Παρασκευή 13 Σεπτεμβρίου 2013

Άνθρωποι που αγαπάμε : Κάρολος Κουν, Γιώργος Σεβαστίκογλου, Άλκη Ζέη


 
 
Δυό πολύ γνωστοί καλλιτέχνες και άνθρωποι που δεν παρουσιάζονται στην παραπάνω εκπομπή αλλά είχαν συνδέσει, με ένα ιδιαίτερο τρόπο ο καθένας, τη ζωή τους με αυτή του Καρόλου Κουν ήσαν ο Γιώργος Σεβαστίκογλου και η Άλκη Ζέη. Παραθέτω ένα απόσπασμα από το βιβλίο της Άλκης Ζέη "Σπανιόλικα παπούτσια και άλλες ιστορίες" Καστανιώτης (2010), σελ. 69-71, όπου περιγράφει με μια μοναδική απλότητα την πρώτη γνωριμία της με τον Κουν :
"Δεν είχε περάσει πολύς καιρός που είχα γνωρίσει τον Γιώργο όταν αποφάσισε να με παρουσιάσει στον Κουν". Μετά από πολλές αναβολές, λόγω της πολυπραγμοσύνης τόσο του Σεβαστίκογλου όσο και του Κουν, κάποια στιγμή ήρθε η ώρα να γνωρίσει τον Κουν. "Δεν ήταν μακριά τα σπίτια μας, γιατί κι ο Γιώργος κι εγώ μέναμε στην πλατεία Αμερικής. Κάπου στην Αγίας Ζώνης βρισκότανε το σπίτι του Κουν. Το "σπίτι" του! Μια μεγάλη σαραβαλιασμένη ξύλινη πόρτα έβγαζε σε μιαν αυλή. Γύρω-γύρω δωμάτια, άλλα με ορθάνοιχτες τις πόρτες κι άλλα με κλειστές. Μια μισόκλειστη ήτανε του Κάρολου. Ο Γιώργος όμως τη χτύπησε δυνατά με το χέρι, ακούσαμε ένα "έλα" και μπήκαμε μέσα. Σχεδόν όλο το δωμάτιο το έπιανε ένα μεγάλο διπλό σιδερένιο κρεβάτι με μπρούτζινα πόμολα. Στο κρεβάτι μισοξαπλωμένος, σκεπασμένος με μια στρατιωτική κουβέρτα, ο Κάρολος. Τον κοίταξα με δέος. Ήτανε σκυμμένος πάνω σε κάτι χαρτιά και γύρω του άλλα πάνω στην κουβέρτα κι άλλα πεταμένα στο πάτωμα. Είχε βυθιστεί στο διάβασμα τόσο που έλεγα πως το τσιγάρο που κρατούσε θα του έκαιγε τα δάχτυλα. Μια στιγμή ανασήκωσε το κεφάλι, κοίταξε το Γιώργο -εγώ είχα εξαφανιστεί πίσω του- και είπε με την παράξενη φωνή του που άκουγα για πρώτη φορά :
- Έφερες τον Ταϊρωφ;
- Όχι, Κάρολε, μόλις τέλειωσα τον Στανισλάφσκι, ξέρεις τι όγκος είναι.
- Μα κι ο Ταϊρωφ επείγει '  πρέπει να τον μάθουν τα παιδιά. Πώς θα προχωρήσουν οι πρόβες.
- Κάρολε, να σου γνωρίσω την Άλκη.
Ούτε που με κοίταξε, μόνο είπε αυστηρά στον Γιώργο:
- Γιώργο, δεν έχεις καιρό για τέτοια χασομέρια, πρέπει να τελειώσεις τον Ταϊρωφ.
Ο Γιώργος, που τον ήξερε καλά, χαμογέλασε, εμένα όμως η καρδιά μου είχε βουλιάξει στις πατούσες μου.
Τη μοναδική καρέκλα που υπήρχε στο δωμάτιο την έσυρε ο Γιώργος κοντά στο κρεβάτι κι αρχίσανε μια ατέλειωτη συζήτηση για το θέατρο. Εμένα μου είπε και κάθισα απάνω σ' ένα μπαούλο, τόσο ψηλό που τα πόδια μου κρέμονταν. Πολύ θα ήθελα να μπορούσα να χωθώ μέσα.
Με μεγάλη ανακούφιση είδα ύστερα από πολλή ώρα τον Γιώργο να σηκώνεται για να φύγουμε. Ο Κουν που είχε ξαναπέσει στα χαρτιά του ούτε πρόσεξε πως τον χαιρέτησα. Όταν ήμασταν σχεδόν έξω από την πόρτα, σήκωσε το κεφάλι του και φώναξε:
- Γιώργο, τον Ταϊρωφ.
Βγήκαμε στο δρόμο. Είχε σουρουπώσει. Κατοχή, λιγοστός κόσμος στο δρόμο, που και που κανένας Γερμανός και καμιά σκελετωμένη γάτα".
Από εκείνη την εποχή -εκτός από την αφοσίωση του Κουν στο μεγάλο έργο του- κρατάμε ως συμβολικές έννοιες την Κατοχή, τους Γερμανούς και τις σκελετωμένες γάτες.
 
Γιώργος Δημητρίου Χ.


Τετάρτη 7 Αυγούστου 2013

Παραμύθι με ονοματεπώνυμα



Πέρασαν από μια μικρή χώρα, με δρόμους στραβούς και βρώμικους και σπίτια μισορημαγμένα. Πάνω από μια πόρτα παρατήρησαν κάτι μαύρα γράμματα. Μα δεν ήξεραν να τα διαβάσουν.
- Ας χτυπήσομε να ρωτήσομε τι είναι δω, είπε το Βασιλόπουλο.
Χτύπησαν την πόρτα και τους άνοιξε ένας άνθρωπος χλωμός και αδύνατος, που βαστούσε ένα βιβλίο στο χέρι. 
- Τι θέλετε, παιδιά μου; ρώτησε με καλοσύνη.
- Θέλομε να μάθομε τι είναι τούτο το σπίτι, απολογήθηκε το Βασιλόπουλο.
- Τούτο το σπίτι; Μα το γράφει απ' έξω, παιδιά μου! είπε με απορία ο άνθρωπος δείχνοντας τα μαύρα γράμματα πάνω από την πόρτα.
- Δεν ξέρομε να διαβάσομε, είπε ντροπιασμένα η Ειρηνούλα.
- Α...; έκανε ο άνθρωπος. Ωστόσο, σε όλο το βασίλειο είναι τα ίδια χάλια, και κανένας νέος δεν ξέρει πια να διαβάσει.
Και τους εξήγησε πως απ' έξω έγραφε:
- «Σχολείο του Κράτους»
- Σχολείο! αναφώνησε με χαρά το Βασιλόπουλο. Ποτέ μου δεν είδα σχολείο, και ήθελα τόσο να ξέρω πώς είναι! Μα πού είναι τα παιδιά;
Ο άνθρωπος έξυσε το αυτί του, κοντοστάθηκε, και στο τέλος είπε:
- Λείπουν αυτή την ώρα.
- Και τι ώρα θα γυρίσουν για το μάθημα; Θα ήθελα να τα δω, είπε το Βασιλόπουλο 
- Μα... δεν κάνουν μάθημα... αποκρίθηκε διστακτικά ο άνθρωπος. 
Και βλέποντας την απορία στα μάτια του αγοριού:
- Ε, ναι! δεν τους κάνω μάθημα! ξέσπασε και του είπε με πίκρα. Σα να είναι κι εύκολο να κάνει κανείς εκείνο που πρέπει σε τούτο τον τόπο! Μ' έβαλε το Κράτος δάσκαλο, και μου παραδίνει τα παιδιά του να τους μάθω γράμματα. Μα ξεχνά να με πληρώσει, ξεχνά πως έχω ανάγκες κι εγώ, πως πρέπει και
να φάγω και να ντυθώ! Έρχονται τα παιδιά, μα δεν τους κάνω μάθημα. Τα βάζω στο περιβόλι να σκάβουν, για να βγάλω το ψωμί μου, και τα στέλνω στο δάσος να μου μαζέψουν πότε φράουλες, πότε κούμαρα ή άλλα φρούτα της εποχής. Είμαι άνθρωπος κι εγώ! Κι εγώ πρέπει να ζήσω! 
Τα έλεγε αυτά ο δάσκαλος με παράπονο, και βούρκωναν τα μάτια του. 
Το Βασιλόπουλο τον κοίταζε συλλογισμένο. Το πρόσωπο του ήταν σοβαρό.
- Και ποιος σε υποχρεώνει να μείνεις δάσκαλος; ρώτησε: 
- Αμ' αλλιώς θα πεθάνω από το κρύο. Εδώ τουλάχιστον έχω σπίτι! 
- Το σπίτι λοιπόν το δέχεσαι, είπε το Βασιλόπουλο με αναμμένα μάτια, μα το χρέος σου δεν το κάνεις!
Ο δάσκαλος χαμογέλασε.
- Σα να είναι κι εύκολο! είπε σιγανά. Είσαι παιδί! Δεν ξέρεις τι θα πει ζωή, και το νομίζεις απλό κι εύκολο να κάνεις το χρέος σου, όταν είναι να δουλεύεις χωρίς απολαβή, για ξένο όφελος! Μα για να κάνεις το καθήκον σου, παιδί μου, χρειάζεται κάποτε ηρωική αυτοθυσία. Και όλοι δεν είναι ήρωες στον κόσμο.
 
Πηνελόπη Δέλτα, Παραμύθι χωρίς όνομα, Αθήνα, Βιβλιοπωλείο της Εστίας 1982, σελ. 41-43.

Τρίτη 21 Μαΐου 2013

Παπα - Γιώργης Πυρουνάκης : Ντρέπομαι!

