Μια ανάσα...

Αύγουστος 2015
Ο μήνας αυτός φαίνεται να έχει βρεθεί στην άκρη του καλοκαιριού για να λειτουργεί σαν άλλοθι ώστε να θεωρηθεί -έστω και προσωρινά- η Αθήνα, ανθρώπινη πόλη για όσους παραμένουν σε αυτή. Στα ορεινά χωριά της Ελλάδας οι κάτοικοι αφήνουν το χειμώνα κάποιους φύλακες για τα σπίτια και τις περιουσίες τους. Κάτι αντίστοιχο μοιάζει να συμβαίνει και με την Αθήνα κάθε τέτοια εποχή. Φέτος είναι αλήθεια πως η πόλη κράτησε περισσότερους "φύλακες" λόγω της κρίσης. Ανάμεσα στους άλλους θα βρίσκομαι κι εγώ στην πόλη μέσα από τα τείχη και χωρίς να καταθέσω τα όπλα. Σκοπεύω να συνεχίσω να κατεβαίνω τα πρωινά στη θάλασσα δροσίζοντας τη "μηχανή" μου που το χειμώνα προβλέπεται να υπερθερμανθεί στην προσπάθειά μου να αντιμετωπίσω τον πολικό χειμώνα που έρχεται, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις. 
Αποπροσανατολισμένος σαν το μυρμήγκι που ταξιδεύει πάνω σ' ένα πλατανόφυλλο, ακολουθώ το ρεύμα του καιρού και αφήνω την τύχη μου στον ποταμό, ανυπομονώντας να φτάσω γρήγορα στη θάλασσα και ελπίζοντας να τη βρω στις "καλές της". Το βουητό του νερού με συντροφεύει σαν το αίμα που στροβιλίζεται ορμητικό στις αρτηρίες ενός εφήβου που ψάχνει εναγώνια την αρχέγονη σύνδεση ενός ακατέργαστου ερωτισμού με την εύπλαστη γυναικεία φύση. 
Μάλλον δεν είναι συμπτωματικό πως το ασυνείδητο θεωρείται θηλυκό στη θεωρία του Jung. Το θηλυκό ως στοιχείο υγρό, ασυμπίεστο και διαμεσολαβητικό διαχειρίζεται (διευκολύνει ή εμποδίζει) την ερωτική επιθυμία και αναζητά την εκπλήρωση του έρωτα "καταργώντας" τα δεσμά του χρόνου, του τόπου και των συνηθισμένων ηθικών αναστολών του ανθρώπου της πόλης που αφέθηκε να διακινδυνεύσει την "αξιοπρέπειά του" για λίγες στιγμές απόλαυσης. Το ταξίδι της αναζήτησης, μοιραία οδηγείται από τον Jung στους αρχαίους Έλληνες σοφούς που απέδωσαν φύλο όπως σε όλα τα πράγματα έτσι και σε στοιχεία της φύσης ή φυσικά φαινόμενα. Τα πλέον ανεξέλεγκτα, όσον αφορά τη συμπεριφορά τους, θηλυκά κατατάχθηκαν στα ρευστά ή στα αέρια (θάλασσα, λίμνη, πηγή, θύελλα, καταιγίδα, νηνεμία...). Τα αρσενικά στοιχεία και φαινόμενα (ήλιος, άνεμος, ποταμός, κεραυνός, τυφώνας, κυκλώνας...) πάντα λειτουργούσαν χωρίς κανόνες και συχνά προξενούσαν καταστροφές, τις περισσότερες φορές εξ αμελείας!  Αυτός ο διαχωρισμός πέρα από την υποσυνείδητη γοητεία που ασκεί στους ανθρώπους αιώνες τώρα δείχνει να χρησίμευσε αργότερα και στην ανάλυση των ονείρων (Freud) όσο και στον εξανθρωπισμό της ερμηνείας της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας.
Τώρα, σχετικά με τους τρόπους να δροσίσουμε, με την έννοια της ανανέωσης, σώμα και πνεύμα, ακολουθούμε απλά την ίδια τη σύσταση του σώματός μας. Αποτελούμαστε κατά 70% του βάρους μας από νερό και προσπαθούμε διαρκώς να συμπληρώνουμε τα υγρά που χάνουμε κάθε ημέρα, αλλά και κάθε νύχτα, συμπεριφερόμενοι, για παράδειγμα, στον έρωτα, ως συγκοινωνούντα δοχεία. Πιθανώς θα συμφωνήσετε ότι ο καλύτερος τρόπος, για τους νέους, να δροσιστούν, είναι ο έρωτας και κυρίως η αίσθηση -γεύση, αφή- που χαρίζει μετά την κορύφωσή του. Όσο προχωρά η ηλικία, η σειρά αλλάζει, για τους μεσήλικες, με πρώτη τη θάλασσα, δεύτερο τον έρωτα και τρίτο παράγοντα δροσιάς ένα ποτήρι νερό, για να καταλήξει στους ηλικιωμένους η πλήρης αντιστροφή -σε σχέση με τους νέους- δηλαδή, πρώτα το δροσερό νερό, ύστερα η θάλασσα ως ιαματική ερωμένη και τέλος, κατάκοπη αλλά τρυφερή, η αγάπη που έρχεται να αντικαταστήσει τον έρωτα.
Εκτός από εμάς τους συνηθισμένους ανθρώπους τη δροσιά έχουν αναζητήσει στην πορεία τους και γνωστοί όσο και αγαπημένοι λογοτέχνες. Η συσχέτιση της θάλασσας με τον έρωτα βρίσκεται συχνά στο έργο του Σολωμού, του Παπαδιαμάντη, του Βιζυηνού όσο και νεότερων. Ως δροσερό νερό αντιλαμβάνεται τον έρωτα ο Ηλίας Βενέζης στην Αιολική γη, το ίδιο και ο Στρατής Μυριβήλης στη Δασκάλα με τα χρυσά μάτια. Ο Γιώργος Σεφέρης στα ποιήματά του Αργά μιλούσες ή στο Ο κ. Στρατής Θαλασσινός περιγράφει έναν άνθρωπο και ο Οδυσσέας Ελύτης στην Ποδηλάτισσα ή στο Κοχύλι μας συντροφεύουν με το βλέμμα τους καθώς βαδίζουμε στο μονοπάτι που οδηγεί στη θάλασσα. 
Τι τα θέλετε; Άμα σταθείς πεινασμένος για δράση μπροστά στη θάλασσα του κόσμου, σύντομα θα μάθεις να κολυμπάς, διαφορετικά μας περιμένει η στεριά, ο στέρεος τόπος, η στείρα γη. Μόνο που η στεριά γεννά μοναχικούς ανθρώπους των βουνών, φλύαρους ανθρώπους των κάμπων ή ασφαλισμένους από τα στοιχεία της φύσης ανθρώπους των πόλεων. Όσοι αποτύχουν να προσαρμοστούν στην απομόνωση των κλειστών αγροτικών κοινωνιών, θα κατεβούν στις πόλεις, θα οχυρωθούν σε ένα διαμέρισμα πολυκατοικίας και θα επιχειρούν απελπισμένες εξόδους προς την ύπαιθρο τις ημέρες των διακοπών των Χριστουγέννων, του Πάσχα και του Δεκαπενταύγουστου (καλή ώρα!). Τι να κάνεις κλεισμένος σε ένα σπίτι, όπου απουσιάζει ο έρωτας, όπου ο /η σύντροφός σου είναι στην καλύτερη περίπτωση ένας καλόβολος συγκάτοικος και όπου όλα τα πράγματα φωνάζουν γύρω σου: σήκω, φύγε, ζήσε!
Καλά μας τα είπαν οι δικοί μας, αλλά, μάλλον, δε μας τα είπαν όλα... Όλες οι οικογένειες δεν είναι τόσο τυχερές όπως αυτή του παπα-Γιώργη Πυρουνάκη που είχε πει στα παιδιά του όταν είχε έρθει η ώρα τους να διαλέξουν: "Κάνε αυτό που λαχταρά η ψυχή σου...μη φοβάσαι..."

Φιλιά σε λίγες φίλες
Χαμόγελα σε λίγους φίλους

Γιώργος Χατζηαποστόλου  

Ο συνδετήρας

Ευγένιος Τριβιζάς > Συνδέοντας τη φαντασία με την εφαρμοσμένη επιστήμη (τεχνολογία) αλλά και την πολιτική, μέσα από το παραμύθι ' σκέψεις και νύξεις από έναν παιδαγωγό! Αν χρειαστεί θα προσθέσω λίγες λέξεις αλλά προς στιγμή δεν φαίνεται να υπάρχει  τέτοια ανάγκη!

Γιώργος Δημητρίου Χ. 

