Τετάρτη, 25 Ιουνίου 2008

Πότε επέστρεψε ο Οδυσσέας στην Ιθάκη;

Στις 16 Απριλίου 1178 π.Χ. ο Οδυσσέας βρήκε την Ιθάκη του
Αθήνα
Μετά από μελέτη των θέσεων των άστρων και του Ήλιου όπως αναφέρονται στην Οδύσσεια, επιστήμονες υποστηρίζουν ότι προσδιόρισαν την ακριβή ημερομηνία της επιστροφής του Οδυσσέα στην Ιθάκη και της εξόντωσης των μνηστήρων.
Ο Κ.Μπαϊκούζης του Αστρονομικού Παρατηρητήριου στη Λα Πλάτα της Αργεντινής και ο Μαρτσέλο Μαγκνάσκο του Πανεπιστημίου Ροκφέλερ στη Νέα Υόρκη κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο Οδυσσέας έφτασε στην Ιθάκη στις 16 Απριλίου του 1178 π.Χ.
Και μπορεί οι ερευνητές να μην έχουν προσδιορίσει ακόμα εάν ο προορισμός του Οδυσσέα ήταν πράγματι η Ιθάκη, ή ίσως η Λευκάδα ή η Κεφαλλονιά, ωστόσο κατάφεραν να υπολογίσουν την ημερομηνία επιστροφής του στην πατρίδα του.
Σύμφωνα με δηλώσεις του κ. Μπαϊκούζη στην εφημερίδα Το Βήμα, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τρεις αστρονομικές αναφορές για τον υπολογισμό της ημερομηνίας: την αναφορά σε ολική έκλειψη Ηλίου κατά την επιστροφή του Οδυσσέα, τη θέση της Αφροδίτης έξι ημέρες πριν την εξόντωση των μνηστήρων και την αναφορά στους αστερισμούς όταν ο Οδυσσέας φεύγει από την Καλυψώ.
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο Όμηρος είχε γνώση των αστρονομικών φαινομένων. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο «Proceedings of the National Academy of Sciences», δεν αποδεικνύει, σύμφωνα με τον κ. Μπαϊκούζη «την ιστορικότητα της επιστροφής του Οδυσσέα, αλλά αποδεικνύει ότι ο Όμηρος γνώριζε ορισμένα αστρονομικά φαινόμενα που έλαβαν χώρα πολύ πριν από την εποχή του».

Newsroom ΔΟΛ
24/06/08 10:00

Κυριακή, 22 Ιουνίου 2008

Γυναίκες και άνδρες: Μόνο σεξ ή και φίλοι;

Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια
Μπορεί μια γυναίκα να είναι φίλη με έναν άνδρα -και το αντίστροφο- χωρίς να υπάρχει απώτερος σεξουαλικός σκοπός; 'Μα οι άνδρες είναι από τη φύση τους κατακτητές', 'οι γυναίκες είναι ζηλιάρες', 'υπάρχει σεξουαλική ένταση μεταξύ των δύο φύλων' υποστηρίζουν κάποιες στερεότυπες αντιλήψεις. Ας δούμε όμως αν είναι στα αλήθεια έτσι.
Πράγματι, με τα κοινωνικά δεδομένα που ίσχυαν πριν από μερικές δεκαετίες, η καθαρά φιλική σχέση ανάμεσα σε έναν άνδρα και μία γυναίκα θεωρούνταν αδύνατη. Ο λόγος; Οι γυναίκες βρίσκονταν κατά κύριο λόγο στο σπίτι, οι άνδρες στο χώρο της εργασίας και οι επαφές μεταξύ τους είχαν ένα στόχο: τη σύναψη σχέσεων, προκειμένου να δημιουργήσουν οικογένεια. Ωστόσο, πέρα από αυτό, τα κοινωνικά δεδομένα εξυμνούσαν τις ρομαντικές σχέσεις ως το μόνο είδος σχέσης μεταξύ των δύο φύλων, απλούστατα γιατί αυτός ήταν ο σίγουρος δρόμος που οδηγούσε στο γάμο και τη διαιώνιση του είδους. Επικρατούσε μια επιλεκτική κοινωνική τύφλωση προς τις φιλικές σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων. Τα δεδομένα αυτά όμως έχουν ανατραπεί.
Κατ' αρχάς, άνδρες και γυναίκες δρουν πλέον στον ίδιο εργασιακό χώρο, μοιράζονται κοινά ενδιαφέροντα και κοινωνικές εμπειρίες. Οι επαφές τους εξυπηρετούν πολλαπλούς στόχους και όχι μόνο τη δημιουργία οικογένειας. Αυτή η αλλαγή των κοινωνικών δεδομένων τείνει προς μια κατεύθυνση: αν και έχει τις δυσκολίες της -όπως άλλωστε και όλες οι ανθρώπινες σχέσεις- καθιστά δυνατή την ουσιαστική φιλία μεταξύ ανδρών και γυναικών. Και δεν είναι μόνο αυτό, αφού υπάρχουν πλέον λόγοι για την ύπαρξη και την εδραίωση τέτοιων φιλιών.
Καθώς ένα άτομο κοινωνικοποιείται, μαθαίνει τους κανόνες που ορίζουν πώς πρέπει να φερθεί σε φιλίες με άτομα του ίδιου φύλου: τα αγόρια ασχολούνται με σπορ και ομαδικά παιχνίδια, τα κορίτσια μιλούν και μοιράζονται εμπειρίες -και μεγαλώνοντας συνεχίζουν και τα δύο φύλα πάνω στο ίδιο μοτίβο. Επίσης, ο άνθρωπος μαθαίνει πώς να φερθεί στο άλλο φύλο σε μια ρομαντική σχέση: πώς να δείξει το ενδιαφέρον του, πώς να συμπεριφερθεί κατά την έξοδο, να παντρευτεί και να κάνει παιδιά κ.ο.κ. Από την άλλη πλευρά, όμως, δεν υπάρχουν κοινωνικοί κανόνες για ενδεχόμενη φιλία μεταξύ γυναικών και ανδρών.
Ο Don O' Meara, Ph.D., καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι στις ΗΠΑ, δημοσίευσε μια έρευνα-ορόσημο για τα εμπόδια που παρεμβάλλονται στις σχέσεις των δύο φύλων, δυσκολεύοντας την εδραίωση μιας πραγματικής φιλίας. Ποια είναι αυτά τα εμπόδια;
1: Ορισμός της σχέσης
Πρόκειται για φίλους ή εραστές; Προφανώς, υπάρχει πλατωνική αγάπη, με την έννοια μιας γενικότερης έλξης προς το άλλο φύλο στα πλαίσια μιας φιλίας. Όμως, ο διαχωρισμός ανάμεσα στα ρομαντικά, τα σεξουαλικά και τα φιλικά αισθήματα είναι πολύ δύσκολος. Ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες, κάποιο από αυτά καταλαμβάνει την πρώτη θέση, για να αντικατασταθεί από ένα άλλο, όταν αλλάξουν και οι συνθήκες. Οι πιο πολλοί άνθρωποι γνωρίζουν κάποιο άτομο του άλλου φύλου που αγαπούν, περνούν καλά μαζί του, επιδιώκουν την παρέα του, αλλά δεν θα ήθελαν και δεν έχουν κάνει βήματα για να το πλησιάσουν ερωτικά και να το ζητήσουν σε γάμο. Τι σημαίνει αυτό;
2: Ξεπέρασμα της έλξης