 


Η σχέση μου με τον χρόνο ήταν πάντα φιλική και ποτέ δεν εξελίχθηκε σε σχέση αφέντη-δούλου ή προϊσταμένου-υφισταμένου. Θυμάμαι τις γιορτές των φίλων, τις επετείους, αλλά δεν τις γιορτάζω ' θεωρώ πως έχω εκπληρώσει το χρέος μου προς όλους, αφού τις θυμήθηκα! Όταν σηκώνομαι από τον καναπέ μου απότομα -πράγμα σπάνιο- πιστεύω πως έχω αρχίσει να επαναστατώ, αλλά αυτό δεν διαρκεί πολύ ' μόνο μέχρι να κουραστώ να στέκομαι όρθιος!
     Σήμερα (21-5-2013) συμπληρώνεται ένας μήνας από την τελευταία επέτειο (21-4-2013) της δικτατορίας του 1967. Έτσι, με κάποιο τρόπο, καταφέρνω να είμαι σύγχρονος με την επέτειο! Είναι μια επέτειος που θα ξαναθυμηθούμε σε 11 μήνες . έχουμε χρόνο μέχρι τότε! Έχουμε; Μετά από τόσα χρόνια, δεν είμαι καθόλου βέβαιος πως η περίφημη «ειρηνική μετάβαση» από τη Δικτατορία στη Δημοκρατία του 1974-1975 έγινε για το καλό του ελληνικού λαού και ακόμα περισσότερο πως η θλιβερή παρένθεση της Χούντας δεν κατάφερε να διακόψει την έτσι κι αλλιώς παραπαίουσα από «δημοκρατικές παραβάσεις», Ελληνική Δημοκρατία. Φαίνεται ότι τελικά, το αδίκημα της κατάλυσης της Δημοκρατίας μάλλον ήταν «συνεχές» και όχι «στιγμιαίο!».
     Πολύ φοβάμαι, όμως, πως είμαι ιδιαίτερα επίκαιρος, καθώς παρατηρώ πως τα παιδιά των χουντικών και των βασιλοφρόνων -των δηλωμένων εννοώ- βρίσκονται στο ελληνικό κοινοβούλιο, εκλεγμένα ‘με όλας τας τιμάς’ από τη μερίδα του ελληνικού λαού που απογοητεύθηκε από τους βουλευτές και τους πολιτικούς προστάτες του.
     Το «εξαπατημένο» ελληνικό κοινό που «έφαγε μαζί με άλλους»  και «υπήρχαν λεφτά στις τσέπες του» εξυπηρετώντας μόνο την ηθική του ατομικού του συμφέροντος, περίμενε μάταια διορισμό στο δημόσιο, μίζες ή τραπεζικές διευκολύνσεις όλων των ειδών, από πολιτικούς που «δεν κράτησαν το λόγο τους!». Με άλλα λόγια : «Πελάτες όλου του κόσμου, ενωθείτε!» ΄ «Πελάτες όλου του κόσμου, αγανακτήστε!» και αν δεν διατίθεται πλέον η Πλατεία Συντάγματος κάποιο χώρο θα βρείτε. Οι καταναλωτές λοιπόν που εξέλεξαν αυτή την αλητοπαρέα των διανοητικά διαταραγμένων και των ερωτικά ανίκανων που προκαλούν διαρκώς στο κοινοβούλιο,  είναι τα παιδιά των «ανθρώπων» που παραβίασαν την είσοδο του Πολυτεχνείου ή τα παιδιά όσων επικρότησαν αυτό το γεγονός παρότι δεν ήσαν παρόντες. Ανάμεσα στους χειροκροτητές της εισβολής των στρατιωτικών της Χούντας στο Πολυτεχνείο, αλλά και στους σταθερούς υποστηριχτές της διακυβέρνησής της βρέθηκαν, δυστυχώς, και τα περισσότερα υψηλόβαθμα στελέχη της ελληνικής Εκκλησίας της εποχής. Ακόμα χειρότερα, σύμφωνα με μαρτυρίες βασανιζόμενων στο ΕΑΤ ΕΣΑ, ανάμεσα στους βασανιστές ήταν και ένας ρασοφόρος που αναγνωρίστηκε πως ήταν ο Μάκης Ψωμιάδης. Το άτομο αυτό -πρώην πρόεδρος της ποδοσφαιρικής ομάδας της ΑΕΚ που φυγοδικούσε εδώ και καιρό στα Σκόπια για οικονομικά και ποινικά αδικήματα- είχε φορέσει τα ράσα του πατέρα του που ήταν ιερέας και παρίστανε τον αυτόκλητο τιμωρό των αγωνιζόμενων Ελλήνων! 
     Η Εκκλησία λοιπόν -στη μεγάλη πλειοψηφία της- δε στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων στη διάρκεια της επταετίας (1967-1974). Παρότι τη στιγμή που εκδηλώθηκε το πραξικόπημα ήμουν 8 χρονών, πάντα αισθανόμουν τόσο αγανάκτηση όσο και πικρία που δε βρέθηκε ένας ιερέας να διαμαρτυρηθεί ή να ζητήσει συγγνώμη για τις αδυναμίες, τις παραλείψεις και τη συνολική συμπεριφορά των εκπροσώπων του Θεού προς τους αντιπροσώπους του λαού, σε εκείνη την περίοδο, αλλά έκανα λάθος ΄ υπήρξε τουλάχιστον ένας θαρραλέος παπάς που ύψωσε τη φωνή του και ζήτησε συγγνώμη για λογαριασμό άλλων, ανίκανων και ακατάλληλων να λειτουργούν κάτω από το ιερατικό σχήμα. Ο άνθρωπος αυτός λέγεται Γεώργιος Πυρουνάκης και λειτούργησε κυριολεκτικά και μεταφορικά ως εφημέριος του ιερού μητροπολιτικού ναού Αγίου Γεωργίου της Ελευσίνας.
     Είχα ακούσει για τον άνθρωπο, αλλά μόνο τα τελευταία χρόνια μπόρεσα να τον γνωρίσω μέσα από το αφιέρωμα της ΕΡΤ και πολύ πρόσφατα μέσα από τα «μικρά αγωνιστικά φύλλα» ΄ το περιοδικό που εξέδιδε στην ενορία του αλλά και στον Άγιο Στέφανο Αττικής, όπου είχε μετατεθεί -με δυσμενή μετάθεση - κατά τη διάρκεια της Επταετίας. Ο τόμος περιέχει τα τεύχη των περιοδικών που καλύπτουν την περίοδο από το 1974 έως το 1980 και είχε την καλοσύνη να μου τον χαρίσει ο γιός του κύριος Μπάμπης Πυρουνάκης, όταν του ζήτησα ένα βιβλίο για να γνωρίσω καλύτερα τον πατέρα του.
     Και, να ένα θαύμα μπροστά στα μάτια μου από την πρώτη σελίδα του βιβλίου. ένας ιερέας που έζησε και πέθανε όρθιος -σαν τα δέντρα- όπως έλεγε συχνά η αείμνηστη μητέρα μου, ζήτησε συγνώμη για λογαριασμό των κρυμμένων, των προσκυνημένων και των ακατάλληλων να φορούν το ράσο ' ένας ιερέας ζητά συγχώρεση για την υστεροβουλία, τη δειλία, τη συμφεροντολογία αλλά και τον ατομικισμό όσων όφειλαν να ζητήσουν  συγγνώμη από τον Θεό για όσους βασανίστηκαν, έμειναν ανάπηροι, διώχθηκαν ή σκοτώθηκαν στη διάρκεια της Επταετίας. Ο πατέρας Πυρουνάκης απεβίωσε -σωματικά- στις 16 Μαΐου 1988.
     Έγραψα για πράγματα αν και δεν είχα αυτό το δικαίωμα . το έχουν όσοι «πράττουν»  και όσοι δεν αναπαύονται παρά μόνο όταν πεθάνουν ' ίσως και μετά από αυτό!  

Γιώργος Δημητρίου



ΝΤΡΕΠΟΜΑΙ

και ζητώ συγγνώμη από τα θύματα της εφτάχρονης τυραννίας του Τόπου μας, ως παπάς, για όσα δεν πράξαμε οι Ιερωμένοι, να τα σώσουμε από τα άγρια νύχια τους . και για την παράλειψη ακόμη να συμπαρασταθούμε στους πόνους και τους φόβους, που τους προκαλούσαν οι αδίστακτοι διώκτες τους. Έ π ρ ε π ε  κ α ι  μ π ο ρ ο ύ σ α μ ε !  Ούτε καν οι διαμαρτυρίες μας δεν διατυπώθηκαν επίσημα και διεθνώς, όπως κάνουν άλλες Εκκλησίες μη Ορθόδοξες σε παρόμοιες κακές περιστάσεις. Μα ούτε και τώρα που αποδείχνονται δικαστικώς τα άθλια και φρικιαστικά δεν εκφράζουμε τον αποτροπιασμό μας …. Και παραπονιόμαστε γιατί οι πιστοί - τα παιδιά μας, μας περιφρονούν και λένε τόσα σε βάρος μας άσχημα σχόλια!
     Οι απουσίες συνεχίζονται: Δεν περιζώσαμε τότε το Πολυτεχνείο για να εμποδίσουν τα ράσα μας τα τανκς … Εκείνες οι εκκλήσεις δεν μας καίνε; Γι’ αυτή την αμαρτία μας γιατί δεν κλαίμε; Και γιατί με τρίχινους σάκκους (όχι με χρυσούς) δεν πέφτουμε στα γόνατα στον ίδιο χώρο να ζητήσουμε το έλεος του Θεού και τη συγγνώμη του Λαού; Γιατί;
     Δεν είμαστε από το Λαό; Αυτή δεν είναι η αποστολή μας; Από πού βρήκαμε την υπόδειξη μόνο βασιλικά ή τυραννικά καθεστώτα να στηρίζουμε, να ευλογούμε, να ανεχόμαστε αδιαμαρτύρητα και να ορκίζουμε τους «άρχοντές» τους;

     Ν τ ρ έ π ο μ α ι . . .

                                                                                                                                                 ϯ  π. Γ.Π.

 
Πηγή : «Μικρά Αγωνιστικά Φύλλα» σ. 9
Μνημόσυνο Διομήδη Κομνηνού https://www.youtube.com/watch?v=UKXE1nU4O_w

Τετάρτη 15 Μαΐου 2013

Διαρροή εγκεφάλων vs κέρδος εγκεφάλων

 
What Is Brain Drain?
Η "διαρροή εγκεφάλων" είναι επίσης γνωστή ως «η πτήση του ανθρώπινου κεφαλαίου». Μπορεί απλά να οριστεί ως η μαζική αποδημία τεχνολογικά ικανών ανθρώπων από μια χώρα σε μιαν άλλη. Η διαρροή εγκεφάλων μπορεί να έχει πολλές αιτίες, για παράδειγμα, την πολιτική αστάθεια ενός έθνους, την έλλειψη ευκαιριών, τους κινδύνους βλάβης της υγείας, τις ατομικές συγκρούσεις κλπ. Η διαρροή εγκεφάλων μπορεί επίσης να ονομαστεί ως «πτήση του ανθρώπινου κεφαλαίου» επειδή  θυμίζει την περίπτωση της πτήσης κεφαλαίου, στην οποία εμπλέκεται η μαζική μετανάστευση οικονομικού κεφαλαίου.
Ο όρος ‘διαρροή εγκεφάλων’ έχει εισαχθεί μέσα από την παρατήρηση της αποδημίας διαφόρων τεχνολόγων, γιατρών και επιστημόνων από ποικίλες αναπτυσσόμενες χώρες (συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης) προς περισσότερο αναπτυγμένες χώρες όπως οι Η.Π.Α.. Τώρα, αυτό το φαινόμενο της διαρροής εγκεφάλων έχει ένα συνδιαλεγόμενο αποτέλεσμα για μια χώρα στην οποία οι άνθρωποι μεταναστεύουν και η διαρροή εγκεφάλων από ένα έθνος γίνεται διαρροή κέρδους για μια συγκεκριμένη χώρα. Συνήθως όλες οι αναπτυσσόμενες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας,  υποφέρουν από διαρροή εγκεφάλων και οι αναπτυγμένες χώρες όπως η Η.Π.Α. αποκομίζουν κέρδος εγκεφάλων από αυτό το φαινόμενο.