Ετυμολογία μιας άρνησης

Όχι (επίρρημα). [Συναντάται] ως αρνητική απάντηση για την απόρριψη πρότασης, αιτήματος κλπ ή για την έκφραση διαφωνίας. (Μπαμπινιώτης, 2002, σ. 1292)
Το νεοελληνικό «όχι» προέρχεται από το αρχαίο «οὐκ» όταν μονιμοποιήθηκε η δασυμένη μορφή «οὐχ(ί)» που αρχικά απαντούσε μόνο πριν από δασεία [….] https://smerdaleos.wordpress.com/2013/11/17/  Οι ξένοι δεν υιοθέτησαν την άρνηση "Όχι" πιθανότατα γιατί δεν ταίριαζε φωνητικά στη γλώσσα τους, ηχούσε παράφωνα στην πολιτιστική τους αρμονία, ενώ, αντίθετα, αντέστρεψαν την έννοια της κατάφασης "Ναι", σε άρνηση "Νο" ακολουθώντας το αρχαίο λόγιο μόριο "νε" που σημαίνει το αντίθετο του δεύτερου συνθετικού λέξεων όπου χρησιμοποιείται όπως, για παράδειγμα, νηνεμία ή νηπενθής ' όλα τα συγχέουν αυτοί οι άνθρωποι!
Το χειρότερο, όμως, είναι ότι θέλουν να μας πείσουν να χρησιμοποιούμε τη δική τους άρνηση ως δική μας κατάφαση. Τι λέτε: να αλλάξουμε τη γλώσσα μας για να κερδίσουμε την αποδοχή τους; Πώς; Δε σας ακούω ' γιατί ψιθυρίζετε; Μιλήστε! Μην κοιτάζετε γύρω σας ' μην φοβάστε! Η εποχή της επταετίας τελείωσε, η εποχή της πενταετίας τελείωσε (;) ' αυτοκτόνησαν, βέβαια, έως τώρα 7.000 άνθρωποι στην Ελλάδα για χρέη αλλά δεν είμαστε απόλυτα σίγουροι γι αυτό. Ο αριθμός μπορεί να είναι πλασματικός ' φαίνεται πολύ μεγάλος για να είναι αληθινός. Ίσως, μάλιστα, και να είναι μόνο στη φαντασία των δημοσιογράφων που θέλουν να συκοφαντήσουν την πολιτική των προηγούμενων κυβερνήσεων γιατί τους απέκλεισαν από νέες μίζες ' ίσως η αστυνομία να παρερμήνευσε το χαρακτήρα αυτών των ανθρώπινων, παράπλευρων απωλειών της κρίσης, ίσως να είναι θεωρητικό τέχνασμα των επικοινωνιολόγων... δεν έχει σημασία ' φαντασία να έχετε και ελαστική ηθική να διαθέτετε κι όλα αυτά τα "επιστήμη, στερουμένη αρετής, πανουργία εστί" και τα παρόμοια είναι άτοπες απόψεις των αρχαίων μας προγόνων. 
Μπορείτε να συνεχίσετε να συνωστίζεστε έξω από τα αυτόματα μηχανήματα ανάληψης χρημάτων των τραπεζών και να αγανακτείτε με την "ανάλγητη" κυβέρνηση που δεν ενδιαφέρεται για την εξυπηρέτηση των καθημερινών σας αναγκών -όσοι εθελοτυφλείτε- γιατί υπάρχουν και όσοι βλέπουν, ακούνε και καταλαβαίνουν!Τώρα, με την ευκαιρία του δημοψηφίσματος, δείχνει να έφτασε η κατάλληλη στιγμή για να αποφασίσουμε ποιά επιθυμούμε να είναι η μητρική μας γλώσσα και, επομένως ποιά επιρρήματα, θα χρησιμοποιούμε από σήμερα και στο εξής. Όσοι είστε εκ πεποιθήσεως ξενόγλωσσοι,  μην ανησυχείτε, κάποια εταιρεία δημοσκοπήσεων θα βρεθεί να επαληθεύσει τα αποτελέσματα που προτιμάτε.

Γιώργος Δημητρίου Χ. 

Άυλα τεκμήρια

 

 

 

Τα γραπτά φεύγουν 

 

Το ατλάζι των φύλλων που γυρίζει κανείς στα βιβλία σχηματίζει μια γυναίκα τόσο ωραία

που όταν δεν διαβάζει κανείς την ατενίζει με λύπη

χωρίς να τολμά να της μιλήσει χωρίς να τολμά να της πει πως είναι τόσο ωραία

που αυτό που πρόκειται να μάθουμε δεν έχει τιμή

Αυτή η γυναίκα περνά ανεπαισθήτως μέσα σε θρόισμα λουλουδιών

καμιά φορά στρέφεται μέσα στις τυπωμένες εποχές

και ζητά την ώρα ή καμώνεται πως κοιτάζει τα κοσμήματα κατάματα

όπως δεν κάνουν τ' αληθινά πλάσματα

Και ο κόσμος πεθαίνει ένα ρήγμα δημιουργείται στα δακτυλίδια του αέρος

ένα σχίσμα στη θέση της καρδιάς

Οι πρωινές εφημερίδες φέρνουν αοιδούς των οποίων η φωνή έχει

το χρώμα της άμμου πάνω σε ακτές απαλές και κινδυνώδεις

και καμιά φορά οι βραδινές αφήνουν να περάσουν κάτι πολύ νέα κοριτσάκια

που οδηγούν θηρία αλυσοδεμένα

Μα το πιο ωραίο είναι στα ενδιάμεσα διαστήματα ορισμένων γραμμάτων

όπου χέρια πιο λευκά από το κέρας των αστεριών το μεσημέρι

αφανίζουν μια φωλιά λευκών χελιδονιών

για να βρέχει πάντοτε

 

Τόσο χαμηλά τόσο χαμηλά που τα φτερά δεν μπορούνε πια να σμίξουν

Χέρια απ' όπου ανεβαίνει κανείς σε μπράτσα τόσο ελαφρά που η άχνα των λιβαδιών

στα χαριτωμένα της κυματιστά περιπλέγματα πάνω από τις λίμνες είναι ο ατελής τους καθρέφτης

μπράτσα που δεν εναρθρώνονται με τίποτε άλλο παρά με τον εξαιρετικό κίνδυνο ενός σώματος

καμωμένου για τον έρωτα

του οποίου η κοιλιά καλεί τους στεναγμούς που ξέφυγαν από θάμνους γιομάτους πέπλους

και που δεν έχει τίποτε το εγκόσμιο εκτός από την αχανή παγωμένη αλήθεια

των ελκήθρων των βλεμμάτων επί της κατάλευκης εκτάσεως

αυτού που δεν θα ξαναδώ πια

εξαιτίας ενός θαυμαστού ματόδεσμου

που φορώ στο παιχνίδι της τυφλόμυγας των τραυμάτων

Αντρέ Μπρετόν

(Μετάφραση: Ανδρέας Εμπειρίκος)



  

Σύννεφο με παντελόνια 
 

Τη σκέψη σας που νείρεται

πάνω στο πλαδαρό μυαλό σας

σάμπως ξυγκόθρεφτος λακές

σ’ ένα ντιβάνι λιγδιασμένο,

εγώ θα την τσιγκλάω

επάνω στο ματόβρεχτο κομμάτι της καρδιάς μου

φαρμακερός κι αγροίκος πάντα

ως να χορτάσω χλευασμό.

Εγώ δεν έχω ουδέ μιαν άσπρη τρίχα στην ψυχή μου

κι ουδέ σταγόνα γεροντίστικης ευγένειας.

Με την τραχειά κραυγή μου κεραυνώνοντας τον κόσμο,

ωραίος τραβάω, τραβάω,

εικοσιδυό χρονώ λεβέντης.

Εσείς οι αβροί!…

Επάνω στα βιολιά ξαπλώνετε τον έρωτα.

Επάνω στα ταμπούρλα ο άξεστος τον έρωτα ξαπλώνει.

Όμως εσείς,

θα το μπορούσατε ποτέ καθώς εγώ,

τον εαυτό σας να γυρίσετε τα μέσα του έξω,

έτσι που να γενείτε ολάκεροι ένα στόμα;

Ελάτε να σας δασκαλέψω,

εσάς τη μπατιστένια απ’ το σαλόνι,

εσάς την άψογον υπάλληλο της κοινωνίας των αγγέλων

κι εσάς που ξεφυλλίζετε ήρεμα – ήρεμα τα χείλη σας

σα μια μαγείρισσα που ξεφυλλίζει τις σελίδες του οδηγού

μαγειρικής.

Θέλετε – θα ’μαι ακέριος όλο κρέας, λυσσασμένος,

– κι αλλάζοντας απόχρωση σαν ουρανός-

Θέλετε – θα ’μαι η άχραντη ευγένεια

– όχι άντρας πια, μα σύγνεφο με παντελόνια.
[....]

Βλαντιμίρ Μαγιακόβσκι

(Απόδοση: Γιάννης Ρίτσος)



...και σαν πρώτα...

 

 

Χθες -11 Ιουνίου- η τηλεόρασή μου άνοιξε (μετά από μήνες αναμονής) και έμεινε συντονισμένη σε ένα μόνο κανάλι - στο σωστό σταθμό - την ΕΡΤ. Δέκα λεπτά ήταν χρόνος αρκετός για να συνδεθούν οι τελευταίες στιγμές της παλιάς με τις πρώτες της νέας Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης. Προσέλαβα τη διάχυτη συγκίνηση που είχε απλωθεί στα πρόσωπα, τα χέρια και τα σώματα των μουσικών ως συνειδητοποίηση των πλούσιων πολιτισμικών καταβολών της ελληνικότητάς μας.

Περίμενα μία ημέρα για να γράψω κάτι γιατί ήθελα να βεβαιωθώ πως πραγματικά άνοιξε η Ελληνική Ραδιοφωνία και Τηλεόραση και δεν θα έλθουν κάποιες διμοιρίες των Μονάδων Αποκατάστασης Τάξης για να "επαναφέρουν την ασφάλεια" - αυτή την αναγκαστική συμμόρφωση με την ατμόσφαιρα του νεκροταφείου όπου οι άνθρωποι του πολιτισμού -και οι άνθρωποι εν γένει- "θάβονται" ζωντανοί επειδή ο πολιτισμός δεν επιτρέπει στους λειτουργούς του να αντιδράσουν βίαια απέναντι σε πολιτικούς νεκροθάφτες.



Το περασμένο βράδυ έλαβα ένα μήνυμα από έναν αγαπητό φίλο -τον Θοδωρή- με δύο μόνο λέξεις αλλά γραμμένες με μεγάλα γράμματα που έλεγε: "Σήμερα συγκινήθηκα". Αυτές οι δύο λέξεις ήταν και η αφορμή για να γράψω αυτά τα λίγα λόγια. (Το μήνυμα συνεχίζεται)

Γιώργος Χατζηαποστόλου

Αποχρώσεις του γαλάζιου...

 

... ή πόσο "γαλάζιες" είναι οι σημαίες!

 

Το Πανελλήνιο Κέντρο Οικολογικών Ερευνών (ΠΑΚΟΕ) προχώρησε και το 2015, για 36η χρονιά, στην πραγματοποίηση εκτεταμένων δειγματοληψιών και αναλύσεων στα μικροβιολογικά εργαστήρια που διαθέτει. Οι μετρήσεις διενεργήθηκαν από τις 2 έως και τις 25 Μαΐου, και οι τιμές που εμφανίζονται δίπλα σε κάθε περιοχή είναι το αποτέλεσμα τριπλής δειγματοληψίας από κάθε σημείο, έτσι ώστε να περιοριστεί δραματικά -σύμφωνα με το ΠΑΚΟΕ- ο παράγοντας της «τυχαιότητας», κάτι το οποίο συμβάλλει στην αξιοπιστία αλλά και στην ακρίβεια του αποτελέσματος. Υπενθυμίζεται ότι το ΠΑΚΟΕ διαθέτει ιδιόκτητα πιστοποιημένα εργαστήρια.

