ.

Ορθογώνια σύννεφα

Σύννεφο με παντελόνια

Τη σκέψη σας που 'νείρεται
πάνω στο πλαδαρό μυαλό σας
σάμπως ξιγκόθρεφτος λακές
σ' ένα ντιβάνι λιγδιασμένο,
εγώ θα τη τσιγκλάω
επάνω στο ματόβρεχτο κομμάτι της καρδιάς μου.
Φαρμακερός κι αγροίκος πάντα
ως να χορτάσω χλευασμό.

Εγώ δεν έχω ουδέ μιαν άσπρη τρίχα στη ψυχή μου
κι ουδέ σταγόνα γεροντίστικης ευγένειας.
Με την τραχιά κραυγή μου κεραυνώνοντας το κόσμο,
ωραίος τραβάω, τραβάω
εικοσιδυό χρονώ λεβέντης.

Εσείς οι αβροί!...
Επάνω στα βιολιά ξαπλώνετε τον έρωτα.
Επάνω στα ταμπούρλα ο άξεστος τον έρωτα ξαπλώνει.

Όμως εσείς,
θα το μπορούσατε ποτέ καθώς εγώ,
τον εαυτό σας να γυρίσετε τα μέσα του όξω,
έτσι που να γενείτε ολάκεροι ένα στόμα;
Ελάτε να σας δασκαλέψω,
εσάς τη μπατιστένια απ' το σαλόνι,
εσάς την άψογο υπάλληλο της κοινωνίας των αγγέλων
κι εσάς που ξεφυλλίζετε ήρεμα-ήρεμα τα χείλη σας
σα μια μαγείρισσα που ξεφυλλίζει τις σελίδες του οδηγού μαγειρικής.

Θέλετε
θα 'μαι ακέραιος, όλο κρέας λυσσασμένος
-κι αλλάζοντας απόχρωση σαν ουρανός-
θέλετε-
θα 'μαι η άχραντη ευγένεια
-όχι άντρας πια, μα σύννεφο με παντελόνια...

Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι (Απόδοση: Γιάννης Ρίτσος)