Διαρροή εγκεφάλων από την Ευρώπη
Λίγα χρόνια πριν, η Ευρώπη ήταν μία από τις ακραίες πάσχουσες της διαρροής εγκεφάλων. Στην Ευρώπη η διαρροή εγκεφάλων συμβαίνει σε δύο στάδια. Πρώτα ήταν η μετανάστευση των εργαζομένων από την Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Ευρώπη προς την Δυτική Ευρώπη. Άλλο στάδιο της διαρροής εγκεφάλων ήταν η μετάβαση από τη Δυτική Ευρώπη προς τις ΗΠΑ. Όμως, αυτός ο κύκλος της μετανάστευσης γίνεται όλο και πιο αργός αυτές τις μέρες. Για να σταματήσει η διαρροή εγκεφάλων η κοινότητα της Ευρώπης ξεκίνησε επίσης μια  διάταξη που ονομάζεται "μπλε κάρτα" αντίστοιχη της πράσινης κάρτας εγκατάστασης των ΗΠΑ. Στην πραγματικότητα η ΕΕ γίνεται πολύ πιο υπεύθυνη για  τους μετανάστες από την Ασία στην τελευταία δεκαετία, προκειμένου να αντισταθμιστεί η διαρροή εγκεφάλων. Αλλά την ίδια στιγμή η ΕΕ ανησυχεί για τις επιπτώσεις του αλλοδαπού πληθυσμού στον πολιτισμό και το περιβάλλον της Ευρώπης, έτσι ώστε αυτές τις μέρες η ΕΕ υπονοεί κάποιους αυστηρούς κανόνες για τη ρύθμιση της ροής των μεταναστών.

Αφρική
Αυτή η ήπειρος έχει υποφέρει σε μέγιστο βαθμό, λόγω της διαρροής εγκεφάλων. Σύμφωνα με μια έρευνα, η Αιθιοπία έχασε το 75% των ειδικευμένων εργαζομένων της κατά τα έτη 1980-1991. Αυτή η μαζική μετανάστευση των ειδικευμένων εργαζομένων, δείχνει εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες για την ανάπτυξη της χώρας. Με παρόμοιο τρόπο η Κένυα και η Νιγηρία είναι επίσης μεγάλες πάσχουσες από τη διαρροή εγκεφάλων.

Μέση Ανατολή
Χώρες της Μέσης Ανατολής όπως το Ιράκ, το Ιράν κλπ. είναι επίσης οι κυριότερες που υφίστανται τα φαινόμενα της διαρροής εγκεφάλων. Η έλλειψη μερικών βασικών ευκολιών και υπηρεσιών είναι οι λόγοι για τη μαζική μετανάστευση από αυτές τις περιοχές. Η Δικτατορία, η τρομοκρατία και η ορθόδοξη στάση είναι βασικά εμπόδια για την ανάπτυξη αυτών των περιοχών.

Ασία
Χώρες όπως η Κίνα, το Πακιστάν, η Ρωσία και η Ινδία αντιμετωπίζουν επίσης προβλήματα από τη διαρροή εγκεφάλων. Η ανεργία, η έκρηξη του πληθυσμού και το διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα είναι οι βασικοί λόγοι για τη μετανάστευση ειδικευμένων εργαζομένων από την Ασία. Σε χώρες όπως η Ινδία, το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές κλπ απόφοιτοι πανεπιστημίων, κάτοχοι μεταπτυχιακού τίτλου, έμπειροι και εξειδικευμένοι επαγγελματίες δεν αποκτούν αρκετές ευκαιρίες για να αναπτυχθούν και να επιτύχουν. Έτσι, ακολουθώντας τα όνειρα της ανάπτυξης οι επαγγελματίες αυτοί αφήνουν την πατρίδα τους σε αναζήτηση καλύτερου μέλλοντος, με αποτέλεσμα η διαρροή εγκεφάλων να είναι μια μεγάλη απώλεια για αυτές τις αναπτυσσόμενες χώρες.

[Διαρροή εγκεφάλων από την Αμερική

Την ίδια εποχή που ενισχύεται η κίνηση των επιστημόνων από αναπτυσσόμενες χώρες της νότιας Ευρώπης, της Ασίας ή της Αφρικής, συνεχίζεται η μετανάστευση τεχνολογικά ικανών στελεχών και από αναπτυγμένες χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα, η Βραζιλία, η Ταϊβάν, η Κορέα, προς τις ΗΠΑ, τον Καναδά ή τη Βρετανία.  Παρατηρείται, ταυτόχρονα, ένα κίνημα αντίθετης κατεύθυνσης από τις ΗΠΑ προς τις αναπτυγμένες χώρες. Επιστήμονες που έχουν εκπαιδευτεί σε αμερικανικά πανεπιστήμια επιστρέφουν στις χώρες καταγωγής τους, μόλις βρουν εκεί ικανοποιητικές ευκαιρίες απασχόλησης]. (Σε αυτή την κατηγορία επαναπατριζόμενων εκπαιδευμένων ανθρώπων, αναφέρεται το βίντεο της παρούσας ανάρτησης).

What is Brain Gain?
 
Από την άλλη πλευρά, το "κέρδος εγκεφάλων" είναι απλώς μια αντίρροπη κατάσταση προς τη διαρροή εγκεφάλων. Χώρες οι οποίες δέχονται ειδικευμένους εργαζόμενους είναι οι χώρες που κερδίζουν εγκεφάλους. Παραδείγματα περιλαμβάνουν τις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι χώρες αυτές έχουν εισροή εγκεφάλων, επειδή αυτά τα έθνη είναι πλούσια και έχουν προσφέρει αρκετές ευκαιρίες,  καλύτερες εγκαταστάσεις και ανετότερο τρόπο ζωής, σε τεχνολογικά ικανούς εργαζόμενους.

Συμπέρασμα
Για το ισοζύγιο της γνωσιακής (εγκεφαλικής) ενέργειας και για την κλιμακωτή ανάπτυξη του κόσμου, είναι πολύ σημαντικό να σταματήσουν τα φαινόμενα διαρροής εγκεφάλων. Αυτό θα βοηθήσει μια συγκεκριμένη χώρα -[όπως, για παράδειγμα, η Ελλάδα]- να χρησιμοποιήσει το σύνολο των ντόπιων ειδικευμένων πολιτών της για την ανάπτυξη και την εξάπλωση της ευημερίας της. Αλλά για να κρατήσει αυτούς τους ειδικευμένους εργαζόμενους στις μητρικές τους θέσεις, είναι επίσης σημαντικό να τους παρέχουν αρκετές ευκαιρίες εργασίας και τις  κατάλληλες εγκαταστάσεις διαβίωσης. Για το σκοπό αυτό, οι αναπτυγμένες χώρες πρέπει να βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες με τα απαραίτητα χρήματα και πόρους, λαμβάνοντας πάντως υπόψη πως τα δάνεια με υψηλό επιτόκιο δεν εξυπηρετούν μακροπρόθεσμα τις φτωχότερες χώρες παρά μόνο τους δανειστές. Η οικονομική και κυρίως η τεχνολογική βοήθεια πρέπει να παρασχεθεί με τέτοιο κοινωνικό τρόπο, ώστε κάθε άνθρωπος αυτού του πλανήτη να μπορεί να έχει καλό βιοτικό επίπεδο και κάθε έθνος να μπορεί να εισαγάγει το ίδιο ως μια ανεπτυγμένη χώρα ειδικευμένους επιστήμονες.
Σε περιόδους κρίσης, όπως η παρούσα, που βιώνει η Ευρώπη και ο κόσμος, αναμένεται η συνέχιση της διαρροής εγκεφάλων από τις φτωχότερες προς τις πλούσιες χώρες και η αύξηση του κέρδους εγκεφάλων από τις τελευταίες.

Γιώργος Δημητρίου

Πηγή: http://www.thegeminigeek.com/what-is-brain-drain/

Παρασκευή 5 Απριλίου 2013

Έχουμε ένα όνειρο!

                                                 

Σχεδόν μισός αιώνας πέρασε από την εποχή όπου εκφωνήθηκε αυτός ο λόγος από τον ιερέα  και κοινωνικό αγωνιστή, Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και ο ρατσισμός υπάρχει σήμερα με μια νέα όσο και εκτεταμένη μορφή ' όχι πλέον ανάμεσα σε Λευκούς και Μαύρους, κυρίως μέσα στα όρια των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής, αλλά, αυτή τη φορά, μεταξύ των πλουσίων εθνών του Βορά και των φτωχών λαών του Νότου της Ευρώπης.
Φτωχότεροι όλων, εμείς οι Έλληνες που αναζητούμε ελπίδα για την απόσειση της οικονομικής δουλείας που μόνοι μας εγκαταστήσαμε στη χώρα μας και την οποία εκμεταλεύθηκαν στο έπακρο οι Ευρωπαίοι Εταίροι μας για να μας δανείσουν -με το αζημίωτο- και να μας σώσουν από τη χρεωκοπία. Φαίνεται, όμως, να αναζητούμε μάταια την ελπίδα γιατί -για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια-  δεν έχουμε μια ιδεολογία και τον απαραίτητο ενθουσιασμό για να την ακολουθήσουμε: δεν έχουμε όνειρο!
Αισθάνομαι την ανάγκη να "αντιγράψω" και να "μεταγράψω" -στη δική μας κατάσταση- τις αρχές, την πίστη και το πάθος αυτού του ανθρώπου.
 