Τα αποτελέσματα

Σύνολο σημείων δειγματοληψίας: 151
Κατάλληλες παραλίες: 96 (63,6%)
Ακατάλληλες παραλίες: 55 (36,4%)

Στους πίνακες, που αφορούν τις ακτές της Αττικής, του Ευβοϊκού και του Κορινθιακού, δεν φαίνεται απλώς η καταλληλότητα ή μη της κάθε ακτής, αλλά και ο βαθμός της όποιας καθαρότητας, καθώς παρατίθενται αναλυτικά και οι τιμές για τα κολοβακτηρίδια και τον εντερόκοκκο ανά όγκο νερού. Με γνώμονα τα αποτελέσματα αυτών των μετρήσεων το ΠΑΚΟΕ κάνει την κατανομή στις παραλίες χαρακτηρίζοντάς τις Κατάλληλες (Κ) για κολύμβηση και Ακατάλληλες (Α). Τα αποτελέσματα αναφορικά με την καταλληλότητα των υδάτων παρουσιάζονται στον πίνακα [που μπορείτε να βρείτε στη διεύθυνση, στο τέλος της ανάρτησης].

Ακατάλληλες θάλασσες

– όλα τα λιμάνια, μόνιμα αγκυροβόλια, ναυπηγεία, διυλιστήρια, διαλυτήρια πλοίων κ.ά.

– οι παραλίες από τον Φάρο Αυλίδας μέχρι Χαλκούτσι σε ποσοστό 51%

– οι παραλίες από το Χαλκούτσι έως τους Αγίους Αποστόλους σε ποσοστό 26,1%.

– οι περισσότερες ακτές της Σαλαμίνας
– η περιοχή από τον Πειραιά έως το Καβούρι με ποσοστό ακατάλληλων ακτών 59,8%

– στην περιοχή του Σαρωνικού από τη Βουλιαγμένη έως το Σούνιο βρέθηκαν ακατάλληλες παραλίες σε ποσοστό 34,2%.

– στην ανατολική Αττική από τον Σχοινιά έως το Λαύριο κρίθηκε το 23,3% των ακτών ακατάλληλο σε σύνολο 31 ακτών που αναλύθηκαν.

– στη δυτική Αττική από το Πέραμα έως την Κόρινθο το ποσοστό των ακατάλληλων ακτών ανέρχεται σε 39,3%.

Ο κίνδυνος για την υγεία από τους εντερόκοκκους

Οι εντερόκοκκοι («εντερικοί κόκκοι») είναι μικροοργανισμοί και συγκεκριμένα βακτήρια. Η ποιότητα του θαλασσινού νερού εξαρτάται και από την ποσότητα των βακτηρίων αυτών που υπάρχουν. Σύμφωνα με την ιατρική κοινότητα, η αυξημένη ποσότητα εντερόκοκκων στο νερό που κολυμπάμε μπορεί να προκαλέσει: ουρολοιμώξεις, μικροβιαιμία/ενδοκαρδίτιδα (τόσο σε προσθετικές όσο και σε ακέραιες βαλβίδες), ενδοκοιλιακές και πυελικές λοιμώξεις. Σπανιότερα λοιμώξεις τραυμάτων, εγκαυμάτων, μηνιγγίτιδα και νεογνική σήψη

Χωρίς νομοθετικό πλαίσιο οι γαλάζιες σημαίες καταγγέλλει το ΠΑΚΟΕ

Το Πανελλήνιο Κέντρο Οικολογικών Ερευνών, στην ενημέρωση που στέλνει προς τον Τύπο σχετικά με την έρευνα των κατάλληλων και ακατάλληλων παραλιών, επισυνάπτει και έγγραφο στο οποίο καταγγέλλει τη διαδικασία με την οποία αποκτούνται οι γαλάζιες σημαίες.

Παρατίθεται αυτούσιο το κείμενο, όπως το έστειλε το Κέντρο στα μέσα ενημέρωσης:

«H Eλληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης (Ε.Ε.Π.Φ) εκμεταλλευόμενη την ανυπαρξία νομοθετικού πλαισίου σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα «Γαλάζιες Σημαίες» χρηματοδοτείται από όλους τους φορείς που θέτουν υποψηφιότητα γι’ αυτές καθώς και από χορηγούς που στηρίζουν το πρόγραμμα. Επιπλέον χωρίς να διαθέτει δικά της πρωτογενή στοιχεία χρησιμοποιεί δωρεάν, αυτά που παράγει η Κεντρική Υπηρεσία Υδάτων (Κ.Υ.Υ) του ΥΠΕΚΑ, χρηματοδοτούμενη από τους Έλληνες Φορολογούμενους Πολίτες.

Χωρίς νομική υπόσταση είναι το πρόγραμμα «Γαλάζιες Σημαίες» που υλοποιείται κάθε χρόνο από την Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης (Ε.Ε.Π.Φ), που είναι ο «επίσημος φορέας», ο «εθνικός συντονιστής», αφού σύμφωνα με ενδελεχή έρευνα που έκανε το ΠΑΚΟΕ, σε βάσεις νόμων και νομολογίας της ημεδαπής (νομική σελίδα του ΣτΕ, νομική ιστοσελίδα «νόμος»)δεν προέκυψε κάποιο ελληνικό νομοθέτημα ή απόφαση Ελληνικού ∆ικαστηρίου που να διέπει ή να αναφέρεται στο πρόγραμμα «Γαλάζιες Σημαίες». Επιπλέον σε έρευνα και στη νομική βάση της Ε.Ε την CELEX, δεν βρέθηκε κάποιος κανονισμός ή οδηγία που να διέπει συγκεκριμένα τη λειτουργία του προγράμματος αυτού. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι στο ως άνω πρόγραμμα, το οποίο δημιούργησε και υλοποιεί η FEE (Foundation for Environmental Education) οι ∆ήμοι, οι Κοινότητες και το Υπουργείο Περιβάλλοντος, συμμετέχουν «εθελοντικά», στη βάση ενός γενικού πλαισίου παροχής συνδρομής στη δράση της ΜΚΟ, Ε.Ε.Π.Φ και όχι στη βάση συγκεκριμένου νομικού πλαισίου που διέπει τη δράση και εφαρμογή του προγράμματος.

Συγκεκριμένα η ΜΚΟ, FOUNDATION FOR ENVIROMENTAL EDUCATION (F.E.E.) επιλέγει από κάθε χώρα μέλος που επιθυμεί να συμμετάσχει στο πρόγραμμα, μια περιβαλλοντική οργάνωση, με βάση τα κριτήρια που αυθαίρετα η ίδια έχει θέσει. Από την Ελλάδα έχει επιλέξει την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης (Ε.Ε.Ε.Π.Φ. ) η οποία όμως ουδεμία σχέση έχει με τις θάλασσες και δεν διαθέτει δικά της διαπιστευμένα εργαστήρια για να διεξάγει δειγματοληψίες. Η οργάνωση αυτή μαζί με τους «επιθεωρητές» της F.E.E. ελέγχουν τους φορείς που σήμερα εκμεταλλεύονται τις παραλίες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, δηλαδή τους δήμους και τους ξενοδόχους που πληρώνουν την Ε.Ε.Π.Φ για να αποκτήσουν τη γαλάζια σημαία, για το αν πληρούν τα δικά τους κριτήρια.

Πως όμως να εμπιστευτεί κανείς ένα πρόγραμμα που δεν είναι κατοχυρωμένο νομικά και επιπλέον λειτουργεί πάνω σε μια αυθαίρετη βάση κριτηρίων που κανείς δεν ελέγχει εκτός από τους ίδιους τους φορείς που συμμετέχουν στο πρόγραμμα;

Κι όμως τα μεγάλα ταξιδιωτικά γραφεία του εξωτερικού δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην «Γαλάζια Σημαία», αφού αυτή προβάλλεται από τους ξενοδόχους που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ως κριτήριο για την «καλή κατάσταση» της ακτής.

Οι διαδικασίες του προγράμματος

Οι επιθεωρητές της ΕΕΠΦ και του FEE ελέγχουν στο διάστημα του καλοκαιριού, εκ των υστέρων, αφού έχουν δοθεί οι γαλάζιες σημαίες, τη συμμόρφωση με τα κριτήρια του προγράμματος, επισημαίνοντας προβλήματα και παραλείψεις που μπορεί να οδηγήσουν σε προσωρινή ή και οριστική υποστολή της Γαλάζιας Σημαίας και απόσυρση της ακτής ή της μαρίνας από την διεθνή και ελληνική ιστοσελίδα του προγράμματος.

Οι αξιολογήσεις των Επιθεωρητών λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από την Εθνική Επιτροπή Κρίσεων, που απαρτίζεται από μέλη της Ε.Ε.Π.Φ, του ΥΠΕΧΩ∆Ε, της ΚΕ∆ΚΕ, η οποία μάλιστα προτείνει τους ΟΤΑ και τους ξενοδόχους, δηλαδή Γιάννης πίνει, Γιάννης κερνάει.

Με βάση την αρχή «Κράτος εν Κράτει» που λειτουργεί μέχρι σήμερα στο πρόγραμμα «Γαλάζιες Σημαίες», εμείς ως ΠΑΚΟΕ, προτείνουμε τη σύσταση πενταμελούς επιτροπής, με 4 άτομα από ΥΠΕΚΑ, υπουργείο Ναυτιλίας, υπουργείο Τουρισμού, υπουργείο Ανάπτυξης και έναν εκπρόσωπο από ΜΚΟ που να έχει ασχοληθεί με το θέμα. Αυτή η επιτροπή θα προγραμματίζει, συντονίζει και ελέγχει τη διαδικασία ελέγχου των ακτών κολύμβησης της χώρας. Επίσης ζητάμε να προταθεί από το ΥΠΕΚΑ να αλλάξουν οι δια «βίου» φορείς που διαπλέκονται στο σύστημα με ανοικτές διαδικασίες εισόδου νέων φορέων.