Ας μιλήσουμε για σεξ! Η πεζή πραγματικότητα θέλι πίσω από κάθε φιλική σχέση μεταξύ ανδρών και γυναικών να παραμονεύει η 'απειλή' της σεξουαλικής επιθυμίας. Ένα απλό πλατωνικό αγκάλιασμα μπορεί πολύ εύκολα να αποκτήσει μια πιο ερωτική σημασία. Είτε το θέλουμε είτε όχι, την έλξη δεν μπορούμε να την αγνοήσουμε. Μια μεγάλη έρευνα σε 150 εργαζόμενους, που ερωτήθηκαν σχετικά με το τι τους αρέσει και τι όχι στις φιλίες ανάμεσα σε γυναίκες και άνδρες, έδειξε ότι στις γυναίκες δεν αρέσει κυρίως η σεξουαλική ένταση που υπάρχει, ενώ απεναντίας οι άνδρες απάντησαν ότι η σεξουαλική έλξη ήταν ένας βασικός λόγος για να ξεκινήσουν μια φιλία με μια γυναίκα και ότι κάτι τέτοιο θα έδινε περισσότερο βάθος στη σχέση τους. Γεγονός είναι ότι το 62% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η σεξουαλική ένταση ήταν παρούσα στις φιλικές σχέσεις τους με το άλλο φύλο.
3: Εδραίωση ισοτιμίας
Στο θέμα της φιλίας ξεκινάμε από το δεδομένο ότι πρόκειται για μια σχέση μεταξύ ίσων. Αλλά, όπως επισημαίνει ο Δρ O΄Meara, σε κοινωνίες στις οποίες οι άνδρες είναι πάντα λίγο πιο 'ίσοι' από τις γυναίκες και στις οποίες υπάρχει ανδρική κυριαρχία, ο κίνδυνος της ανισότητας σε μια φιλική σχέση είναι υπαρκτός. Θέματα δύναμης, εξουσίας και πρεστίζ μπορεί να εμπλακούν σε μια φιλία ανάμεσα στα δύο φύλα και να αλλοιώσουν τη μορφή της.
4: Το μάτι της κοινωνίας
Οι αμφισβητίες ζουν ανάμεσά μας! Η κοινωνία μας πιθανότατα δεν είναι εντελώς έτοιμη να δεχτεί την ύπαρξη μιας φιλίας ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες χωρίς σεξουαλικό υπόβαθρο. Οι στενές σχέσεις ανάμεσα σε ανθρώπους του αντίθετου φύλου βρίσκονται στο στόχαστρο των ερωτήσεων και των σχολίων των άλλων: 'Σίγουρα είναι απλώς φιλία;'.
5: Ο τόπος συνάντησης
Πού γίνονται οι γνωριμίες που οδηγούν στη φιλία; Καθώς η αγορά εργασίας ανοίγει τις πύλες της διάπλατα στις γυναίκες και πολλά παραδοσιακά 'ανδρικά' επαγγέλματα τώρα είναι ανοιχτά και σε εκείνες, τα δύο φύλα έχουν πολλές ευκαιρίες συνύπαρξης και συγχρωτισμού σε ένα περιβάλλον που από μόνο του δεν είναι ερωτικά φορτισμένο.
Παρ' όλα αυτά, οι ευκαιρίες για αλληλεπίδραση είναι λίγες, όπως προκύπτει από απλή παρατήρηση των ομάδων που δημιουργούνται ήδη από μικρές ηλικίες: τα αγόρια με τα αγόρια και τα κορίτσια με τα κορίτσια, και όποιος αποκλίνει από αυτό έχει κάτι... στραβό! Καθώς ο καθένας μαθαίνει κώδικες επικοινωνίας με αντιπροσώπους του ίδιου φύλου, διαμορφώνει διαφορετικό τρόπο επαφής με το άλλο φύλο, γεγονός που σημαίνει ότι και τα κανάλια της επικοινωνίας θα έχουν στόχο την εύρεση σεξουαλικού συντρόφου. Έτσι, μην έχοντας πρότυπο για φιλία με το άλλο φύλο, το ενδεχόμενο αυτό δεν νοείται! Μάλιστα, αυτό συνεχίζεται και στην υπόλοιπη ζωή των ανθρώπων: αν προσέξουμε γύρω μας σε πάρτι, ταβέρνες ή χώρους διασκέδασης, θα παρατηρήσουμε ότι συνήθως οι άνδρες συσπειρώνονται σε μια γωνιά και οι γυναίκες σε μια άλλη, διαμορφώνοντας τις δικές τους ομάδες γνωριμίας, φιλίας και επικοινωνίας.
Παρ' όλο που πρόκειται για υπαρκτά εμπόδια, η φιλία μεταξύ των δύο φύλων δεν είναι απλώς εφικτή, αλλά, σε τελευταία ανάλυση, επιβάλλεται, αν πρόκειται οι άνδρες και οι γυναίκες να συνυπάρξουν στη δουλειά, τη διασκέδαση και την κοινωνική ζωή.
26/11/2006 16:8