Λέω ν' αρχίσω με αφετηρία αυτή τη φράση:
"Αναζητώ ένα όνειρο!"
Είμαι στη συγκινητική θέση να θέλω να σταθώ μαζί σας σήμερα, σε μια ομαδική δήλωση συνενοχής που θα μείνει στην ιστορία ως η μεγάλη απογύμνωση ενός λαού -του ελληνικού- από τις συνήθειες της προγονοπληξίας1, της προγονολατρείας2, του νεοπλουτισμού, της ξενομανίας και της εθελοδουλίας σε ξένα πρότυπα διαβίωσης και σε γηγενείς προκαταλήψεις και εμμονές που χρόνια φέρει το έθνος μας.
Πέντε χρόνια πριν, ένας Έλληνας ηγέτης (ο Κώστας Καραμανλής) -γόνος πολιτικής οικογένειας -απέδρασε από την πολιτική σκηνή όταν απειλήθηκε η ζωή του- υπόθεση τηλεφωνικών υποκλοπών- και όταν διαπίστωσε πως δε μπορεί να αλλάξει τον ενεργειακό προσανατολισμό της χώρας, καθώς αποφάσισε να συγκρουστεί με τους παραδοσιακούς «συμμάχους» της Ελλάδας (τους Αμερικανούς). Η παραχώρηση, από τη μία πλευρά,  του λιμανιού του Πειραιά σε Κινέζους επενδυτές και η προμήθεια, μέσω αγωγού, φυσικού αερίου από Ρώσους επενδυτές, από την άλλη,  ισοδυναμούσε τόσο με μια σοβαρή προσπάθεια Χειραφέτησης του ελληνικού λαού όσο και με μια Διακήρυξη  Ανεξαρτησίας απέναντι στους Αμερικανούς.
Τον προηγούμενο ηγέτη διαδέχθηκε ένας άλλος γόνος πολιτικής οικογένειας - ο Γιώργος Παπανδρέου- που παρέλαβε μια ετερότροφη οικονομία και πίστεψε πως μπορεί να την αναστηλώσει χρησιμοποιώντας τη διεθνή διπλωματία και τις πολιτικές επαφές που διέθετε, εκτελώντας, όμως, κατά γράμμα τις εντολές των Αμερικανών. Το γεγονός, ας πούμε πως -ως χαρακτήρας και ως πολιτική οντότητα- δεν είχε καμία σχέση με το αντικείμενο της άσκησης της πρωθυπουργικής εξουσίας καθαυτό, δε φαίνεται να τον απασχόλησε ποτέ ιδιαίτερα. Σήμερα, ενώ η συμφωνία για το φυσικό αέριο με τη Ρωσία ακυρώθηκε, και οι επενδύσεις είναι σπάνιες, οι Έλληνες ζουν τη μακρότερη νύχτα οικονομικής και πολιτικής αιχμαλωσίας των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών.
Εδώ και μερικά χρόνια, ο Έλληνας δεν είναι ελεύθερος. Η ζωή του εξακολουθεί, δυστυχώς, να δεσμεύεται από τις αλυσίδες του διαχωρισμού και των διακρίσεων. Σήμερα, ο Έλληνας ζει σε ένα μοναχικό νησί φτώχειας στο μέσον ενός απέραντου ωκεανού υλικής ευημερίας των πλούσιων χωρών της Β. Ευρώπης. Ο Έλληνας αισθάνεται εξόριστος στη ίδια τη γη του, ζώντας μια κατάσταση ντροπιαστική, αντί να είναι ο νόμιμος κληρονόμος μιας συνταγματικής δημοκρατίας με ανθρώπινο κοινωνικό και πολιτισμικό πρόσωπο.
Είναι φανερό σήμερα ότι η Ευρώπη δεν υποστηρίζει τα "αναφαίρετα δικαιώματα" της ζωής, της ελευθερίας και της επιδίωξης της ευτυχίας των πολιτών της και υπενθυμίζει διαρκώς -όπως οι αμετανόητοι τοκογλύφοι- ότι η οικονομική βοήθεια που προσφέρει έχει μόνο ιδιοτελή κίνητρα.
Και έτσι, αγωνιζόμαστε σε αυτόν τον καθαγιασμένο τόπο για να υπενθυμίσουμε στην Ευρώπη την πολύ επείγουσα πίεση του «τώρα». Αυτή δεν είναι ώρα να συμμετάσχουμε στην πολυτέλεια της δροσιάς ή να πάρουμε το καθησυχαστικό ναρκωτικό της σταδιακής και αργής ανάρρωσης. Τώρα είναι η ώρα να κάνουμε πραγματικές τις υποσχέσεις της δημοκρατίας. Τώρα είναι η ώρα να σηκωθούμε από τη σκοτεινή και έρημη κοιλάδα του ταξικού και κομματικού διαχωρισμού προς το ηλιόλουστο μονοπάτι της α-κομματικής κοινωνικής δικαιοσύνης. Τώρα είναι η ώρα να σηκωθεί το έθνος μας από την κινούμενη άμμο της κοινωνικής αδικίας προς το σταθερό βράχο της αδελφοσύνης και της δικαιοσύνης που στέκει στη μέση του στίβου για όλα τα παιδιά του Θεού.
Θα ήταν μοιραίο για το έθνος να αγνοήσει το επείγον της στιγμής. Αυτό το καυτό καλοκαίρι της δικαιολογημένης δυσαρέσκειας του Έλληνα δεν θα περάσει μέχρι να υπάρξει ένα αναζωογονητικό φθινόπωρο ελευθερίας και ισότητας. Το δύο χιλιάδες δεκατρία δεν είναι ένα τέλος, αλλά η αρχή. Και εκείνοι που ελπίζουν ότι οι Έλληνες χρειάζεται μόνο να εκτονώσουν το θυμό τους και, πως μόλις ικανοποιηθούν και ξυπνήσουν απότομα, τότε το έθνος θα επιστρέψει στην πρότερη οικονομική ευδαιμονία, απατώνται. Δεν θα υπάρξει ούτε ανάπαυση ούτε ηρεμία στην Ευρώπη μέχρι να αποδοθούν και στους Έλληνες τα ίσα δικαιώματα του Ευρωπαίου πολίτη.
Αλλά υπάρχει κάτι που πρέπει να πούμε στον λαό μας, ο οποίος στέκεται στο θερμό κατώφλι που οδηγεί στο ανάκτορο της δικαιοσύνης: κατά τη διαδικασία της απόκτησης της νόμιμης θέσης μας, εμείς δεν πρέπει να είμαστε ένοχοι άδικων πράξεων, ούτε να ψάχνουμε να ικανοποιήσουμε τη δίψα μας για ελευθερία πίνοντας από το ποτήρι της πίκρας και του μίσους. Πρέπει να κατευθύνουμε τον αγώνα μας στο υψηλό επίπεδο της αξιοπρέπειας και της πειθαρχίας, εκεί όπου η φυσική δύναμη συναντάται με τη δύναμη της ψυχής. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε η δημιουργική μας διαμαρτυρία να εκφυλιστεί σε φυσική βία γιατί πολλοί από τους Ευρωπαίους αδελφούς μας, όπως αποδεικνύεται από την παρουσία τους εδώ σήμερα, έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν ότι η μοίρα τους είναι δεμένη με τη μοίρα μας.
Δεν μπορεί να περπατήσει μόνο του το Ευρωπαϊκό Γένος και καθώς προχωράμε μαζί, πρέπει να υποσχεθούμε ότι θα βαδίζουμε πάντα μπροστά και δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω.
Δεν μπορούμε ποτέ να ικανοποιηθούμε όσο :  
·        ο Έλληνας πολίτης είναι το θύμα της ανείπωτης φρίκης της αστυνομικής βαρβαρότητας,
·        τα σώματά μας, βαριά από την κούραση του ταξιδιού, δεν μπορούν να ξαποστάσουν,
·        η βασική κινητικότητα του Έλληνα κατευθύνεται από ένα μικρότερο γκέτο προς ένα μεγαλύτερο, από την υποαπασχόληση προς την ανεργία,
·        τα λιγοστά αυτόνομα παιδιά μας έχουν απογυμνωθεί από την κουκούλα τους και ληστεύουν για να διατηρήσουν την αξιοπρέπειά τους δηλώνοντας: «Ο αγώνας συνεχίζεται!»,
·        ένας Έλληνας της επαρχίας ψηφίζει την φασιστική Χρυσή Αυγή ενώ ένας αστός στην Αθήνα, πιστεύει ότι δεν υπάρχει τίποτα άξιο που να τον αντιπροσωπεύσει και ψηφίζει «λευκό». Όχι, όχι, δεν είμαστε ικανοποιημένοι, και δεν πρόκειται να ικανοποιηθούμε μέχρι :
·        η οργή των αδικημένων να ενωθεί με την εφαρμοσμένη δικαιοσύνη και να παρασύρει σαν ένα ισχυρό ρεύμα όλα τα ξεπερασμένα κοινωνικά και πολιτισμικά στερεότυπα.

Έχουμε ένα όνειρο ότι :
·        μια μέρα αυτό το έθνος θα υψώσει τη θωριά του και θα ζήσει την αληθινή σημασία του πιστεύω του . δεν θα είναι περήφανο μόνο για το αρχαίο παρελθόν αλλά και για το σύγχρονο παρόν του,
·        μια μέρα στα ελληνικά βουνά και στις πόλεις, οι γιοι και οι κόρες όσων μετανάστευσαν, απολύθηκαν από τις εργασίες τους ή αυτοκτόνησαν θα είναι σε θέση να καθίσουν μαζί στο τραπέζι της αδελφοσύνης με όσους έστειλαν τα κεφάλαιά τους στην Ελβετία ή δημιούργησαν παράκτιες εταιρείες για να αποφύγουν τη φορολόγηση των εσόδων τους από το Ελληνικό Κράτος,
·        μια μέρα η πολιτεία της Αθήνας, θα απαλλαγεί από την πνιγηρή ατμόσφαιρα που δημιούργησε η ευρεία χρήση καυσόξυλων και θα ξαναχρησιμοποιηθεί πετρέλαιο που θα πωλείται από μια κοινωνικά ευαίσθητη πολιτεία σε λογική τιμή ενώ
·        κάθε μορφή κοινωνικής και οικονομικής καταπίεσης, θα έχει μεταμορφωθεί σε μια όαση ελευθερίας και δικαιοσύνης,
·        τα λίγα μικρά παιδιά μας θα ζήσουν μια μέρα σε ένα έθνος όπου δεν θα αξιολογούνται οι πολίτες από την αγοραστική τους δύναμη αλλά από το περιεχόμενο του χαρακτήρα τους.

Έχουμε ένα όνειρο σήμερα!
Το αν η Ευρώπη μπορεί να γίνει ένα μεγάλο έθνος, αυτό απομένει να αποδειχθεί στην   πραγματικότητα. Όταν επιτρέψουμε στην ελευθερία να αντηχήσει, σε κάθε χωριό, κάθε κωμόπολη και κάθε πόλη, θα είμαστε σε θέση να ζήσουμε εκείνη την ημέρα που όλα τα παιδιά του Θεού -Έλληνες και Ξένοι- που κατοικούν στην Ελλάδα θα μπορέσουν να ενώσουν τα χέρια και να φωνάξουν:

Ελπίζουμε τα πάντα . δεν φοβόμαστε τίποτα . είμαστε, επιτέλους, ελεύθεροι!     

Σημείωση:
1 , 2  Οι όροι ανήκουν στον Δημήτρη Γληνό.

Γιώργος Δημητρίου 

 

Τετάρτη 6 Μαρτίου 2013

Δείτε αυτούς που σας σέβονται!


Παρακολούθησα την παράσταση Ο Ευτυχισμένος Πρίγκηπας του Oscar Wild, της ομάδας ΙΠΤΑΜΕΝΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ στον χώρο CAMP (Contemporary Art Meeting Point).
Πρόκειται για μια τετράδα νέων ανθρώπων που είναι απόφοιτοι της δραματικής σχολής Δήλος - Δήμητρα Χατούπη και παίζουν σαν φτασμένοι ηθοποιοί κι ας είναι αυτή η πρώτη τους επαγγελματική δουλειά. Η Ρεβέκκα Γκόγκου, η Δωροθέα Δημητρίου , ο Πέτρος Μάνδαλος και ο Λευτέρης Παπακώστας σκηνοθετούν μια παράσταση που διαρκεί λίγο περισσότερο από μία ώρα, αλλά κάνουν τον θεατή να θαυμάζει την κίνηση, τη δράση και την ανάλυση συναισθημάτων και καταστάσεων που εκτυλίσσονται σε ένα λιτό, εύληπτο και λειτουργικό σκηνικό μπροστά στα μάτια του. Υπάρχει υψηλή ποιότητα σε αυτούς τους νέους ηθοποιούς που διάλεξαν ένα έργο που είναι απόλυτα συμβατό με την εποχή, τις καταστάσεις και τις συνθήκες που όλοι ζούμε καθημερινά. Η Δωροθέα Δημητρίου, όταν, μετά το τέλος της παράστασης, επισήμανα την επικαιρότητα του έργου, είπε απλά: "μα γι αυτό το επιλέξαμε!"
Λίγα μόνο λόγια για το έργο και τους ηθοποιούς. Οι άνθρωποι -εμείς- μένουν μοναχικοί σε σπίτια-κουτιά και τους συντροφεύουν οι σκέψεις και τα προβλήματά τους και όχι οι άλλοι άνθρωποι που απουσιάζουν από το έργο. Καλός βασιλιάς, κατά τον Wild, είναι ο ηγεμόνας που μπορεί να διακρίνει από το ψηλό βάθρο όπου τον έχουν τοποθετήσει οι υπήκοοί του, τη δυστυχία και την απελπισία των σημερινών ανθρώπων να επιβιώσουν καθημερινά. Καλός βασιλιάς είναι αυτός που δίνει ότι πιο ακριβό έχει ως περιουσία -τα διαμάντια του / τα μάτια του- το ρουμπίνι που στολίζει το σκήπτρο της εξουσίας του και δεν τον ενοχλεί να παραμείνει τυφλός, όπως άλλωστε είναι και ο πλούτος, ανά τους αιώνες, αρκεί ο λαός, με τη συνεισφορά του αυτή, να υποφέρει λιγότερο. Ο Πέτρος Μάνδαλος έκανε ένα δύσκολο ρόλο να φαίνεται αβίαστος και φυσικός. Οι έγνοιες του βασιλιά μεταφέρονται με σύμβολα τα χελιδόνια στους ανθρώπους και τους βοηθούν. Πολύ καλός ο Λευτέρης Παπακώστας ως άνθρωπος-χελιδόνι, εξαιρετικές η Δωροθέα Δημητρίου και η Ρεβέκκα Γκόγκου στις εναλλαγές των ρόλων τους.
Το θέατρο είναι πρώτα απ' όλα οι ηθοποιοί και ακόμα περισσότερο οι επαγγελματίες ηθοποιοί, όπως η ομάδα ΙΠΤΑΜΕΝΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ, που θα έλεγα πως προσγειώνονται μπροστά σας, για να μην πω μέσα σας!
Η παράσταση απευθυνόταν σε όλες τις ηλικίες και παρουσιαζόταν κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 9.30 το βράδι και κάθε Κυριακή πρωί στις 11.30, μέχρι τις 12 Μαρτίου 2013 στο CAMP Ευπόλιδος 4 και Απελλού 2, Πλατεία Κοτζιά, 10551 Αθήνα, www.campoint.gr
Οι Κρατήσεις γίνονταν στον αριθμό: 698 9445160
Υπήρχε ελεύθερη είσοδος (με ελεύθερη συνεισφορά) γιατί σας σέβονταν
Χάσατε την ευκαιρία να δείτε αυτούς τους νέους ανθρώπους που καταλαβαίνουν τη δύσκολη κατάσταση που ζούμε όλοι και μας προσφέρουν πραγματική ψυχαγωγία! Μην καθυστερήσετε τόσο την επόμενη φορά. Εις το επανιδείν!