Επειδή πιστεύουμε στη ∆ημοκρατία, την Κοινωνική ∆ικαιοσύνη και την ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ χωρίς αποκλεισμούς και περιορισμούς στη διαχείριση της φύσης, χωρίς τα καθαρά εμπορικά κριτήρια που βάζει ο «θεσμός» των γαλάζιων σημαιών, γι` αυτό υποστηρίζουμε ότι η ελεύθερη διακίνηση των πολιτών σ` όλους τους χώρους που μπορεί να απολαύσουν τις ομορφιές της Ελληνικής φύσης ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΑΝΑΦΑΙΡΕΤΟ ∆ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥΣ.

ΤΑ ΑΥΘΑIΡΕΤΑ ΚΡΙΤHΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΟΣ

Τα κριτήρια του διεθνούς προγράμματος που αφορούν μόνο οργανωμένες παραλίες και όχι ακτές που μπορεί να έχουν καλύτερη ποιότητα νερού αλλά δεν έχουν ξαπλώστρες, συνοψίζονται στις εξής κατηγορίες:

• Ποιότητα των νερών κολύμβησης, που επιβεβαιώνεται με δειγματοληπτικούς ελέγχους 2 φορές το μήνα ανά 15-17 μέρες, κατά τη διάρκεια της κολυμβητικής περιόδου (1/6 –31/10) από διαπιστευμένα εργαστήρια που συνεργάζονται με την Κ.Υ.Υ η οποία και παρέχει όλα τα στοιχεία δωρεάν.

Η Ε.Ε.Π.Φ όμως χρησιμοποιεί τα στοιχεία αυτά που είναι διαθέσιμα σε όλους στην ιστοσελίδα της Κ.Υ.Υ και στη συνέχεια, παράνομα, τα εμπορεύεται.

• Μη απόρριψη στην περιοχή βιομηχανικών και αστικών λυμάτων, χωρίς κατάλληλη επεξεργασία. Αυτό όμως δεν είναι σε θέση να το ελέγξουν αφού δεν κάνουν αυτοψίες στην κάθε περιοχή, ώστε να διαπιστώσουν αν πραγματικά τηρείται αυτό το κριτήριο.

• Επαρκείς κάδοι απορριμμάτων, που αδειάζονται σε τακτά διαστήματα. Στις περισσότερες οργανωμένες ακτές τα σκουπίδια ξεχειλίζουν έξω από τους κάδους.

• Συνεχής, περιοδικός καθαρισμός της ακτής από σκουπίδια, αποτσίγαρα κ.λ.π.

• Οργάνωση ακτής.

• Συνεχής πληροφόρηση του κοινού για την ποιότητα των νερών κολύμβησης, με την ανάρτηση των αποτελεσμάτων μικροβιολογικών αναλύσεων στον πίνακα ανακοινώσεων των ακτών. Και εδώ πάλι στηρίζονται στα αποτελέσματα της Κ.Υ.Υ αφού η ίδια η Ε.Ε.Π.Φ ουδέποτε έχει ασχοληθεί με δειγματοληψίες και ούτε έχει καμία σχέση με τη μόλυνση των θαλασσών. Είναι μία εταιρία που κατά κύριο λόγο ασχολείται με τα δάση.

• Σχέδια δράσης για την αντιμετώπιση τυχόν θαλάσσιας ρύπανσης εξ` ατυχήματος με άμεση ενημέρωση του κοινού.

• Απαγόρευση της κίνησης οχημάτων και μοτοποδηλάτων στην ακτή.

• Επαρκείς εγκαταστάσεις υγιεινής, με ελεγχόμενο σύστημα αποχέτευσης.

• Εκπαιδευμένοι ναυαγοσώστες σε υπηρεσία, σύμφωνα με τις διατάξεις του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας ή άμεση πρόσβαση σε τηλέφωνο για περίπτωση ανάγκης, σωστικά εφόδια και πρώτες βοήθειες.

• Προσφορά υπηρεσιών σε άτομα με ειδικές ανάγκες (ΑμΕΑ).

• Έντυπες πληροφορίες και οδηγίες για την ακτή, καθώς και για περιοχές με ευαίσθητο φυσικό περιβάλλον, χλωρίδα και πανίδα, στον παράκτιο χώρο. Το φυσικό αυτό περιβάλλον του παράκτιου χώρου, τις περισσότερες φορές «παραβιάζεται» από τις δραστηριότητες των ξενοδοχείων.

• Αναφορά στην οργάνωση δραστηριοτήτων του διαχειριστή ακτής, που να προβάλλουν ενεργά το ενδιαφέρον του για το φυσικό περιβάλλον της ακτής και την ανάγκη προστασίας του. Από πότε οι ξενοδόχοι ασχολήθηκαν ενεργά με το φυσικό περιβάλλον και την προστασία του;

Τα ως άνω γνωστοποιήθηκαν μεταξύ άλλων σε επιστολή που έστειλε το ΠΑΚΟΕ, στον κ. Ανδρεαδάκη, ειδικό Γραμματέα Υδάτων του ΥΠΕΚΑ, στις 11/1/2010. Και με καλή πίστη στα πλαίσια μιας συνεργασίας με την Ε.Ε.Π.Φ που είχε ξεκινήσει από την Εσπερίδα που είχαν διοργανώσει οι «LIONS» και στην οποία συμμετείχαμε, το ΠΑΚΟΕ παρέδωσε ιδιόχειρα αντίγραφο της επιστολής αυτής στον γραμματέα της Ε.Ε.Π.Φ, κ. Κόλλα. [....] Στη συνέχεια η Ε.Ε.Π.Φ στις 8 Μαρτίου του 2010 μας έστειλε την απάντησή της σε αυτά που προτείναμε. Το ανήθικο στην απάντηση αυτή είναι ότι κοινοποιήθηκε εντελώς αντιδεοντολογικά και στον κ. Ανδρεαδάκη, ο οποίος δεν γνώριζε ότι είχαμε δώσει αντίγραφο της αρχικής μας επιστολής και στην Ε.Ε.Π.Φ. Και για του λόγου το αληθές σας παραθέτουμε την επιστολή της Ελληνικής Εταιρίας της Φύσης. [....]

Θα θέλαμε, τελειώνοντας, να σας βάλουμε πέντε ερωτήματα που πιστεύουμε ότι είσθε υποχρεωμένοι να τα απαντήσετε.

1. Πώς γίνεται χωρίς κανένα στοιχείο από την ΚΥΥ και προηγούμενο επιτόπιο έλεγχο να δίνετε «γαλάζια σημαία» ;

2. Πώς εμπιστεύεστε στοιχεία που σας καταθέτουν οι υποψήφιοι «πελάτες» σας, για να δίνετε γαλάζια σημαία ;

3. Ένα σύστημα που δεν έχει διπλό ή τριπλό ανεξάρτητο έλεγχο πως θεωρείται αξιόπιστο ;

4. Γιατί το μεγαλύτερο ποσοστό – πάνω από το 70% οι γαλάζιες σημαίες δίνονται σε ξενοδοχεία και ιδιωτικές επιχειρήσεις ;

5. Ο τουρισμός για σας είναι εθνικό προϊόν ή εμπορική συναλλαγή ;

Θα θέλαμε τελειώνοντας να σας πούμε ότι οι «θεσμοί» πρέπει να στηρίζονται σε σωστές βάσεις, διαφορετικά καταρρέουν ανεπιστρεπτί.

Πηγή: http://news247.gr/eidiseis/koinonia/akatallhles-paralies-sthn-attikh-aytes-einai-oi-55-poy-den-prepei-na-kolymphseis.3512597.html 

Φιλοσοφική πράξη

 

Το βιβλίο των νεκρών φιλοσόφων, του Σάιμον Κρίτσλεϋ, είναι μια εξαιρετική εισαγωγή στην κόσμο της φιλοσοφίας, παρόμοια και συμπληρωματική με αυτή που συναντήσαμε στο βιβλίο του Τζοστέιν Γκάαρντερ: Ο κόσμος της Σοφίας. 

Κάθε βιβλίο γράφεται με σκοπό να μεταδώσει τη σκέψη -και την όποια γνώση- του συγγραφέα του, στους αναγνώστες. Αν αρχικός σκοπός είναι να μεταδοθεί ολόκληρη και ακέραια η "γνώση" του "σοφού" συγγραφέα στον "αδαή" αναγνώστη, τότε αναφερόμαστε, π.χ. στο επιστημονικό εγχειρίδιο ενός ελληνικού παραδοσιακού πενεπιστημίου, παλαιότερης εποχής. Μπορεί και να μιλάμε για το βιβλίο ενός καθηγητή που πιέστηκε αφόρητα να "μάθει" στη διάρκεια της "εκπαιδευτικής" διαδικασίας και παρότι "έμαθε", δεν του το αναγνώρισαν, στο βαθμό τουλάχιστον που θεωρούσε πως το άξιζε και το δικαιούταν. Έτσι, συμβαίνει να αισθάνεται ως μια αγνοημένη μεγαλοφυία που, επιτέλους, βρήκε την ευκαιρία, γράφοντας ένα βιβλίο, το οποίο άλλοι καλούνται να "μάθουν", να "πάρει το αίμα του πίσω".

Τα δύο παραπάνω βιβλία, γράφτηκαν από συγγραφείς που δεν φέρουν στη συνείδησή τους πολιτισμικά ή ψυχικά απωθημένα, αξιοποιούν το χιούμορ ως διευκολυντή της επικοινωνίας της γνώσης, αγαπούν και σέβονται τους αναγνώστες και τους αντιμετωπίζουν ως φίλους με τους οποίους μοιράζονται σκέψεις και συναισθήματα με ηρεμία και καλή διάθεση. Το δεύτερο από τα βιβλία έχει γίνει και κινηματογραφική ταινία και είναι αρκετά γνωστό. Εδώ θα ασχοληθώ με την κεντρική ιδέα και την αίσθηση που αποπνέει το πρώτο βιβλίο.

Θεωρώ πως η "τελική" αποστολή των φιλοσόφων είναι να "κατανοήσουν" τον τρόπο λειτουργίας του κόσμου στο σύνολό του και να την εκφράσουν με όσο γίνεται πιο κατανοητό τρόπο ώστε να γίνει αντιληπτή από τον καθημερινό άνθρωπο. Αυτό, τουλάχιστον πιστεύω, εγώ. Άλλοι τα καταφέρνουν καλύτερα στην ανάλυση των πραγμάτων και άλλοι όχι και τόσο καλά. Η πρόθεση αλλά και τα μέσα παίζουν σημαντικό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση. Τα προσωπικά χαρακτηριστικά κάθε φιλοσόφου -ως ανθρώπου- άλλοτε βοηθούν και άλλοτε εμποδίζουν την προσπάθεια ερμηνείας του κόσμου.