Άνδρες και γυναίκες σκέφτονται διαφορετικά

ΤΟΥ MΑRΚ HΕΝDΕRSΟΝ

Άνδρες και γυναίκες σκέφτονται πραγματικά με διαφορετικό τρόπο, σύμφωνα με μια νέα μελέτη που διεξήχθη... με επικεφαλής γυναίκα και της οποίας τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπάρχουν γενετικές διαφορές όσον αφορά τον εγκέφαλο των δύο φύλων. Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ουψάλα στη Σουηδία εντόπισαν εκατοντάδες γονίδια που εκφράζονται με διαφορετικό τρόπο στον αρσενικό και στον θηλυκό εγκέφαλο, γεγονός που μαρτυρεί ότι πολλά μοτίβα της συμπεριφοράς ανδρών και γυναικών είναι πιθανόν να έχουν τις ρίζες τους όχι μόνο στην ανατροφή ενός ανθρώπου, αλλά και στη φύση. Δεκάδες δεξιότητες και άλλα πνευματικά χαρακτηριστικά και συμπεριφορές είναι διαφορετικά μεταξύ ανδρών και γυναικών. Οι γυναίκες πιστεύεται γενικώς ότι είναι πιο συμπονετικές, ενώ οι άνδρες έχουν μεγαλύτερη τάση προς την επιθετικότητα και τη ριψοκίνδυνη συμπεριφορά. Ωστόσο, πολλοί κοινωνιολόγοι αλλά και φυσιολόγοι διαφωνούν εδώ και πολλά χρόνια σχετικά με το αν όλες αυτές οι διαφορές έχουν βιολογικό υπόβαθρο ή είναι επίκτητες- βάσει των κοινωνικών ρόλων που αποκτούν τα δύο φύλα. Η νέα μελέτη, της οποίας ηγήθηκε η Ελενα Τζάζιν, δεν αποδεικνύει άμεσα ότι κάποιο από τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των δύο φύλων αποδίδεται στις διαφορές της γονιδιακής δραστηριότητας, αλλά μαρτυρεί διαφορές στη γενετική αρχιτεκτονική του ανδρικού και του γυναικείου εγκεφάλου, οι οποίες πιθανότατα συνεισφέρουν στο να σκέφτονται και να συμπεριφέρονται διαφορετικά τα δύο φύλα. Οπως προέκυψε, αν και τα δύο φύλα διαθέτουν τα ίδια βασικά γονίδια, πολλά από αυτά είναι πιο δραστήρια στον εγκέφαλο μόνο του ενός από των δύο. Τα μοτίβα γονιδιακής έκφρασης τα οποία διαφέρουν ανάλογα με το φύλο είναι πιθανόν να επιδρούν σε πολλές πτυχές της συμπεριφοράς, σημειώνουν οι ερευνητές με δημοσίευσή τους στο επιστημονικό έντυπο «Ρublic Library of Science Genetics». Οι αντιθέσεις αυτές είναι πιθανόν να δίνουν επίσης μια εξήγηση στις διαφορές που εμφανίζουν τα δύο φύλα σε θέματα ψυχικής υγείας και νευρολογικών νόσων: για παράδειγμα, οι γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο από τους άνδρες να παρουσιάσουν κατάθλιψη ή τη νόσο Αλτσχάιμερ. © Τhe Τimes, 2007 Απέδειξαν γιατί άνδρες και γυναίκες σκέφτονται διαφορετικά ΤΟΥ MΑRΚHΕΝDΕRSΟΝ Α νδρες και γυναίκες σκέφτονται πραγματικά με διαφορετικό τρόπο, σύμφωνα με μια νέα μελέτη που διεξήχθη... με επικεφαλής γυναίκα και της οποίας τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπάρχουν γενετικές διαφορές όσον αφορά τον εγκέφαλο των δύο φύλων. Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ουψάλα στη Σουηδία εντόπισαν εκατοντάδες γονίδια που εκφράζονται με διαφορετικό τρόπο στον αρσενικό και στον θηλυκό εγκέφαλο, γεγονός που μαρτυρεί ότι πολλά μοτίβα της συμπεριφοράς ανδρών και γυναικών είναι πιθανόν να έχουν τις ρίζες τους όχι μόνο στην ανατροφή ενός ανθρώπου, αλλά και στη φύση. Δεκάδες δεξιότητες και άλλα πνευματικά χαρακτηριστικά και συμπεριφορές είναι διαφορετικά μεταξύ ανδρών και γυναικών. Οι γυναίκες πιστεύεται γενικώς ότι είναι πιο συμπονετικές, ενώ οι άνδρες έχουν μεγαλύτερη τάση προς την επιθετικότητα και τη ριψοκίνδυνη συμπεριφορά. Ωστόσο, πολλοί κοινωνιολόγοι αλλά και φυσιολόγοι διαφωνούν εδώ και πολλά χρόνια σχετικά με το αν όλες αυτές οι διαφορές έχουν βιολογικό υπόβαθρο ή είναι επίκτητες- βάσει των κοινωνικών ρόλων που αποκτούν τα δύο φύλα. Η νέα μελέτη, της οποίας ηγήθηκε η Ελενα Τζάζιν, δεν αποδεικνύει άμεσα ότι κάποιο από τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των δύο φύλων αποδίδεται στις διαφορές της γονιδιακής δραστηριότητας, αλλά μαρτυρεί διαφορές στη γενετική αρχιτεκτονική του ανδρικού και του γυναικείου εγκεφάλου, οι οποίες πιθανότατα συνεισφέρουν στο να σκέφτονται και να συμπεριφέρονται διαφορετικά τα δύο φύλα. Οπως προέκυψε, αν και τα δύο φύλα διαθέτουν τα ίδια βασικά γονίδια, πολλά από αυτά είναι πιο δραστήρια στον εγκέφαλο μόνο του ενός από των δύο. Τα μοτίβα γονιδιακής έκφρασης τα οποία διαφέρουν ανάλογα με το φύλο είναι πιθανόν να επιδρούν σε πολλές πτυχές της συμπεριφοράς, σημειώνουν οι ερευνητές με δημοσίευσή τους στο επιστημονικό έντυπο «Ρublic Library of Science Genetics». Οι αντιθέσεις αυτές είναι πιθανόν να δίνουν επίσης μια εξήγηση στις διαφορές που εμφανίζουν τα δύο φύλα σε θέματα ψυχικής υγείας και νευρολογικών νόσων: για παράδειγμα, οι γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο από τους άνδρες να παρουσιάσουν κατάθλιψη ή τη νόσο Αλτσχάιμερ.

© Τhe Τimes, 2007
http://www.tovimadaily.gr//Article.aspx?d=20080621&nid=8945508&sn=&spid=
Κωδικός άρθρου:
8945508
Copyright © ΤΟ ΒΗΜΑ - Ημερομηνία δημοσίευσης 21/6/2008