Γιώργος Δημητρίου
  


Σάββατο 23 Φεβρουαρίου 2013

Φιλική αγκαλιά

 
Εμπνευσμένο από το κείμενο
                                                                                      της Μπεατρίτσε Μαζίνι:
                                                                                      «Το ημερολόγιο ενός άδειου σπιτιού»


Μονόλογος του σώματος

Πάει καιρός που δεν ακούω,
τίποτα φαίνεται, δεν περιμένω .
με τ’ αυτιά μου τεντωμένα ανακρούω
χίλια μικρά τριξίματα μόνο
και μένω.

Ακούω το θρόισμα των φύλλων στο παράθυρο,
τα βήματα των ποντικών, κρυφά λοξοκοιτώ
κι αισθάνομαι τ’ αγόρια μου να ζωντανεύουν πάλι,
να μπαίνουν με χαμόγελο στον κόρφο κοριτσιών,
σαν ανθισμένος χείμαρρος γιορτής των λουλουδιών,
μορφές που ζωντανεύουν τη μνήμη των γραφών,
με κεφαλαία γράμματα αιώνια χαραγμένη  
σε στήλη επιτύμβια  καλών ανασκαφών.

Δεν ακούω,
μα αντιλαμβάνομαι τα πάντα .
ξύλινους ήχους, γύψινες σιωπές .
στον πάγκο λιανισμένο το όραμα λιμνάζει,
γλυκόσυρτες από το φούρνο μυρωδιές.
Είναι η μνήμη,
που αναπαύεται στην κνήμη,
έγκαυμα νωπό
στης γειτονιάς την κρήνη.

Φαίνεται πως παραζώ με αίμα και μ’ ορμή,
υπόλειμμ’ απ’ τους άλλους άγνωστους επισκέπτες .
που στάθηκαν ή πέρασαν αλλοτριωτικοί
έπαιξαν με χαρά,
κινήθηκαν, νικήθηκαν
και τόσο με ξεγέλασαν.

Λένε πως είμαι ένα δυναμικό, περήφανο ακίνητο,
όλο προοπτικές, ειρμό, καπατσοσύνη, ετεροκίνητο,
ράφι με σκεύη χωρίς μαγειρική λυτρωτική,
σύγχρονα όργανα σε λιτανεία θρησκευτική,
υγρή αποθήκη που αναζητούνε μίτους,
ερμάρι με σπαράγματα και τίτλους,
σώματα με λυγμούς μεγαλοσύνης
κι έπιπλα δίχως ίχνος λησμοσύνης.

Δοχείο εκρού που περιμένει να γεμίσει
για να εκφράσει αισθήματα πολλά
μια μέρα εκρηκτικά αν ξεχειλίσει,
ο λυγερός λαιμός του, τροχιοδεικτικά.

Με το ρολόι στο χέρι πάλευα, το χρόνο να ορίσω,
κλέβοντας απ’ τον κώδωνα, ήχο μεταλλικό,
με σάρκα και με όστρακα, το όνειρο να ντύσω,
να μείνω και να φύγω, παντοτινά εδώ.
 
Σαν το κενό που όρμησε από σπασμένο τζάμι
στη μαύρη τρύπα του διαστημικού κι ασήμαντου σταθμού,
τη μοναξιά του σκόρπισε στα κράσπεδα του Άδη
και μέσα μου κινήθηκε μια διάθεση χαμού.

Μου φάνηκε πως σύντομα τα πράγματα θα αλλάξουν,
το μέτρο δοκιμάστηκε στο μπλε του ουρανού,
τα σύννεφα άλλη φορά δεν θα με ξεγελάσουν,
πως σχήμα είναι του νερού, μα πάπλωμα μωρού.

Ο κήπος εξατμίστηκε λουσμένος μέσ’ στο φως,
η ζούγκλα έγιν’ έρημος κι η πόλη μου ναός,
τα μάτια μου φωτίστηκαν απ’ της βροχής τη λάμψη
που ’ριξε στα πλακόστρωτα της εργασίας η κάμψη.

Με άνοιξαν και μ’ έκλεισαν μανιώδεις τυμβωρύχοι
ψάχνοντας λες, για μυστικό κι άοσμο θησαυρό,
αφηρημένοι έσυραν επάνω μου τη λήθη
και μ’ άφησαν να αργοζώ, ώσπου να γεννηθώ!

Κρόταλα τρυφερά, πέταλα γυναικεία,
ο ηγεμόνας ντύθηκε στο χρώμα του κενού,
η άνοιξη, το δίλημμα, η γλύκα του φιλιού,
έκραξαν και ψιθύρισαν στη θλίψη του μελιού,
στα ξαφνικά, στα σοβαρά και στα πολύ αστεία.

Το απαλό στα έγκατα με τόλμη κατεβαίνει,
αλλάζει, μοιάζει κι αριθμεί όποιον πρωτοπεθαίνει!
Δυναμικό κι αδύναμο, περνάει χέρι με χέρι
να λιώσει πάλι το σπαθί, να σφίξει τ’ αγιοκέρι.

Τότε ήρθα και συνάντησα μέσ’ στο παχύ σκοτάδι
δυό λόγια, κάτι ψίθυρους και μια βαθιά σιωπή
σημάδια ανερμήνευτα που θέλουν να γελάσουν
με του μυαλού μου τη γνωστή, παλιά, διαρροή.

Αράδιασαν τα επίθετα, φωτίστηκαν τα μάτια,
αχνοπατώντας έφτασα στην πιο γερή κορφή,
αγνάντεψα τα έλατα, πληγώθηκα στα βάτα
κι ατένισα θαμπά, πάλι την οροφή.
 
Το δίχτυ της ασφάλειας το σπίτι μου τυλίγει,
η καταιγίδα έφερε τη νύχτα πιο κοντά,
ένα κρανίο έσκυψε κάτω από κεραμίδι
και βαρυανάσανα ξανά, πολύ προσεκτικά!

Χαμογελούν οι φίλοι μου, σωπαίνουν οι εχθροί μου
πρόθυμα πρόσωπα παντού, προσμένουν τη φυγή μου,
τα χέρια τους ακούμπησαν στα κάγκελα να νιώσουν
μελένια μάτια, κάρβουνα, στη στάχτη του τζακιού.

Φεβρουάριος 2013
Γιώργος Δημητρίου

Μπεατρίτσε Μαζίνι, Το ημερολόγιο ενός άδειου σπιτιού.(μτφρ. Στεφανία ΦΕΡΡΟ). Κέδρος, Αθήνα 2005. 
Η φωτογραφία προέρχεται από τον τόπο Rumi: https://www.facebook.com/mevlana?ref=stream#!/mevlana
                                                  