Ας υποθέσουμε ότι ένας φιλόσοφος έχει όλα τα απαραίτητα προσόντα για να καταλάβει και στη συνέχεια να μεταδώσει τη γνώση του -ή τη διαπίστωση της άγνοιάς του- στους άλλους. Πότε θα βεβαιωθούμε πως ολοκλήρωσε το έργο του; Μα, όταν θα έχει ήδη πεθάνει, απαντάει ο Κρίτσλεϋ, και ανάλογα με τον τρόπο που αντιμετώπισε το θάνατο. Πηγαίνουμε, δηλαδή, ένα βήμα παραπέρα από τη γνωστή ρήση του Σόλωνα, στον Κροίσο: "Μηδένα προ του τέλους, μακάριζε", στο: Άπαντες μετά το τέλος, αξιολόγησε!

Αν δούμε εντελώς ρεαλιστικά το γεγονός του θανάτου του φιλοσόφου, θα συμφωνήσουμε πως πράγματι το έργο του, όπως και κάθε άλλου ανθρώπου, ολοκληρώνεται με το θάνατό του. Υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα στην προσέγγιση από τον αναγνώστη, του έργου ενός φιλοσόφου που έχει τερματίσει τη θνητή ζωή του, που δεν έχουμε, δυστυχώς, την ευκαιρία να διαπιστώσουμε σε έναν ζωντανό. Ο φιλόσοφος, όντας νεκρός, δε θα μπορεί πια να διαφωνήσει μαζί μας για το ακριβές νόημα των σκέψεων και των ανησυχιών του, που εμείς ερμηνεύαμε όπως μας βόλευε κατά τη διάρκεια της ζωής του. Είναι, πια, στο χέρι μας να παρακολουθήσουμε ολόκληρη την πνευματική πορεία του και έχουμε την ευκαιρία, αν συμφωνούμε μαζί του, να μιμηθούμε κάποιες σκέψεις, πράξεις ή συνήθειές του, με την προσδοκία μιας ανάλογης, προσωπικής μας ανέλιξης.

Είναι θλιβερό, αλλά πέρα για πέρα αληθινό, πως η γενική αντίληψη που είχα, μέχρι πριν μερικά χρόνια για τη φιλοσοφία, είναι πως οι φιλόσοφοι είναι μια παρέα ιδιόρρυθμων έως σαλεμένων τύπων. Οι άνθρωποι αυτοί, έβλεπα να συνωθούνται και να αλληλοκατηγορούνται για να προβάλλουν τις απόψεις τους' ήσαν κάτι, μεταξύ, πολιτικών, θεολόγων ή άνεργων επιστημόνων-ερευνητών  που υποφέρουν από την ιδεοληψία πως κατέχουν την απόλυτη αλήθεια -ως προνόμιο των λίγων- και αισθάνονται τη ζωτική ανάγκη να τη γνωστοποιήσουν στους πολλούς.

Από τη στιγμή που βεβαιώθηκα πως οι πιο γνωστοί φιλόσοφοι είναι πια νεκροί, πλησιάζω με σιγουριά τα κείμενά τους και υιοθετώ με αποφασιστικότητα θέσεις και απόψεις τους, που θεωρώ πως εξυπηρετούν αποτελεσματικότερα την ηθική του ατομικού μου συμφέροντος. Εφόσον πέθαναν, απέδειξαν, με το μόλις τετελεσμένο παράδειγμα ζωής τους, πως δεν πρόκειται πλέον να αλλάξουν γνώμη για τις θέσεις τους, να κατηγορήσουν, ίσως, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης πως παρερμήνευσαν τα λόγια τους και, εν τέλει, να εξαγοράσουν την αλήθειά τους για περισσότερα από 30 αργύρια.

Ο κοινός τόπος της συνάντησης των περισσότερων σημαντικών φιλοσόφων είναι η απελευθέρωση του ατόμου, σε  μεγάλο βαθμό, από τις καθημερινές, βασικές ανάγκες, δηλαδή, ο λιτός βίος, η αποστασιοποίηση από φόβους, παράλογα άγχη και εμμονές και η επακόλουθη κατάκτηση της ελευθερίας. Μια πρόγευση αυτής της μορφής ελευθερίας έχουν πάρει όσοι πλησίασαν πολύ κοντά στον θάνατο σε κάποια στιγμή της ζωής τους και μπόρεσαν να επιβιώσουν. Με αφετηρία τα λόγια του Μονταίν: "Όποιος έμαθε να πεθαίνει, ξέμαθε να είναι δούλος", ή με τα λόγια άλλων φιλοσόφων: "Ο θάνατος είναι ένα τίποτα", η φιλοσοφική ζωή προτείνεται ως η καλύτερη προετοιμασία για να πεθαίνουμε, "...μα πώς να ζούμε, ούτε κουβέντα..." που λέει και το γνωστό άσμα!

Αναμένω με μεγάλο ενδιαφέρον Το βιβλίο των ζωντανών φιλοσόφων, από τον ίδιο ή από άλλο συγγραφέα, δηλαδή μια φιλοσοφική ανθολογία που θα προβάλλει τις βιογραφίες όσων, μόνο, φιλοσόφων ήσαν ταπεινοί, ολιγαρκείς, αγάπησαν τον συνάνθρωπο και χάρηκαν το δώρο της ζωής, χωρίς να περιμένουν αντάλλαγμα για τις πράξεις τους είτε σ' αυτή τη ζωή είτε στην άλλη.

 

Simon Critchley (2012) Το βιβλίο των νεκρών φιλοσόφων, μτφρ. Γιάννης Ε. Ανδρέου, εκδ. Πατάκη.

Jostein Gaarder (1994) Ο κόσμος της Σοφίας, μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Νέα Σύνορα-Α.Α.Λιβάνη.

 

Γιώργος Δημητρίου Χ.



Ερωτική ανατομία

(από 46΄.00΄΄ έως 57΄.36΄΄) 

Η ατμόσφαιρα, το κλίμα και οι διαθέσεις παίζουν κύριο ρόλο στο ερωτικό παιχνίδι.  Η μουσική βελτιώνει τις διαθέσεις και σταθεροποιεί το καλό κλίμα. Η γυναίκα, όπως και ο άντρας, δεν είναι απαραίτητο να γνωρίζει να παίζει βιολί ή οποιοδήποτε άλλο όργανο -εκτός, ίσως, από άρπα- και είναι αναγκαίο να πιστεύει τουλάχιστον σε έναν θεό, τον Έρωτα. Οι εταίροι, καμιά φορά, χρειάζεται να προσέρχονται στην ερωτική τελετουργία μεταμφιεσμένοι -εννοώ ενδυματολογικά- αλλά πρέπει να είναι απόλυτα ειλικρινείς ως άνθρωποι ' διαφορετικά δε θα απολαύσουν το παιχνίδι σε όλη του την έκταση. Όταν το συναίσθημα της ερωτικής έλξης είναι ισχυρό, μικρή σημασία έχει αν οι ερωτευμένοι βρίσκονται μόνοι τους ή σε κάποιο πολυσύχναστο χώρο ' οι άλλοι έστω και παρά τη θέλησή τους θα μετατραπούν αργά και σταθερά σε ένα ζωντανό σκηνικό, όσο εξελίσσεται το ερωτικό παιχνίδι μεταξύ των πρωταγωνιστών.  

Οι σύντροφοι καλό είναι να γνωρίζουν να χορεύουν γιατί ο ερωτικός χορός είναι ουσιώδες βήμα τόσο ανάμεσα στους ανθρώπους όσο και ανάμεσα στα πουλιά πριν από την ερωτική πράξη. Οποιαδήποτε άλλη δεξιότητα διαθέτουν οι συμμετέχοντες στο παιχνίδι προστίθεται στο μεγαλείο της διαδικασίας και διανθίζει την εξέλιξή της. Αν ζωγραφίζουμε, αν γράφουμε καλά ποιήματα, αν έχουμε ευχέρεια λόγου, αν είμαστε καλλίφωνοι προσθέτουμε πόντους στο παιχνίδι. Επειδή ο χαρακτήρας του ερωτικού παιχνιδιού είναι βαθιά δραματικός, όσες επιπολαιότητες κι αν φαίνεται ότι μπορεί να αντέξει από την πιθανή ανωριμότητα των συμμετεχόντων, αποκτάει ιδιαίτερο συναισθηματικό βάρος όταν ο άντρας εκφράζει με πάθος και καθαρότητα τα συναισθήματά του και η γυναίκα αισθάνεται πως είναι ασφαλής και ελέγχει απόλυτα τη ροή του παιχνιδιού. Είναι συνηθισμένο το θέαμα ενός άντρα που αποθέτει όλα τα όπλα όπως τη μυική του δύναμη, τα πλούτη (αν έχει) ή την -ως τότε- κοινωνική εμπειρία του στα πόδια της γυναίκας που διεκδικεί, όχι από κάποιον αντίζηλο, αλλά από τον ίδιο τον εαυτό της.

Οι άνθρωποι που εκτιμούν εξαιρετικά τη ζωή και πολύ περισσότερο τον έρωτα, συμβαίνει να είναι όσοι και όσες σε κάποια στιγμή της ζωής τους έχουν πλησιάσει το θάνατο ή πάσχουν από κάποιο χρόνιο νόσημα, που λειτουργεί ως συναγερμός για να τους υπενθυμίζει διαρκώς την αξία της ύπαρξης. Το χρώμα του δέρματος, το σχήμα και το χρώμα των ματιών, το περπάτημα, κάποιο ελατωματάκι στην άρθρωση του λόγου ή ίσως η ξενική καταγωγή μιας γυναίκας είναι πολύτιμα κομμάτια που συμπληρώνουν μια θαυμαστή ερωτική εικόνα για τον ερωτευμένο άντρα. Η ιδανική γλώσσα στην οποία μπορεί να επικοινωνούν οι ερωτικοί συμμέτοχοι, θεωρούνται τα γαλλικά και δεν είναι τυχαίο ότι θεωρήθηκαν ως ένα από τα απαραίτητα εφόδια μαζί με το πιάνο στην κοινωνική αποκατάσταση των γυναικών κάθε αναπτυγμένης κοινωνίας -και της ελληνικής- στη Δύση, κατά τον περασμένο αιώνα. Τα γερμανικά θεωρούνται ως γλώσσα της ειλικρίνειας, της εντιμότητας και της καθαρότητας και, παρότι λιγότερο στρογγυλεμένα στην ερωτική έκφραση από τα γαλλικά, είναι εξίσου αποτελεσματικά στην περίπτωση των ορθολογικών και σύγχρονων γυναικών. Τα ελληνικά είναι η γλώσσα της τέχνης του έρωτα. Ο πληθυντικός είναι υποχρεωτικός ανάμεσα σε ανθρώπους που γνωρίζονται ελάχιστα έως καθόλου και δεν διευκολύνει την ερωτική επικοινωνία παρά μόνο όταν αντικατασταθεί από τον ενικό -με κοινή συμφωνία.