Κυριακή, 1 Ιουνίου 2008

Γάμος σε παλιά εκκλησία της Αθήνας

Ο ναός του Αγ. Νικολάου Ραγκαβά βρίσκεται βορειοανατολικά της Ακρόπολης μεταξύ των οδών Πρυτανείου και Επιχάρμου στα Αναφιώτικα και είναι ένα από τα σημαντικότερα Βυζαντινά μνημεία της πόλης. Μετά από την κατασκευή του υπέστη σημαντικές αλλαγές και προσθήκες.
Σύμφωνα με γραπτές πηγές, το όνομα Ραγκαβάς ανήκει σε σημαντική οικογένεια της Αθήνας και της Κωνσταντινούπολης, της οποίας το γνωστότερο μέλος ήταν ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Ραγκαβάς ο 1ος (811-13). Δε διασώζονται γραπτές πηγές σχετικά με τη θεμελίωση του ναού. Πάντως, έπαιξε τόσο σημαντικό ρόλο στη μεσαιωνική Αθήνα, που η περιοχή γύρω από αυτόν πήρε το όνομά του, καθώς επίσης και η κοντινή είσοδος του αμυντικού τείχους, η Πύλη του Ραγκαβά.
Αρχικά ήταν ιδιωτικός, αλλά τελικά έγινε, και παραμένει έως σήμερα, ενοριακός ναός. Οι ειδικοί χρονολογούν το κτήριο στον 11ο αιώνα (1040-50) εξαιτίας των στυλιστικών χαρακτηριστικών που είναι παρόμοια με αυτά πολυάριθμων εκκλησιών της περιόδου αυτής (Σωτήρα Λυκοδήμου περ. 1031, Καπνικαρέα περ. 1050 και Αγία Αικατερίνη, πριν από το 1050). Ο ναός απέκτησε τη σημερινή του μορφή κατά τις εργασίες συντήρησης του 1979-80, που αποκάλυψαν αρκετά πρωτότυπα στοιχεία, όπως ο τρούλος, η οροφή και η βόρεια πλευρά.
Στη βορειοανατολική πλευρά είναι ορατή η μεσοβυζαντινή διαρρύθμιση των προσόψεων και των περιθωρίων. Οι μεγάλες κάθετες πλάκες είναι τοποθετημένες παράλληλα στο κάτω μέρος του τοίχου, αλλά χωρίς να σχηματίζουν σταυρό. Η τοιχοποιία ακολουθεί τον τύπο cloisonne, π.χ. έχουν χρησιμοποιηθεί λαξευμένες πέτρες με τέσσερις πλευρές, περιστοιχισμένες από τούβλα.
Υπάρχουν μερικές διακοσμητικές κουφικές διατάξεις των τούβλων (διακοσμητικά στοιχεία που μιμούνται την αραβική γραφή στην οποία γράφτηκε για πρώτη φορά το Κοράνι στην πόλη Κούφα του σημερινού Ιράκ) και έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί πολυάριθμα αρχαία αρχιτεκτονικά υλικά, γεγονός που αποτελούσε συχνό φαινόμενο εκείνη την εποχή. Ένα ιδιαίτερο διακοσμητικό στοιχείο είναι η διπλή σειρά με γεισίπους γύρω από το εξωτερικό τμήμα του ναού. Ο τρούλος είναι επίσης χαρακτηριστικός της περιόδου. Είναι μικρός, οκταγωνικός και ανήκει στον αθηναϊκό τύπο. Ο ναός του Αγίου Νικολάου είναι τετρακίονος, σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο, παρόμοιος με αυτόν των Αγίων Ασωμάτων στο Θησείο και τον ναό της Μεταμορφώσεως στη βόρεια πλαγιά της Ακρόπολης. Μεταγενέστερα προστέθηκε το παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής στη βόρεια πλευρά. Αργότερα, ο ναός γύρω από τον οποίος είχε αρχίσει να αναπτύσσεται η συνοικία των Αναφιώτικων, επεκτάθηκε προς τα δυτικά με την προσθήκη του νάρθηκα και του κωδωνοστασίου, ενώ οι αψίδες στην ανατολική πλευρά πήραν τη μορφή ενοποιημένου αντερείσματος (αντιστηρίγματος).

Διαθέσιμο στον ιστοτόπο: http://www.athensinfoguide.com/gr/wtschurches/agiosnikolasrangabas.htm