Παρασκευή 25 Ιανουαρίου 2013

Διαισθάνομαι ' άρα, υπάρχω


Εισαγωγή
Η ζωή παρουσιάζεται με την κίνηση και η  ύπαρξη του πνεύματος εκδηλώνεται με τη λειτουργία της σκέψης. Συμφωνώ με την εισαγωγή του συγγραφέα και διαισθάνομαι πως θα συνεχίσω να συμφωνώ έως την τελευταία σελίδα ανάγνωσης αυτού του βιβλίου. Έστω και αν κατηγορηθώ, πως δεν έχω προσωπική άποψη, εφόσον δε διαφωνώ με ορισμένα ή και με όλα όσα υποστηρίζει! Έχω συμφιλιωθεί με την ιδέα πως δεν είναι υποχρεωτικό να έχουμε διαφορετική άποψη, ούτε να κάνουμε θόρυβο μόνο και μόνο για να αποσπάσουμε την προσοχή των άλλων και έτσι να αποδείξουμε στον εαυτό μας πως ζούμε! Αν δεν έχουμε βεβαιωθεί πως ζούμε ή πως ζούμε όπως θα θέλαμε να ζούμε πρέπει να κινηθούμε άμεσα, να συναισθανθούμε, να σκεφθούμε. Αρκεί, πιστεύω, να διαβάσουμε με τα γυαλιά μας και πίσω από αυτά, με τα μάτια μας και το νου μας, τι γράφει ο συγγραφέας και ας αφήσουμε για τους μεταφυσικούς ερευνητές τη δύσκολη αποστολή του «τι εννοεί ο ποιητής». Βέβαια, θα μπορούσαμε να αυθαιρετήσουμε ανετότερα ''ερμηνεύοντας'', αλλά, είπαμε, είμαστε απλοί, υπάκουοι και συχνά αδαείς αναγνώστες και επομένως καλό θα ήταν να είμαστε προσεκτικοί.
Δύο λοιπόν είναι οι προσεγγίσεις της πραγματικότητας σύμφωνα με τον Bois. Πρώτον ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και την κοινωνία μέσα από τη «σωματική υποκειμενικότητα» και την «τέχνη» αντίστοιχα και δεύτερον ο «τρόπος του σκέπτεσθαι» και η επιλογή των φιλοσοφικών στοιχείων που υιοθετούμε και μπορεί να προέρχονται από ένα η περισσότερα φιλοσοφικά ρεύματα ή από περισσότερες της μιας φιλοσοφικές θεωρίες και απαρτίζουν τη στάση μας μέσα στον κόσμο (Bois σ. 11). «Για τους περισσότερους ανθρώπους, το σώμα δεν είναι παρά ένας φορέας που δίνει τη δυνατότητα στη σκέψη να περιπλανηθεί εκεί όπου αυτή αποφασίζει να το κάνει. Και η σκέψη, η συνείδηση, ή ακόμα και η ψυχή (αν υπάρχει…)» -υπάρχει, λέω εγώ- «προσεγγίζονται πάντα, … χωριστά από το σώμα» (Bois σ. 11). Όταν το σώμα παρουσιάζει «βλάβη» έρχεται ένας μηχανικός ανθρώπων, είτε αυτός λέγεται γιατρός, είτε ψυχίατρος ή ψυχολόγος και λύνει «το πρόβλημα» (Bois σ. 12). «Το σώμα» δεν «είναι η φυλακή της ψυχής», όπως έλεγε ο Πλάτων. Αντίθετα «η ψυχή είναι αυτό που δίνει μορφή στο σώμα» όπως έλεγε ο Αριστοτέλης (Bois σ. 13). Κατά τη γνώμη μου, το σώμα και η ψυχή είναι στη διάρκεια της ζωής ενωμένα και διαχωρίζονται μόνο μετά τον θάνατο, με το πνεύμα (ψυχή) να συνεχίζει να επιβιώνει σε ένα ακαθόριστο για τα λογικά δεδομένα και ασύμβατο με τα έως τώρα γνωστά φυσικά δεδομένα, ''ενεργειακό'' περιβάλλον. Η βεβαιότητά μου πως ζω στηρίζεται σε «πληροφορίες» που δέχομαι και από τα αισθητήριά μου και από τον νου μου (τη διαίσθησή μου) ' βασίζεται, επομένως, στην πεποίθησή πως αντιλαμβάνομαι και με άλλους μηχανισμούς πέρα από τις αισθήσεις μου, όσο ζω αλλά και μετά τον θάνατό μου, την πραγματικότητα (υλική και ιδιαίτερα άυλη), δηλαδή: διαισθάνομαι, άρα υπάρχω. Η αντίληψη για τη σχέση που έχει το σώμα μου με τον φυσικό ή κοινωνικό χώρο που με περιβάλλει είναι πολύ κοντά στη θεώρηση του Μερλώ-Ποντύ (Merleau-Ponty -1908-1961) που ορίζει «το σώμα μια ‘εστία των αισθήσεων’, ως έναν αναπόφευκτο μεσολαβητή στη συμπεριφορική ζωή και στη διεργασία της σκέψης». Στην αρχή ενός σκεπτόμενου όντος του Ντεκάρτ προστίθεται, κατ’ αυτό τον τρόπο, με τον Μερλώ-Ποντύ, η αρχή ενός υπάρχοντος όντος, το οποίο ενεργοποιεί το αισθητό του σώματος (Bois σ. 17).
 
Ο οίστρος της φιλοσοφίας
«Το να είσαι ελεύθερος, να κρίνεις τα πράγματα από μόνος σου, αυτό είναι που διέπει την αναζήτηση των φιλοσόφων της σύγχρονης εποχής» (Bois σ. 23). Ευρύτερα, πιστεύω πως η φιλοσοφία δεν πρέπει να ενεργεί ως δημοσιογράφος που μεσολαβεί ανάμεσα στους ανθρώπους και τις καταστάσεις, μόνο θέτοντας ερωτήματα, αλλά ως ιστορικός, παιδαγωγός, εξομολογητής και εμψυχωτής που θα επιχειρεί να απαντήσει -κι ας κάνει λάθος, κι ας είναι ανεπαρκείς οι απαντήσεις- σε θέματα που αφορούν άμεσα τον άνθρωπο και την καθημερινή ζωή του. Όπως έλεγε ο Goethe: «Όποιος δεν είναι ικανός να πάρει μαθήματα από τα προηγούμενα 3.000 χρόνια, ζει μόνο με το σήμερα» (Bois σ. 25).
 
Η άμεση διαίσθηση
«Η πραγματικά δημιουργική δουλειά ενός φιλοσόφου φαίνεται να τοποθετείται … στην ικανότητά του να οικειοποιείται … κάτι που προϋπάρχει της λογικής, μια αναγκαία προϋπόθεση της λογικής, την οποία ο φιλόσοφος αποκαλεί άμεση διαίσθηση. Ο Henri Poincare (1854-1912) [στο έργο του: Science et Méthod] επιβεβαιώνει το γεγονός αυτό, μέσα από την εμπειρία του ως μαθηματικού: «Αποδεικνύουμε μέσα από τη λογική και εφευρίσκουμε μέσα από τη διαίσθηση». Ο Μπέργκσον, από τη μεριά του, [στο έργο του: La pensée et le mouvant] προτείνει τον εξής ορισμό: «Ονομάζουμε διαίσθηση αυτό το είδος εγκεφαλικής συνάφειας, χάρη στην οποία μεταφερόμαστε στο εσωτερικό ενός αντικειμένου, προκειμένου να συνυπάρξουμε με την μοναδικότητά του και, ως εκ τούτου, με αυτό που είμαστε ανίκανοι να εκφράσουμε» (Bois σ. 27). «Η άμεση διαίσθηση […] είναι μια εξαιρετικά δυνατή παρόρμηση, μια έντονη διαδικασία, μέσα από την οποία η σκέψη εκτίθεται, προσκρούει σε όλα τα εφικτά, είναι ανοιχτή σε οποιεσδήποτε προτάσεις, ακόμα και σ’ εκείνες που μοιάζουν άγονες. Κατ’ αυτό τον τρόπο, η σκέψη προχωρεί … [και] κατακερματίζει τον περιορισμένο χώρο, μέσα στον οποίο το πνεύμα είχε εγκατασταθεί αναπαυτικά. Πέρα από το σημείο αυτό, ανοίγεται το σύμπαν, οι πληροφορίες αποκτούν νόημα… [και ξεκινά] μια ολόκληρη διαδικασία διεισδυτικότητας» (Bois σ. 29). «Στα πλαίσια αυτά, θα διευκρινίσουμε τώρα την έννοια του «άμεσου». Είναι άμεσο οτιδήποτε ‘συγκλονίζει’ τη λογική, σαν μια εισροή που ξεκινά από ένα ενεργό άγνωστο, με σκοπό να ολοκληρωθεί στη σκέψη. Η άμεση διαίσθηση αναδύεται όταν ξεφεύγουμε από το πιθανό. Πρόκειται για τη ρήση του αδιανόητου, μια ορμή που εκπλήσσει και αναβλύζει από το άγνωστο. Ίσως αυτό να είχε στο νου του ο Μερλώ-Ποντύ όταν έγραφε: ‘Μια σκέψη, την οποία μπορεί κανείς περισσότερο να αγγίξει παρά να δει, η οποία αξιώνει τη σαφήνεια παρά την κατέχει, και επινοεί την αλήθεια παρά τη βρίσκει’» (Bois σ. 29). [Στη συνέχεια], «αφού πραγματοποιηθεί η άμεση διαίσθηση, αρχίζει η διεργασία της σκέψης καθεαυτήν». [….] «Στον πρωτόγνωρο χαρακτήρα της άμεσης διαίσθησης θα πρέπει να αντιστοιχεί μια διαδικασία σκέψης, επαγωγής, το ίδιο πρωτόγνωρη. Επιμένω στην απαραίτητη αυτή προϋπόθεση, προκειμένου να επιτευχθεί η ολοκλήρωση της άμεσης διαίσθησης σε όλο της το εύρος (Bois σ. 31). Εν κατακλείδι, αυτό που προσδίδει δημιουργικό χαρακτήρα σε μια σκέψη, δεν είναι το περιεχόμενο μιας σκέψης, αλλά η δυναμική της διαδικασίας του. […] Αυτό που μετρά είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες που να επιτρέπουν να πραγματοποιηθεί το παιχνίδι». [Όταν συμβεί αυτό, παύουμε να είμαστε θεατές] «για να γίνουμε, με τη σειρά μας, παίκτες». «Ο στόχος μας συγκλίνει, στην περίπτωση αυτή, με τη μαιευτική του Σωκράτη: Να πιάνουμε μια νέα σκέψη, να γεννάμε το ίδιο μας το είναι, να γινόμαστε διαφορετικοί ξεκινώντας από τον ίδιο τον εαυτό μας» (Bois σ. 33).
 
Η αισθητή άμεση διαίσθηση 
«… ο Χούσσερλ (Husserl) όριζε την αντίληψη ως «αρχική και δωρήτρια διαίσθηση: η αντίληψη μας συνδέει με τον κόσμο, μας τον ‘χαρίζει’, στα πλαίσια μιας ‘πρωτογενούς’ σχέσης. Με την αντίληψη νιώθουμε κάτι σαν ‘αυτό είναι ακριβώς’ (Bois σ. 35). ‘Τίποτα δεν είναι πιο δύσκολο από το να ξέρουμε τι βλέπουμε’, σημειώνει ο Μερλώ-Ποντύ (Bois σ. 39).
 
Ορισμένοι ξεχασμένοι πρόδρομοι
«… Ο Maine de Biran [….] γράφει: ‘αισθάνομαι ότι υπάρχω, αισθάνομαι ότι αισθάνομαι. … Γι’ αυτόν ο όρος ‘υπάρχω’ σημαίνει ‘θέλω, κινώ, πράττω’» (Bois σ. 79). Ο Destutt de Tracy (1754-1836) … ορίζει την κίνηση ως ‘ιδιάζουσα αίσθηση’ : ‘Η ικανότητα να κάνω μια κίνηση και να έχω συνείδηση του γεγονότος αυτού, είναι ένα είδος έκτης αίσθησης, μιας μοναδικής αίσθησης που μας κάνει να αισθανθούμε τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στο εγώ μας και τα εξωτερικά αντικείμενα’ (Bois σ. 81). Ο ίδιος υποστηρίζει ότι: «Έχουμε πολλές ιδέες οι οποίες δεν απορρέουν από καμία από τις πέντε αισθήσεις μας, αλλά από την αίσθηση της κίνησης» (Bois σ. 83). Η αίσθηση της κίνησης μοιάζει με το ρόλο που παίζει ο αντίχειρας στο χέρι ' μας βοηθάει να συγκρατούμε, να συνειδητοποιούμε και να προσαρμόζουμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας που προκαλούνται ή διαμορφώνονται από τις άλλες αισθήσεις, με σκοπό την καλύτερη κατανόηση της λειτουργίας του σώματος και της ψυχής μας.  
 
Η αντιληπτική σχέση με το αισθητό  
«Εδώ τα λεγόμενα του Μερλώ-Ποντύ δίνουν νόημα στη σκέψη μου: ‘Οτιδήποτε ορατό περιλαμβάνει ένα μη ορατό περιεχόμενο’» (Bois σ. 91). «… ένας αόρατος κόσμος ο οποίος επιθυμεί ωστόσο να γίνει ορατός, να βγεί από την συμπτωματική του ανωνυμία, ένας κόσμος που προϋπάρχει του ενεργήματος της αντίληψης και εξακολουθεί να υπάρχει κατά και ύστερα από το ενέργημα της αντίληψης. Πώς να μην επικαλεστούμε εδώ τον Plotin (205-270), ο οποίος υποστήριζε ήδη, σε ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο, στις απαρχές του χριστιανισμού: ‘θα πρέπει να πάψουμε να κοιτάμε '   πρέπει, κλείνοντας τα μάτια, να ανταλλάσσουμε το βλέμμα μας με ένα άλλο βλέμμα και να αφυπνίσουμε αυτή την ικανότητα που όλος ο κόσμος διαθέτει, αλλά πολύ λίγοι χρησιμοποιούν» (Bois σ. 95-97).  
 