Τα κριτήρια ερωτικής ελκυστικότητας και αμοιβαίας αποδοχής διαφέρουν σημαντικά για τα δύο φύλα. Έτσι, ενώ για τον ερωτευμένο άντρα, γυναίκα θεωρείται ότι περιέχεται σε μια θήκη όμορφων ρούχων, μυρίζει όμορφα και έχει λεπτή φωνή, για μια γυναίκα τα πράγματα είναι αρκετά πιο πολύπλοκα. Μια γυναίκα θεωρεί τον εαυτό της ελκυστικό και επιθυμητό όταν γίνεται αντιληπτή από τον άντρα ως ένα σύνολο όμορφων και χαριτωμένων, κληρονομικών και επίκτητων, αντίστοιχα, χαρακτηριστικών. Δεν αρκεί να έχει κατάλευκο δέρμα, φροντίζει να το ντύνει με κατάμαυρα φορέματα για να το αναδείξει σε υπέρτατο βαθμό -αν είναι αποφασισμένη να αρέσει μια συγκεκριμένη στιγμή. Προσέχει και αξιολογεί αυστηρά τους τρόπους συμπεριφοράς καθώς και την ευρηματικότητα, την τόλμη και την ευγένεια του άντρα που θα την προσεγγίσει ερωτικά. Η γυναίκα διαλέγει τον άντρα και όχι το αντίθετο, όσο κι αν πιστεύεται το ανάποδο από πολλούς που έχουν σηκώσει πολύ ψηλά το λάβαρο του κυνηγού. Αλλά το πιο απαιτητικό δεν είναι να προσεγίσει κάποιος μια γυναίκα, αλλά να συνεχίσει να την ενδιαφέρει εφόσον βρεθεί κοντά της.

Αφετηρία μιας επιτυχημένης σχέσης, είναι ο άντρας να τα πηγαίνει καλά, πρώτα με τον εαυτό του, να έχει μια μέση (και πάνω) πνευματική καλλιέργεια και να τον ενδιαφέρει η γυναίκα ως σύνολο και όχι μόνο ως ερωτικό αντικείμενο. Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει να βλέπει, να ακούει, να μυρίζει, να σκέφτεται και ύστερα να αγγίζει και να γεύεται αυτό το αριστούργημα που λέγεται Γυναίκα! Πρέπει να παρατηρεί και να αξιολογεί -όχι αναγκαστικά θετικά, αλλά πάντως, αμερόληπτα- τα καινούργια ρούχα και παπούτσια της συντρόφου του, να ακούει μέχρι να τον παίρνει ο ύπνος τις αναλύσεις της για πρόσωπα και καταστάσεις της καθημερινότητας, να μυρίζει -αν δεν είναι βαριά συναχωμένος- το νέο της άρωμα, να σκέφτεται πως θα διευκολύνει τη ζωή της (με τη συμπεριφορά και τις πρωτοβουλίες του) και να χαίρεται με τις υπόλοιπες αισθήσεις του τον έρωτα, τρελά και παράλογα!   

 

Γιώργος Δημητρίου Χ.  

Τόμας Μαν Το μαγικό βουνό (τ. Α΄), μτφρ. Άρης Δικταίος, εκδ. Δίφρος, Αθήναι 1956 (σ.σ. 402-417)
Το μαγικό βουνό - audio-book. Διαθέσιμο στον διαδικτυακό τόπο: https://www.youtube.com/watch?v=C6DEOONwDNY

Αντι-παράδειγμα

 

 

Ένα κείμενο και μια εικόνα: Βιρτζίνια Γουλφ (Ένα δικό σου δωμάτιο), η ανακοίνωση της επαναλειτουργίας μετά από 15 χρόνια- ενός από τα πιο επικίνδυνα μονοπάτια στον κόσμο (El Camino del Ray).[1]  Στην ανάβαση συμμετέχει ένα ζευγάρι ορειβατών όπου ο ένας προηγείται ακολουθώντας στηρίγματα στους βράχους και βάζοντας σκοινιά για να ασφαλιστεί η διαδρομή και ακολουθεί η άλλη. Είναι μια ιδιαίτερα επικίνδυνη ανάβαση γιατί το λεπτό στρώμα μπετού που έχει τοποθετηθεί πάνω σε έναν αραιά δομημένο σκελετό που κατασκευάστηκε -μεταξύ του 1901 και του 1905- με ατσάλινες ράβδους, έχει υποχωρήσει σε πολλά σημεία και κάτω του χάσκει το χάος!

Παρόλα αυτά, ήδη από την πρώτη εντύπωση, είχα την περίεργη αίσθηση πως υπάρχουν πιο επικίνδυνα "πράγματα" από τα καταφανή και τα ολοφάνερα όπως αυτή η τρομακτική "βόλτα". Είναι πράγματα που έχουν να κάνουν όχι τόσο με το σώμα, αλλά με το νου, τις στάσεις και τις πεποιθήσεις μας. Οι τοίχοι του σπιτιού σου μπορεί  να είναι κατασκευασμένοι από τούβλα και σοβά, ενώ τα τοιχώματα ενός άλλου ζωτικού χώρου, όπως του παραπάνω φαραγγιού, για τους ορειβάτες, συμβαίνει να είναι σμιλεμένα σε βράχο. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι, όπου κι αν βρίσκεται ο προσωπικός σου χώρος, να υπάρχει ανεμπόδιστη θέα. Μοιάζουν ιδιαίτερα, τα δύσβατα μονοπάτια της φύσης, με τις διαδρομές της ελεύθερης σκέψης. Επανέρχεται στη σκέψη μου ένα θεμελιώδες ερώτημα: άραγε, οι πεποιθήσεις σας, διαφέρουν από την κυριαρχούσα άποψη; και αν, ναι, τολμάτε να τις εκφράσετε δημόσια, αδιαφορώντας για τις αντιδράσεις όποιες και όσο επώδυνες κι αν είναι αυτές για εσάς; Οι πλέον ριζοσπαστικοί -κυρίως οι γυναίκες- θα απαντήσετε αμέσως, ναι, αλλά μετά τη δεύτερη σκέψη, νομίζω ότι θα "κουμπωθείτε". Τι μας φοβίζει πιο πολύ: οι ελεύθερες σκέψεις μας, οι τολμηρές σκέψεις των άλλων ή και τα δύο; Πώς μεταδίδονται σ' εμάς οι σκέψεις των άλλων; Θα μου πείτε: με τη γραφή και με το λόγο! Πώς πραγματοποιείται αυτό; άμεσα και αυτόματα; Κατ' αρχάς, ναι, με τη "γλώσσα του σώματος" που δεν ψεύδεται ποτέ. Όταν όμως πρόκειται να εκφραστούν ποικίλα και πολύπλοκα νοήματα, όχι! Η γνώση μεταδίδεται με την ανάγνωση και τη γραφή. Μάλιστα!  Άλλη μια φορά συλλαμβάνω τον εαυτό μου να σκέπτεται μεγαλόφωνα! Είναι η ίδια πρακτική με αυτή των παιδιών που τραγουδούν δυνατά περπατώντας στα σκοτεινά για να μειώσουν τον φόβο του αγνώστου και να μετατρέψουν το άγχος της μοναξιάς σε επιβεβαίωση αυτοκυριαρχίας. Διαβάζοντας το βιβλίο της Γουλφ, προσπάθησα να κρύψω κάποιες προσωπικές αδυναμίες αλλά η ανάγκη μου να φανερωθώ με οδήγησε να γράψω ένα μάλλον άχαρο και μακροσκελές ανέκδοτο ζωής[2] ' ένα αντι-παράδειγμα!

Ήθελα, λέει, να αισθάνομαι ασφαλής, κοντά στον κόσμο αλλά μακριά από επιβουλές κάθε είδους, θορύβους έντονους κι εφηβική αναίδεια. Το σπίτι μου δε θα ήτανε μεγάλο ^. ένα δωμάτιο αρκούσε, μ’ ένα ευρύ παράθυρο για να μπορώ να βγαίνω πετώντας κάθε πρωί και μια πόρτα που να βλέπει σε κήπο για όσους θέλουν μόνο να περπατάνε και περιμένουν -μια ζωή- τη μέρα που θα αξιωθούν να περάσουν από «μεγάλη πόρτα» όπως λένε οι χαρτορίχτρες. Για να γράψει ένας άνδρας πρέπει να έχει λεφτά, ένα δικό του δωμάτιο μια γυναίκα -μούσα- για να τον εμπνέει και τουλάχιστον άλλη μια γυναίκα -συνήθως ένα ανώριμο κοριτσόπουλο, γύρω στα τριάντα, με όνειρο να γίνει καλλιτέχνιδα και πολύ μέτρια νοημοσύνη, που να δείχνει ότι τον θαυμάζει απεριόριστα μέχρι αυτός να τη γνωρίσει σε κάποιο φίλο του, καλλιτεχνικό πράκτορα ^.  μετά, δε χρειάζεται!