Μικρή ιστορία της μεταφυσικής  
«Ηράκλειτος : «η φύση επιθυμεί να παραμένει κρυφή». [….] Παρμενίδης : «… σκέψη και ύπαρξη είναι το ίδιο πράγμα». Δημόκριτος : «στην πραγματικότητα, δεν είμαστε σε θέση να αντιληφθούμε ποια είναι ή δεν είναι η πραγματικότητα ενός πράγματος». Μόνο η γνώση που οφείλεται στη νόηση είναι έγκυρη» (Bois σ. 109).
 
Η φωτογραφία προέρχεται από τον τόπο Rumi: https://www.facebook.com/mevlana?ref=stream#!/mevlana  
Danis Bois: Le sensible et le mouvement (Το αισθητό και η κίνηση), μτφρ. Σοφία Λεωνίδη. Εκδόσεις: Κινούν, Αθήνα 2007.

Πέμπτη 17 Ιανουαρίου 2013

Τα βιβλία έχουν ψυχή

Aνακοίνωση της Ένωσης Βιβλιοθηκονόμων για το κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ
                                                                                
Η απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού, αρμόδιου για θέματα Πολιτισμού, κ. Κώστα Τζαβάρα, ο οποίος προέβη στην κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ), μόνο ως προχειρότητα μπορεί να εκληφθεί, παραπέμπει δε στην λαϊκή παροιμία «πονάει δόντι - κόβει κεφάλι» και φυσικά η όλη διαδικασία μόνο δημοκρατική δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Η Ένωση Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων και Επιστημόνων Πληροφόρησης και με την εκπρόσωπό της στο Διοικητικό Συμβούλιο αλλά και σε επανειλημμένες συναντήσεις του ΔΣ με την διευθύντρια του ΕΚΕΒΙ κ. Κατρίν Βελισσάρη, είχε εκφράσει τις απόψεις της για το πώς θα έπρεπε να λειτουργήσει ο φορέας αυτός σε εθνικό επίπεδο προκειμένου να χαραχτεί μια Εθνική στρατηγική για το βιβλίο και τη φιλαναγνωσία στη χώρα μας. Άλλωστε, σε μία σύγχρονη δημοκρατική κοινωνία, η επιτυχία μιας στρατηγικής ανάπτυξης εξαρτάται –κυρίως- από την κοινωνική συναίνεση και τη συμμετοχή του συνόλου των κοινωνικών και οικονομικών δυνάμεων στο σχεδιασμό, στην υλοποίηση και στον έλεγχο όλων των απαραίτητων μέτρων πολιτικής. Στο σημείο αυτό θεωρούμε ότι για τις όποιες παραλήψεις και κενά που μπορεί να υπήρξαν στη λειτουργία αυτού του φορέα την πρώτη ευθύνη την φέρνουν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της πολιτείας και κατά κύριο λόγο το Υπουργείο Πολιτισμού. Απ’ όσο γνωρίζουμε απείχε από την ουσία και τυπικά είχε ένα εκπρόσωπό του στο ΔΣ. Τίθεται το εύλογο ερώτημα, μήπως το Υπουργείο στην ουσία ήθελε την κατάργηση του ΕΚΕΒΙ και το επιδίωκε με την πλήρη αδιαφορία από όλους τους Υπουργούς που θήτευσαν σ’ αυτό το Υπουργείο, ανεξάρτητα σε ποια κυβερνητική παράταξη και αν ανήκαν; Να υπενθυμίσουμε –τα αυτονόητα- ότι ο Πολιτισμός δεν είναι η συσσώρευση πολιτιστικών δομών χωρίς στρατηγικό στόχο. Πολιτισμός είναι η εκπαίδευση του πολίτη αφενός στην κατανόηση για την συμμετοχή του στην αισθητική απόλαυση και αφετέρου στην εκπαίδευση του για την απόκτηση δεξιοτήτων παραγωγής πολιτισμού. Το βιβλίο είναι ένα από τα πιο σημαντικά αγαθά του πολιτισμού. Στις μέρες μας το βιβλίο φαίνεται να έχει παραμεριστεί, και τη θέση του να έχει καταλάβει η γραμματική της εικόνας και η λογική της τηλεόρασης. Σ’ αυτό σημαντικό μερίδιο ευθύνης έχει η ίδια η πολιτεία με το σύστημα της εκπαίδευσης, την έλλειψη οργανωμένου δικτύου βιβλιοθηκών και την απουσία σύνδεσή τους με την εκπαιδευτική διαδικασία και το κοινωνικό γίγνεσθαι. Πιστεύουμε ότι σε μια εποχή που ο πολιτισμός και το άτομο κατακερματίζονται από την λογική της αγοράς, το βιβλίο, ανεξάρτητα από τη μορφή του, είναι πολύτιμος σύμμαχος και όχημα για την πνευματική ανάπτυξη, την μάχη απέναντι στην βαρβαρότητα και την οικονομική κρίση που αντιμετωπίζουμε. Μήπως δεν θέλουμε τον πολίτη ενημερωμένο απαξιώνοντας και κλείνοντας εκείνους τους θεσμούς που μπορούν να υπηρετήσουν έναν τέτοιο σκοπό; Στο ίδιο μήκος κύματος είναι και η πολιτική που έχει ακολουθήσει η ελληνική πολιτεία όλα αυτά τα χρόνια και για τις βιβλιοθήκες ως θεσμό. Δυστυχώς και για το ΕΚΕΒΙ, παρότι το επισημαίναμε συνέχεια και σε κάθε ευκαιρία, οι βιβλιοθήκες, εκτός από μεμονωμένες περιπτώσεις, δεν ήταν στην ατζέντα της πολιτικής του παρόλο που αυτές διαδραμάτισαν όλα αυτά τα χρόνια σημαντικό ρόλο στην διάδοση του βιβλίου, στην ανάπτυξη της φιλαναγνωσίας και στην ενίσχυση της αγοράς του βιβλίου. Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, η οποία συγκριτικά με άλλες χώρες, είναι από τις τελευταίες χώρες σε ανάγνωση βιβλίων καθώς το βιβλίο δεν προβάλλεται ως μέσο πολιτισμού και έχει μετατραπεί σε εμπόρευμα, δεν κλείνεις το μοναδικό φορέα που έχεις για την προβολή και προώθηση του βιβλίου και της φιλαναγνωσίας. Αντίθετα τον ενισχύεις δυναμικά ώστε να επιτελέσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το σκοπό και τον στόχο του. Εκτός αν το Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο δυστυχώς όλα αυτά τα χρόνια αδιαφορούσε για το βιβλίο, θεωρώντας το ως πολυτέλεια, εκτιμά ότι θα μπορέσει το ίδιο να ασχοληθεί καλύτερα από ένα φορέα με δημοκρατική εκπροσώπηση. Στην Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ συστηματική πολιτική βιβλίου ούτε από το υπουργείο Παιδείας ούτε από το υπουργείο Πολιτισμού. Μερικά αποσπασματικά μέτρα, που άλλοτε έμεναν ημιτελή και χωρίς συνέχεια και άλλοτε τορπιλίζονταν εν τη γενέσει τους, δεν ήταν ικανά να διαμορφώσουν μια αναπτυξιακή πολιτική βιβλίου για την χώρα.
Τα ερωτήματα μετά και την τελευταία πράξη είναι εύλογα:
1. Γιατί το Υπουργείο επέλεξε να κλείσει το ΕΚΕΒΙ αντί να προχωρήσει στην εξυγίανσή του, όπως είχε ανακοινώσει πρόσφατα, έπειτα από την αναγκαστική παραίτηση του ΔΣ του;
2. Τι θα γίνει με τις δράσεις και τα προγράμματα που βρίσκονται σε φάση υλοποίησης; Αναφέρουμε ενδεικτικά: Την Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (εντεταγμένης στο ΕΣΠΑ), τη ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ (την μόνη αξιόπιστη βάση δεδομένων στη χώρα με το σύνολο της εκδοτικής παραγωγής και πολύτιμο εργαλείο για τον κόσμο του βιβλίου), τον Μικρό Αναγνώστη (βραβευμένο ως ιστοσελίδα με το καλύτερο παιδικό περιεχόμενο στην Ευρώπη το 2011), τις Λέσχες Ανάγνωσης, το πρόγραμμα «Φιλαναγνωσία» (εντεταγμένο και αυτό στο ΕΣΠΑ);
3. Γιατί δεν έχουν διασφαλιστεί οι εργαζόμενοι σε αυτό (πλέον των 10 ετών) με συμβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου; Τι θα γίνει με αυτούς, εάν ο Υπουργός εμμένει στην απόφασή του για κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ;
Κατά την ΕΕΒΕΠ μια συστηματική πολιτική βιβλίου περιλαμβάνει:
α) το εθνικό δίκτυο βιβλιοθηκών
β) τους θεσμούς που θα ενισχύουν την ανάγνωση, τη βιβλιοφιλία και το κύρος του βιβλίου ως πνευματικού αγαθού,
γ) την ενίσχυση του τομέα της παραγωγής και της διακίνησής του (βιβλίου),
δ) τη διαρκή επικοινωνία με όλους τους παράγοντες του βιβλίου στην Ελλάδα και στο εξωτερικό,
ε) την υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών (e-book, κ.λπ),
στ) την αξιοποίηση του βιβλίου ως εργαλείο εκπαίδευσης, κατάρτισης και Δια Βίου Μάθησης.
Ολοκληρωμένη πρόταση έχει κατατεθεί στο ΕΚΕΒΙ έπειτα από πρόσκλησή του στη δημόσια διαβούλευση σχετικά με την εθνική πολιτική βιβλίου. Μία πολιτεία που δεν μεριμνά για το βιβλίο, είναι μία πολιτεία που αδιαφορεί και βαίνει ολοταχώς προς την άβυσσο της απαιδευσίας. Καλούμε τον Πρωθυπουργό της χώρας καθώς και τον Υπουργό Παιδείας να αναθεωρήσουν την απόφαση αυτή και να ενισχύσουν την ολοκληρωμένη λειτουργία του ΕΚΕΒΙ.
 
Το ΔΣ της Ένωσης Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων και Επιστημόνων Πληροφόρησης
Αθήνα, 11 Ιανουαρίου 2013
 
Προς: Τον Πρωθυπουργό κ. Αντ. Σαμαρά
Τον Υπουργό Παιδείας κ. Κων/νο Αρβανιτόπουλο
Τον Αναπληρωτή Υπουργό Πολιτισμού κ. Κώστα. Τζαβάρα
Τα πολιτικά κόμματα
Την Βιβλιοθηκονομική Κοινότητα
Τους Έλληνες πολίτες
 
Στη φωτογραφία εικονίζεται ο Γ. Σεφέρης.


Κυριακή 6 Ιανουαρίου 2013

Take care!

 
Πως μπορεί να νικηθεί η ψυχική ασθένεια - Η προσωπική μου εμπειρία (Ν. Β.) 
 