Οι ανθρωπολόγοι και οι κοινωνικοί ερευνητές υπολογίζουν πως το ανθρωπογενές περιβάλλον - ως μέγεθος - κατασκευάστηκε για να αισθάνεται άνετα μέσα σ’ αυτό, ένας άνδρας ύψους γύρω στα 1,75 μέτρα, μάλλον κάτοικος πόλης, μέτριας έως ανώτερης μόρφωσης και ηλικίας μεταξύ 30 και 40 ετών. Οι κατοικίες και οι χώροι εργασίας και διασκέδασης κατασκευάστηκαν για να εξυπηρετούν έναν τέτοιο άνθρωπο ώστε να μπορεί να περνάει από πόρτες χωρίς να χρειάζεται να σκύβει, να κάθεται σε κανονικά καθίσματα, να κοιμάται σε κρεβάτια διαστάσεων 90Χ1,90 μέτρων περίπου, να βολεύεται άνετα σε θέσεις αυτοκινήτων και να μη χρειάζεται να παραγγείλει στο εξωτερικό τα παπούτσια του, γιατί νούμερα μέχρι και 45 υπάρχουν σε όλα τα καταστήματα υποδημάτων στην Ελλάδα.

Αν ο εν λόγω άνθρωπος τα έχει όλα, ή, πάντως, τα περισσότερα από τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και είναι υγιής, είναι ένας ευτυχισμένος άνθρωπος, αν είναι άνδρας.  Αν είναι γυναίκα, ακόμη κι αν διαθέτει τα απαραίτητα στοιχεία, θα πρέπει πρώτα να δείξει ότι δεν είναι «γυναίκα», δηλαδή ένα άτομο εξαρτώμενο από την οικονομική δύναμη του συντρόφου της και ύστερα να αποδείξει ότι είναι «άνδρας», δηλαδή ανεξάρτητη και αυτόνομη. Αν καταφέρει να αποδείξει ότι είναι άνδρας, μετά μπορεί άφοβα να παραδεχθεί πως είναι γυναίκα χωρίς καθόλου συνέπειες! Θα γίνει εξαιρετικά αποδεκτή κοινωνικά και θα αναγνωρίζεται ως απόλυτα επιτυχημένη επαγγελματικά. Δεν κρίνεται απαραίτητο να καλύψει το όποιο συναισθηματικό κενό, πιθανότατα έχει προκύψει, τα προηγούμενα χρόνια, από το κυνήγι της καριέρας. Είναι γνωστό ότι το «κενό μας», μας ανήκει!

Αν ένας άνθρωπος -ανεξαρτήτως φύλου- έχει «όλα του κόσμου τα καλά» που λέει ο λαός και θέλει επιπλέον και να γράφει, έε ... τότε ... είναι ανίατη περίπτωση, με βγάζει έξω από τα ρούχα μου! Ακούς εκεί, να θέλουν να γράφουν! Τι θράσος απύθμενο να απαιτούν από τους άλλους να διαβάσουν όσα έγραψαν! Τι απίστευτη ματαιοδοξία να θεωρούν πως τα λόγια τους μπορούν να επηρεάσουν, μέχρι και να αλλάξουν τους άλλους! Κι αν κάνουν τους αναγνώστες να επανασταστήσουν; Να είστε σίγουροι πως αυτό θα συμβεί αν οι άνθρωποι γνωρίσουν τον εαυτό τους και τους άλλους και θελήσουν να αλλάξουν τον κόσμο. Μα δεν καταλαβαίνουν σε τι κίνδυνο μας βάζουν όλους; Αν αρχίσουμε να διαβάζουμε και να γράφουμε το επόμενο βήμα θα είναι να σκεφτόμαστε και αμέσως μετά δεν απομένει παρά να αντιδράσουμε σε ότι μας εμποδίζει να ζήσουμε με ειρήνη και ασφάλεια. Όλοι γνωρίζουν πως όποιος κάνει φασαρία είναι ταραχοποιό στοιχείο, συλλαμβάνεται, φυλακίζεται και το κράτος καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να τον σωφρονίσει!  Και για όλα αυτά φταίνε οι γονείς και οι δάσκαλοι που επιδίωξαν να διαμορφώσουν τον χαρακτήρα μας! Ευτυχώς, εμείς, δεν έχουμε συνηθίσει να διαβάζουμε ούτε -βέβαια- να γράφουμε και αποφύγαμε τον κίνδυνο να αλλοτριωθούμε από τη γνώση και να εκτραπούμε σε αντιδραστικές πράξεις! Αυτούς που γράφουν και -κυρίως- αυτούς που διαβάζουν, λυπάμαι!  

Όταν κάτι τέτοιοι άνδρες και γυναίκες μεγαλώσουν αρκετά, ώστε να εισέλθουν απερίσπαστοι στην τρίτη ηλικία και στραβολαιμιάσουν κοιτάζοντας διαρκώς πίσω τους τη δεύτερη ηλικία -που δεν έζησαν- θα αρχίσουν να ψάχνουν για ένα δωμάτιο όπου θα αποθηκεύσουν όσα βιβλία τους παρέμειναν απούλητα και θα σπάσουν το κεφάλι τους αναζητώντας τρόπους να αξιοποιήσουν τον άπειρο ελεύθερο χρόνο που θα διαθέτουν. Τι πρόβλημα κι αυτό ' να έχεις απεριόριστο χρόνο και να μην ξέρεις τι να τον κάνεις!
Αν φθάσουν σε αυτό το σημείο, δηλώνω ρητά, πως δε θα βρίσκομαι εκεί για να τους βοηθήσω! Όχι πως έχει σημασία τι πιστεύω ' έτσι, που λέει ο λόγος!
Εδώ που τα λέμε,
μετά βίας αυτοεξυπηρετούμαι!
 

                                                                                                     Γιώργος Δημητρίου Χ.

---

[1] Πηγή: https://www.youtube.com/watch?v=ZmDhRvvs5Xw
[2] Σκέψεις με αφορμή την ανάγνωση του βιβλίου της Βιρτζίνια Γουλφ: Ένα δικό σου δωμάτιο Μετάφραση: Μίνα Δαλαμάγκα. Εκδόσεις Οδυσσέας, 2005
 

  

Waiting for God to do...

Περιμένοντας το Θεό να κάνει... Waiting for Godot

Η μακρόχρονη φτώχεια και η πάγια μοναξιά είναι συνθήκες απάνθρωπες και ο σύγχρονος άνθρωπος δυσκολεύεται αφάνταστα να ζήσει μέσα σε αυτές. Αντίθετα, η μοναξιά όταν μοιράζεται ανάμεσα στα δύο φτωχά παιδιά του έργου -τον Βλαντιμίρ ή Ντιντί και τον Εστραγκόν- γίνεται "ανεκτή" αν και σε αρκετές στιγμές οι συγκρούσεις μεταξύ τους και η γκρίνια είναι αναπόφευκτα. Η απουσία του Θεού σε έναν έρημο κόσμο είναι εμφατική στο έργο του Μπέκετ και προτείνεται -ειρωνικά- η αντικατάσταση του με ένα ανθρώπινο είδωλο -τον Γκοντό- που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει! Οι πρωταγωνιστές, λοιπόν, στρέφονται προς τον εαυτό τους αλλά μη βρίσκοντας ερείσματα, εναποθέτουν τις ελπίδες τους για μια καλύτερη ζωή στη βοήθεια ενός άλλου ανθρώπου (του πλούσιου Γκοντό). Οι δύο περιθωριακοί τύποι αναμένουν την εμφάνισή του διευκολυντή της ζωής τους, βιώνοντας μια ασαφή, απροσδιόριστη και ανεδαφική προσδοκία, χωρίς να κάνουν τίποτα γι αυτό, όπως οι ολιγόπιστοι χριστιανοί που περιμένουν άπραγοι την έλευση του Θεού στη Δευτέρα Παρουσία!

Αντ' αυτού, παρουσιάζονται μπροστά τους ένας "κύριος" και ο ασυνήθιστος δούλος του,  ως σύμβολα των σχέσεων εξουσίας που υφίστανται συνήθως στην καθημερινότητα της αστικής κοινωνίας. Ο "κύριος" είναι  ανάλγητος και βίαιος και ο υπηρέτης του -παθολογικά- δουλοπρεπής! Ο δούλος φαίνεται να υφίσταται τις ταπεινώσεις αντλώντας δύναμη από την ίδια τη φύση της αποστολής του, δηλαδή από την υποχρέωσή του να μεταφέρει διαρκώς τις αποσκευές του αφεντικού του και έτσι "ισορροπεί!" Ο υπηρέτης είναι διαρκώς αμίλητος και σκυφτός μα καταλαβαίνει όλα όσα συμβαίνουν γύρω του αν και δεν αντιδρά, παρά μόνο τη στιγμή που ο Ντίντι επιχειρεί να σφουγγίσει τα δάκρυά του, κλωτσώντας τον! Αντιλαμβάνεται αυτή τη χειρονομία συμπόνοιας ως κίνηση "ευνουχισμού" της δύναμης του "ζώου" που φοβάται μήπως απωλέσει ολόκληρη την κτηνώδη ισχύ του, αν εξημερωθεί και, επομένως, χάσει τη χρηστική του αξία! Ο "κύριος" ως εκπρόσωπος του πλούτου, είναι τυφλός (κατά Αριστοφάνη) και ο Λάκυ (ο υπηρέτης) κάθε άλλο, παρά τυχερός.  Όταν φοράει το καπέλο του (σύμβολο της άκρατης πληροφόρησης από τα ΜΜΕ) και δέχεται την εντολή να εκφραστεί -καθώς έχει εκχωρήσει στον "κύριο" την ελεύθερη βουλήσή του- εκδηλώνει μια πρωτόγνωρη, χειμαρρώδη ορμή και εξωτερικεύει κάθε σκέψη, κάθε συναίσθημα, κάθε πληροφορία -χρήσιμη και άχρηστη- σαν να εκδικείται τη σιωπή και την αποκτήνωση στην οποία έχει καταδικαστεί από το περιβάλλον του. 

Ένα άβουλο παιδί -εκπρόσωπος των παιδιών του μέλλοντος και προβολή των πολλών ακαλλιέργητων πλασμάτων της νέας γενιάς- όπου η Εκπαίδευση υπολειτουργεί και η Αγορά γιγαντώνεται, μεταφέρει, παθητικά, τα μηνύματα του Γκοντό στα δύο φτωχά παιδιά που τον περιμένουν, μάταια!
Ο τρόπος γραφής του Μπέκετ μοιάζει με διανοητική άσκηση ' ένα πείραμα που συμβαίνει σε έναν χώρο αλλοτριωμένο κι απόμακρο από την κοινωνία όπου οι ηθοποιοί εμπλέκονται "παρά τη θέλησή τους" και δεν έχουν τη δύναμη να απεμπλακούν, ενώ οι θεατές αιφνιδιάζονται με την ιδεολογική τόλμη και την ηθογραφική ελευθερία του συγγραφέα. Τα πρόσωπα του έργου αντιδρούν με αναμενόμενο τρόπο, μόνο στην επίκληση: Βοήθεια! Τα κορίτσια, που υποδύονται πειστικά όλους τους ανδρικούς ρόλους του έργου, προσφέρουν μια αίσθηση δροσιάς και παιδικότητας στον θεατή αναπλάθοντας την εικόνα των δύο αγοριών, ακριβώς επειδή δεν είναι άνδρες, με συνέπεια το κοινό να μπορεί να παρακολουθήσει αβίαστα μια δημιουργική θεατρική παράσταση.

Σε έργα, όπως αυτό, του Μπέκετ, αποδίδω την πηγή της έμπνευσης σύγχρονων Ελλήνων θεατρικών συγγραφέων, όπως για παράδειγμα, ο Κώστας Μουρσελάς που έπλασε τους δύο χαρακτήρες -τον Λουκά και τον Σόλωνα- στο "Εκείνος κι Εκείνος" ή ξένων καλλιτεχνών όπως η Μαρίνα Αμπράμοβιτς που έχει εξελίξει, την φαινομενική απραξία, σε εκφραστική εικαστική μέθοδο. Η επαναλαμβανόμενη προσφώνηση "γουρούνι" του αφεντικού προς τον δούλο, ενέπνευσε μάλλον και την σεναριογράφο Λίλιαν Δημητρακοπούλου σε μια παλιότερη σειρά της Ελληνικής τηλεόρασης, με τίτλο: "Εσύ φταις!" (2000) για να μας θυμίζει πως κατοικούμε σε αυτή τη "φάρμα των ζώων" όπου η επανάσταση καθυστερεί και η ανοχή ξεχειλίζει. Τελευταία, στην κωμωδία του Νίκου Παναγιωτόπουλου η Λιμουζίνα (2013), μας δίνεται μια αίσθηση της προσωπικότητας του Σάμιουελ Μπέκετ.
Έστω, λοιπόν και ο "απόηχος" σημαντικών έργων όπως το Περιμένοντας τον Γκοντό (1948) μπορεί -μεταλλαγμένος- να προσφέρει, αν όχι  πραγματική ψυχαγωγία, πάντως, μια σύντομη διασκέδαση.

Γιώργος Δημητρίου Χ.   

Πέντε δυσκολίες για να ξαναγράψουμε την αλήθεια

 

Πέρασαν ογδόντα χρόνια από την παρουσίαση αυτών των κειμένων του Μπρέχτ στο Συνέδριο για την υπεράσπιση της Κουλτούρας (Παρίσι, 1935). Οι ερευνητές υπολογίζουν πως ο ελάχιστος χρόνος που χρειάζονται οι κοινωνίες για να μετασχηματιστούν σημαντικά, είναι το διάστημα τριών γενεών. Επομένως, φαίνεται πως έφθασε ο καιρός και για την ελληνική κοινωνία να αλλάξει!
Διαισθάνομαι πως σήμερα (2015) είναι η πλέον κατάλληλη περίοδος ώστε ο πολιτισμός μας να χρησιμοποιήσει το κύριο εργαλείο του -την τέχνη- για ν’ αποφασίσει σε ποιά πλευρά θέλει να ανήκει. Να μην επιτρέψει στους επαγγελματίες της πολιτικής και στους συμβούλους τους (της επικοινωνίας), να παριστάνουν τους άτυχους ηγέτες ή τους προβληματισμένους συμβουλάτορες που η μοίρα επέλεξε να οδηγήσουν τη χώρα τους έξω από την «κρίση» απαιτώντας τυφλή υπακοή από τους πολλούς. Η τέχνη μπορεί να παραπλανήσει, να συσκοτίσει ή να ξεγελάσει τους πολλούς παραχωρώντας τους μικρές κοινωνικές οάσεις (θεάματα άνευ άρτου) μέσα στην έρημο  της παγκοσμιοποίησης αλλά οφείλει στον εαυτό της και στις δημοκρατικές πηγές της να παραμερίσει την αμάθεια και να διευρύνει τη γνώση · πρέπει να περιορίσει όλες τις αυτοκαταστροφικές δυνάμεις του ανθρώπου χαρίζοντας απλόχερα κοινωνική αλληλεγγύη και στηρίζοντας την προσωπική δημιουργικότητα.
 

Όποιος σήμερα θέλει να πολεμήσει την ψευτιά και την αμάθεια και να γράψει την αλήθεια έχει να ξεπεράσει, όπως σημειώνει ο Μπρέχτ, το λιγότερο πέντε δυσκολίες, είτε κανείς γράφει βιβλία είτε αρθρογραφεί σε εφημερίδες είτε παίζει στο θέατρο, στον κινηματογράφο ή στην τηλεόραση. Πρέπει να έχει :

 

·       το θάρρος να γράφει την αλήθεια παρόλο που στο χώρο της οικογένειας, της τυπικής εκπαίδευσης, της επαγγελματικής ζωής και της οικονομικής συγκυρίας την καταπνίγουν·

·       την εξυπνάδα να αναγνωρίσει την αλήθεια παρόλο που τη σκεπάζουν οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι οικονομικοί ή πολιτικοί φορείς και ορισμένοι καλλιτεχνικοί δημιουργοί·

·       την τέχνη να κάνει την αλήθεια εύχρηστη σαν όπλο (ψυχολογικό, κοινωνικό)·

·       την κρίση να διαλέξει εκείνους που στα χέρια τους η αλήθεια θ’ αποκτήσει δύναμη (καλλιτέχνες, επιστήμονες, πολιτικούς)·

·       την πονηριά να διαδώσει την αλήθεια ανάμεσα σε πολλούς ανθρώπους ώστε να είναι, πρακτικά, αδύνατο να αποσιωπηθεί.   

 

Αυτές οι δυσκολίες είναι μεγάλες για 'κείνους που γράφουν κάτω απ’ το φασισμό, ή μέσα στην εποχή της παγκοσμιοποίησης -το ίδιο και χειρότερο, είναι- υπάρχουν όμως και γι' αυτούς που έχασαν την εργασία τους ή ξενιτεύτηκαν, ακόμα και για όσους γράφουν σε χώρες της αστικής ελευθερίας, όπως η Ελλάδα.

Η μεγάλη αλήθεια της εποχής µας (που δεν αρκεί κανείς μόνο να τη βρει) είναι ότι η ήπειρος µας βουλιάζει στην απανθρωπιά επειδή προσπαθούν να διατηρήσουν µε τη βία τις σχέσεις ιδιοκτησίας στα µέσα παραγωγής. Τι ωφελεί να γράψει κανείς κάτι θαρραλέο απ’ όπου να βγαίνει πως ή κατάσταση που βρισκόμαστε είναι βάρβαρη (που είναι αλήθεια) αν δε φαίνεται ξεκάθαρα για ποιο λόγο φτάσαμε σ’ αυτή την κατάσταση; Πρέπει να πούµε ότι τα βασανιστήρια (ανεργία, φτώχεια, εξαθλίωση) γίνονται γιατί πρέπει να διατηρηθούν οι σχέσεις ιδιοκτησίας. Φυσικά, λέγοντας το αυτό χάνουμε πολλούς φίλους που είναι αντίθετοι στα βασανιστήρια γιατί πιστεύουν πως οι σχέσεις ιδιοκτησίας θα μπορούσαν να διατηρηθούν και χωρίς αυτά (που δεν είναι αλήθεια).

Πρέπει να πούµε την αλήθεια για τις βάρβαρες συνθήκες στη χώρα µας (είτε αυτή λέγεται Γερμανία είτε λέγεται Ελλάδα) για να μπορέσει να γίνει αυτό που θα τις εξαφανίσει, δηλαδή αυτό που θ’ αλλάξει τις σχέσεις εργασίας.

Πρέπει ακόµα να το πούµε στους εργαζόμενους που υποφέρουν πιο πολύ απ’ όλους κάτω απ’ τις σημερινές εργασιακές σχέσεις και έχουν το πιο δυνατό συμφέρον για την αλλαγή τους και σ’ εκείνους που μπορούμε να οδηγήσουμε στους εργάτες σαν συμμάχους, γιατί στην πραγµατικότητα δεν έχουν ούτε κι εκείνοι ιδιοκτησία στα µέσα παραγωγής, όσο κι αν παίρνουν μερίδιο απ’ τα κέρδη και αυτά τα βήματα πρέπει να γίνουν µε μεγάλη μεθοδικότητα.

Αυτές τις πέντε δυσκολίες πρέπει να τις ξεπερνάμε ταυτόχρονα, γιατί δεν μπορούμε να ερευνάμε την αλήθεια για τις βάρβαρες συνθήκες χωρίς να σκεφτόμαστε εκείνους που υποφέρουν κάτω απ’ αυτές, και καθώς, διώχνοντας κάθε πειρασμό δειλίας, γυρεύουμε τις αληθινές αιτίες µε τη σκέψη µας στραμμένη σ’ εκείνους που είναι πρόθυμοι να χρησιµοποιήσουν τις γνώσεις τους, πρέπει ταυτόχρονα να σκεφτόμαστε και το πως θα τους δώσουμε την αλήθεια µε τρόπο που να ’ναι στα χέρια τους όπλο, και µε τόση προσοχή που η μετάδοση αυτή να µη µπορεί ν’ ανακαλυφτεί και να εμποδιστεί από τον εχθρό.

Τέτοιες είναι λοιπόν οι απαιτήσεις µας, όταν ζητάμε από τους συγγραφείς να γράφουν την αλήθεια.

 

Μπέρτολτ Μπρεχτ, Πέντε δυσκολίες για να γράψει κανείς την αλήθεια (Πολιτικά κείμενα). Μετάφραση: Βασίλης Βεργωτής, Εκδόσεις Στοχαστής, Αθήνα: 2005
 

Πηγή: http://occupygr.com/download-e-books

                                                 Απόδοση: Γιώργος Δημητρίου Χ.