 
 

 

Εισήγηση Νατάσας Βασιλάκη
Ημερίδα ΣΟΨΥ Κιάτο 23/10/09

Κυρίες και Κύριοι,
Αγαπητοί φίλοι,

 

Ο Σύλλογος Οικογενειών Ψυχικής Υγείας (ΣΟΨΥ) μου ζήτησε να σας μιλήσω σήμερα ως ασθενής που τα έχει καταφέρει. Έτσι λοιπόν το κεντρικό μήνυμα της εισήγησής μου είναι ότι η ψυχική ασθένεια, παρ’ όλο που είναι πολύ άσχημη κατάσταση και είναι ισόβια, μπορεί να νικηθεί, δηλαδή να ελεγχθεί ακόμα και στο 100%. Ναι, μπορούμε να ρίξουμε κάτω το τέρας που λέγεται ψυχική νόσος, αρκεί να εφοδιαστούμε με τα κατάλληλα όπλα και να τα χρησιμοποιήσουμε σωστά.
Πάσχω από ψυχική ασθένεια (σχιζοσυναισθηματική διαταραχή) εδώ και 18 χρόνια, αλλά σήμερα ευτυχώς είμαι σε θέση να δουλεύω, να είμαι υπεύθυνη για το σπίτι και τα παιδιά μου, να κάνω εθελοντισμό στην ψυχική υγεία και παράλληλα να κάνω σπουδές (μεταπτυχιακό στην κλινική ψυχολογία). Δόξα σοι ο Θεός. Αυτό όμως δεν μπόρεσε να γίνει εν μία νυκτί. Για να φτάσω εδώ που έφτασα χρειάστηκε να κάνω μικρά-μικρά βηματάκια, να προοδεύω με ρυθμό σαλιγκαριού, και μερικές φορές στην πρόοδό μου υπήρξαν και πισωγυρίσματα.
Πήγα καλά με τη διαχείριση της ψυχικής ασθένειας πρώτον διότι πήγα παραπέρα από το να παίρνω απλώς τα φάρμακά μου. Το να πάρει τα φάρμακά του είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ο ασθενής αλλά αυτό από μόνο του δεν είναι αρκετό για να ελέγξει την ασθένεια στο 100%• χρειάζονται κι άλλα πράγματα. Εγώ έκανα 5 άλλα πράγματα. Και οφείλω να πω ότι ήμουν τυχερή διότι τα φάρμακα που μου έδωσαν να πάρω «μου πήγαν καλά», δηλαδή με «έπιασαν». Δυστυχώς υπάρχουν άλλοι ασθενείς που τα φάρμακά τους δεν τους πιάνουν και η ζωή τους είναι κόλαση.
Δεύτερον, πήρα από πολύ νωρίς στα δικά μου χέρια την ευθύνη για τη θεραπεία μου. Με άλλα λόγια, δεν χρειάστηκε ποτέ κανείς να μου βάλει κρυφά σταγόνες Aloperidin στην πορτοκαλάδα μου. Τα πρώτα χρόνια (που εγώ τα λέω πέτρινα χρόνια), ο σύζυγός μου κατάφερε να έχει μία διακριτική επίβλεψη χωρίς να γίνει υπερπροστατευτικός και χωρίς ποτέ να με εξαναγκάσει να πάρω θεραπεία με το ζόρι. Αυτή η διακριτικότητα μου έκανε πάρα πολύ καλό.

Τώρα θα περάσω στο επόμενο μέρος της εισήγησής μου, για να σας πω τα 5 πράγματα που έκανα πέρα από τη φαρμακοθεραπεία τα οποία με βοήθησαν καταλυτικά.
1) Το πρώτο ήταν ο υγιεινός τρόπος ζωής. Αυτό σημαίνει κατάλληλη υγιεινή διατροφή, και όσο μπορώ οικονομικά, προσπαθώ να καταναλώνω βιολογικά προϊόντα. Η αλήθεια είναι ότι στερούμαι πολλά άλλα πράγματα ώστε να μπορώ να αγοράζω βιολογικά τρόφιμα. Όμως στην ποιότητα της διατροφής δίνω πάρα πολύ μεγάλη σημασία διότι καμία θεραπεία, όσο ακριβή και προχωρημένη κι αν είναι, δεν είναι αποτελεσματική εάν ταυτόχρονα κάνουμε μία ακατάλληλη διατροφή. Στον καλύτερο γιατρό του κόσμου κι αν πάτε, τα περισσότερα λεφτά του κόσμου κι αν ξοδέψετε για μία θεραπεία, αν δεν βοηθήσετε με σωστή διατροφή τότε δεν κάνετε τίποτα. Η σωστή διατροφή είναι η βάση.
Υγιεινός τρόπος ζωής σημαίνει επίσης καθημερινή άσκηση και περπάτημα. «Όποιος δεν βρίσκει χρόνο να γυμναστεί, σίγουρα θα βρει χρόνο να αρρωστήσει», διάβασα σε κάποιο βιβλίο υγείας.
Τέλος, υγιεινός τρόπος ζωής σημαίνει αποχή από το κάπνισμα, την κατανάλωση καφεΐνης και αλκοόλ, και αποφυγή ξενυχτιού και όσο γίνεται αποφυγή ακτινοβολιών (π.χ. κινητό).
2) Το δεύτερο πράγμα από τα πέντε είναι η ωφέλεια από την εναλλακτική ιατρική. Τα τελευταία χρόνια άρχισα να παίρνω συμπληρώματα διατροφής (π.χ. βιταμίνες, ζωτικά λιπαρά οξέα όπως Ω3 και άλλα). Εδώ και ένα χρόνο άρχισα να παίρνω ειδικές βιταμίνες που προορίζονται ειδικά για ψυχιατρικούς ασθενείς και έχουν υποστεί ειδική επεξεργασία. Με τις ειδικές αυτές βιταμίνες έγινα άλλος άνθρωπος. Για παράδειγμα κόπηκαν τα ανεβάσματά μου, που οδηγούσαν σε υπομανία αν δεν τα κατέπνιγα εγκαίρως.
Επίσης με τη βοήθεια της εναλλακτικής ιατρικής, δηλαδή με θεραπευτικά πρωτόκολλα εναλλακτικής ιατρικής μπόρεσα να αποκαταστήσω ορισμένα προβλήματα υγείας όπως αλλεργίες και σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Για κάποια άλλα προβλήματα υγείας που απέκτησα στην πορεία και οφείλονται στη μακροχρόνια χρήση φαρμάκων (όπως π.χ. ο υποθυρεοειδισμός, εκφυλιστική αρθροπάθεια και παθολογική ανοχή γλυκόζης) η εναλλακτική ιατρική δεν μπόρεσε να με βοηθήσει αποκλειστικά. Εκεί χρειάζομαι και την ταυτόχρονη βοήθεια από την κλασσική ιατρική. Επίσης με βοήθησαν και κάποιες θεραπευτικές τεχνικές της εναλλακτικής ιατρικής όπως η ομοιοπαθητική και ο βιοσυντονισμός, καθώς και τακτικές αποτοξινώσεις από βαρέα μέταλλα, τοξίνες και λοιπά χημικά.
3) Το τρίτο πράγμα που με βοήθησε πάρα πολύ ήταν η ενημέρωση από Αγγλικά κυρίως βιβλία. Λόγω επαγγέλματος έτυχε να ξέρω καλά Αγγλικά. Έτσι, σε μία εποχή που δεν υπήρχε τίποτα στα ελληνικά για τη διπολική διαταραχή, ούτε βιβλίο ούτε ιστοσελίδα, μπορούσα να ενημερωθώ για την ασθένειά μου μόνο από ξένα βιβλία και ιστοσελίδες. Κάθισα και διάβασα όχι μόνο για τη διπολική διαταραχή, αλλά και για θέματα διατροφής, υγείας και ψυχολογίας, τόσο από Αγγλικά όσο και από ελληνικά βιβλία.
Τέλος τα Αγγλικά μου με βοήθησαν να ανακαλύψω την ορθομοριακή ιατρική και ψυχιατρική. Η ορθομοριακή ψυχιατρική θεραπεύει την ψυχική ασθένεια χρησιμοποιώντας μόνο φυσικά συστατικά όπως βιταμίνες, μεταλλικά άλατα, αμινοξέα, ζωτικά λιπαρά οξέα όπως τα Ω3 και είναι πάρα πολύ αποτελεσματική και ακίνδυνη αν γίνει σωστά. Ο λόγος που δεν έχει διαδοθεί πολύ είναι ότι: δεν συμφέρει οικονομικά τις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες, οι οποίες, όπως αποδεικνύεται, βάζουν τα μεγάλα κέρδη πάνω από την πραγματική υγεία και ευημερία του ψυχιατρικού ασθενούς.
4) Το τέταρτο πράγμα που με βοήθησε πάρα πολύ ήταν η ψυχοθεραπεία, ατομική, ομαδική και οικογενειακή. Δυστυχώς, παρ’ όλο που ακόμη και η κλασσική ψυχιατρική τη συνιστά, υπάρχουν αρκετοί ψυχίατροι ακόμα που δεν την παραδέχονται και πολύ, ειδικά στην Ελλάδα, και έτσι δεν παραπέμπουν τον ασθενή για ψυχοθεραπεία-απλώς αρκούνται στα φάρμακα. Εμένα η ψυχοθεραπεία μου μεταμόρφωσε τη ζωή μου και στο τέλος με βοήθησε να βρω νόημα ζωής, πράγμα που με απάλλαξε από την κατάθλιψη.
Πρέπει να τονίσω ότι την ατομική ψυχοθεραπεία, έστω και για λίγο, την έχουν ανάγκη όλοι οι άνθρωποι σε κάποια φάση της ζωής τους• δεν είναι μόνο για τους ψυχιατρικούς ασθενείς. Πολλές φορές οι συμπληγάδες τις ζωής που συναντάμε όλοι μας λίγο-πολύ, κάνουν για όλους την ψυχοθεραπεία απαραίτητη. Το ίδιο ισχύει και για την οικογενειακή θεραπεία: όλες οι οικογένειες τη χρειάζονται. Πάρα πολλά διαζύγια θα είχαν αποφευχθεί και πάρα πολλές οικογένειες θα ήταν πολύ πιο ευτυχισμένες αν η οικογενειακή θεραπεία ήταν γενικευμένη.Ήταν τόσο ευεργετική για μένα η ψυχοθεραπεία, που τα τελευταία χρόνια αποκαλώ την ψυχολογία «επιστήμη της ευτυχίας».
5) Το πέμπτο πράγμα που μπορεί πολύ να βοηθήσει κάποιον, είτε ασθενή, είτε μέλος οικογένειας είναι η συλλογικότητα και η συσπείρωση σε οργανώσεις. Οι ΣΟΨΥ είναι παράδειγμα τέτοιων οργανώσεων, όπως και οι οργανώσεις ασθενών και συνηγορίας. Η συσπείρωση σε οργανώσεις σας προσφέρει αλληλοενημέρωση, αλληλοϋποστήριξη και ενισχύει την διαπραγματευσιμότητα των εμπλεκομένων στην ψυχική υγεία. Αν θέλουμε λοιπόν το κράτος να δίνει περισσότερα χρήματα για προαγωγή της ψυχικής υγείας, ο δρόμος είναι ένας: η συσπείρωσή μας σε οργανώσεις, καθότι «Η ισχύς εν τη ενώσει».
Ευχαριστώ.